Komendant Gminny Związku OSP RP: Rola, Działalność i Wyzwania

Rola Komendanta Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej jest kluczowa dla funkcjonowania jednostek OSP na poziomie lokalnym. Niniejsza artykuł przedstawia przegląd działalności, struktur organizacyjnych oraz wyzwań, z jakimi mierzą się Komendanci Gminni, bazując na przykładach z różnych regionów Polski.

XII Zjazd Oddziału Gminnego ZOSP RP w Zamościu

Dnia 21 maja 2021 r. Uchwałą Nr 13/XI2021 Zarząd Oddziału Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej zwołał XII Zjazd Oddziału Gminnego ZOSP RP w Zamościu na dzień 28 sierpnia 2021 r.

W wydarzeniu uczestniczyli liczni goście, w tym:

• Honorowy Obywatel Gminy Zamość pułkownik pożarnictwa w stanie spoczynku Mieczysław Skiba,
• Komendant Miejski PSP w Zamościu st. bryg. Jacek Sobczyński,
• Starosta Powiatu Zamojskiego Stanisław Grześko,
• Wójt Gminy Zamość Ryszard Gliwiński, pełniący jednocześnie funkcję Honorowego Prezesa Zarządu Oddziału Gminnego ZOSP RP w Zamościu,
• Radny Rady Powiatu Zamojskiego Konrad Dziuba,
• Skarbnik Gminy Zamość Maria Zajączkowska.

Obradom przewodniczył dotychczasowy Prezes Zarządu Oddziału Gminnego ZOSP RP w Zamościu, druh Piotr Koczułap. W czasie obrad złożono sprawozdanie z działalności ustępującego ZOG ZOSP RP oraz sprawozdanie Komisji Rewizyjnej Oddziału w podjętych uchwałach.

Struktura i wyposażenie OSP w Gminie Zamość

Aktualnie Gminę Zamość przed pożarami i innymi klęskami chroni 12 jednostek OSP, z czego dwie należą do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (OSP Białowola i OSP Mokre). W Gminie Zamość jest łącznie 543 członków OSP, w tym 514 członków zwyczajnych (z czego 84 kobiety), 22 członków honorowych i 7 wspierających. Przy 11 jednostkach OSP istnieją Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze, do których należy łącznie 168 członków, w tym 82 dziewcząt i 86 chłopców. Wyposażenie jednostek w sprzęt ratowniczo-gaśniczy z roku na rok ulega poprawie.

Szkolenia Komendantów Gminnych Związku OSP RP

Szkolenia Komendantów Gminnych Związku OSP RP są kluczowe dla podnoszenia kwalifikacji i efektywności działań. Przykładem są dwa ważne wydarzenia:

Szkolenie w Tęgoborzy (woj. Małopolskie)

W dniach 4 - 5 października w nowosądeckiej Tęgoborzy w Hotelu Litwiński odbyło się Szkolenie dla Komendantów Gminnych Związku OSP RP pod nazwą „Ochotnicze Straże Pożarne duma i tożsamość narodowa”. Organizatorem wydarzenia był Oddział Wojewódzki Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP Województwa Małopolskiego, a partnerem Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Krakowie. Tegoroczne szkolenie ponownie zorganizowane zostało w formule dwudniowej, a wzięło w nim udział blisko 200 strażaków ze wszystkich powiatów Województwa Małopolskiego.

Wydarzenie rozpoczął dh Łukasz Łach Dyrektor Zarządu Wykonawczego, który powitał zaproszonych gości, w tym:

• dh Edward Siarka Poseł na Sejm, Wiceprezes Zarządu Głównego Związku OSP RP i Prezes Oddziału Wojewódzkiego,
• druhowie Kazimierz Sady oraz Krzysztof Kosiba Członkowie Zarządu Głównego Związku OSP RP,
• dh Sławomir Borowski Zastępca Dyrektora Zarządu Wykonawczego Związku OSP RP,
• Pan Krzysztof Jan Klęczar Wojewoda Małopolski,
• bryg. Przemysław Przęczek Małopolski Komendant Wojewódzki PSP w Krakowie.

Program szkolenia w Małopolsce

Szkolenie podzielone zostało na dwa dni, podczas których omówiono interesujące zagadnienia. Pierwszego dnia poruszono następujące tematy:

• „Zawody OSP - Zmiany w Regulaminach”, omówione przez dh Andrzeja Gwiazdonika Przewodniczącego Małopolskiego Kolegium Sędziów Zawodów Strażackich.
• „Praca KDR, a kontakt z mediami, praca OSP w Social Mediach” omówiona przez mł. kpt. Huberta Ciepłego Rzecznika Prasowego Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP w Krakowie.
• „Fundacja DKMS, a Jednostki OSP” omówiona przez dh Łukasza Giemze Członka Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP.
• Temat „OSP na Straży Środowiska” omówił dh Rafał Kozik Koordynator Wojewódzki programu.
• „Nowelizację Ustawy o OSP” omówił Pan Krzysztof Miazga Mecenas Związku OSP RP.

Ostatnie dwa panele szkoleniowe omówił dh Łukasz Łach Dyrektor Zarządu Wykonawczego ZOW ZOSP RP. Była to prelekcja na temat „Działalności Kulturalnej w Ochotniczych Strażach Pożarnych”, podczas której omówiono działania OSP w zakresie kultury, w tym działalność Orkiestr Dętych czy Zespołów Artystycznych działających przy OSP. Ostatnim panelem była „Organizacja zadań statutowych Związku OSP RP”, gdzie dh Dyrektor podsumował działalność Oddziału pod względem statutowym i handlowym. Tradycyjne podsumowanie zakończyło się przekazaniem nagród rzeczowych dla najaktywniejszych Zarządów Gminnych o łącznej wartości 40 000,00 złotych. Pierwszy dzień zakończył się Uroczystą Kolacją oraz Koncertem strażackiej Kapeli „LejMiTu” z Tuchowa.

Drugi dzień szkolenia poprowadził dh Tomasz Nowak Zastępca Dyrektora Zarządu Wykonawczego. Rozpoczęto od panelu „Fotowoltaika - Przyszłość, która stała się teraźniejszością - zagrożenia i taktyka działań”, który poprowadzili st. kpt. Andrzej Żaba oraz mł. asp. Dariusz Kuciel z Komendy Miejskiej PSP w Krakowie. Druga część szkolenia, „Nowe technologie oraz ich zastosowanie w ochronie przeciwpożarowej”, poprowadzona przez dh Dyrektora, obejmowała prezentacje firm specjalizujących się w tych działaniach. Wśród nich były m.in. Wytwórnia Umundurowania Strażackiego w Brzezinach, Brandbull Polska, Bezalin S.A., Target Safety, Rosenbauer Polska, Integra Medical, Platforma Ratownicza, Deva Polska, 4×4 Terenowiec oraz Art Haft. Organizatorzy serdecznie podziękowali wszystkim uczestnikom, prelegentom i partnerom za poświęcony czas, konstruktywne rozmowy i wspólne szkolenie.

Szkolenie w Nieborowie (woj. Łódzkie)

W dniach 19-20 stycznia w Hotelu Rozdroże w Nieborowie odbyło się Szkolenie Komendantów Gminnych ZOSP RP i pracowników urzędów gmin odpowiedzialnych za sprawy ochrony p.poż. z terenu województwa łódzkiego. Zadanie skierowane było do komendantów gminnych Związku OSP RP i pracowników urzędów gmin odpowiedzialnych za sprawy ochrony p.poż. Uczestnikami byli m.in. druh Tadeusz Karcz z Prezydium ZG ZOSP RP, Prezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego ZOSP RP woj. łódzkiego, członkowie Zarządu Głównego z terenu woj. łódzkiego oraz Wiceprezesi Zarządu Oddziału Wojewódzkiego: Wojciech Pokora, Artur Sterna, Sławomir Emanuel, Sylwester Witczak. Obecni byli również Pan nadbryg. Grzegorz Janowski Łódzki Komendant Wojewódzki PSP w Łodzi wraz z Zastępcą st. bryg. oraz Pan bryg. Arkadiusz Makowski z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Łowiczu wraz z zastępcą. Zgłaszający udział w szkoleniu wypełniali ankietę, w której wpisywali kwestie problematyczne do poruszenia podczas spotkania, w tym proponowane zmiany do ustawy o ochotniczych strażach pożarnych i innych ustaw.

Dymisja Komendanta Gminnego: Procedury i Konsekwencje

W gminach zdarzają się sytuacje, w których Komendant Gminny ZOSP lub sekretarz podaje się do dymisji, co rodzi pytania o dalsze postępowanie i procedury.

Procedura rezygnacji i uzupełniania wakatu

Osoby pełniące funkcje w Zarządzie Oddziału Gminnego (ZOG) mogą zrezygnować z pełnionych funkcji, ale nadal mogą być przedstawicielami swoich jednostek w zarządzie gminnym. Jeśli byli przedstawicielami jednostek OSP do Zarządu Gminnego ZOSP, to jednostki te powinny wybrać nowych przedstawicieli na najbliższym walnym zebraniu. W takim przypadku, zazwyczaj nie ma potrzeby zwoływania nadzwyczajnego zjazdu delegatów, ponieważ Zarząd często samodzielnie dzieli stanowiska spośród wydelegowanych przedstawicieli jednostek. Z delegatów wybiera się natomiast Komisję Rewizyjną.

Aby skutecznie zrezygnować z bycia przedstawicielem, członek musi przedstawić swoją rezygnację na zebraniu własnej jednostki OSP. Istnieją dwa główne rozwiązania w przypadku rezygnacji:

1. Członkowie rezygnują z dotychczasowych stanowisk (np. Komendanta Gminnego, sekretarza), ale nadal pozostają członkami Zarządu Gminnego. Wówczas na następnym zebraniu Zarządu Gminnego wybierany jest nowy Komendant Gminny i sekretarz.
2. Członkowie składają pisemną rezygnację z członkostwa w ZOG lub zostają odwołani przez swoją OSP z ZOG.

Wygaśnięcie funkcji członka ZOG może nastąpić w wyniku złożenia przez niego pisemnej rezygnacji. Wystarczy, że członek zarządu złoży pisemne oświadczenie, podpisane przez siebie i skierowane do zarządu, w którym zawrze zapis o rezygnacji z pełnienia funkcji członka ZOG. Wygaśnięcie funkcji następuje z chwilą wpłynięcia pisma do ZOG, chyba że w oświadczeniu wskazany jest inny termin rezygnacji. Jeśli jest wskazana data rezygnacji, to następuje ona z tą datą, z tym że nie może być ona wcześniejsza niż data wpłynięcia oświadczenia do ZOG.

Rezygnacja z funkcji członka zarządu ma charakter czynności jednostronnej, a dla jej skuteczności wystarczy, aby oświadczenie woli o rezygnacji dotarło do podmiotu, do którego było adresowane. Jest to konsekwencja przyjęcia stanowiska, że wykonywanie funkcji członka zarządu odpowiada cechom umowy zlecenia, a wówczas do tego stosunku prawnego znajduje zastosowanie art. 746 Kodeksu Cywilnego, zgodnie z którym przyjmujący zlecenie może wypowiedzieć zlecenie w każdym czasie.

Odwołanie przez OSP swojego przedstawiciela z ZOG, bądź też rezygnacja tego przedstawiciela z członkostwa w ZOG, powoduje, że wakat może być uzupełniony przez daną OSP poprzez wskazanie nowego przedstawiciela do ZOG. Kwestia organu OSP uprawnionego do wyboru przedstawiciela do składu ZOG pozostawiona jest uregulowaniom danej OSP. Jeśli organem uprawnionym do wyboru jest walne zebranie członków, to ten sam organ jest uprawniony do zmiany osoby przedstawiciela do ZOG. Jeżeli Zarząd OSP to zmienia go Zarząd OSP.

Nowo wybrany przez OSP przedstawiciel do ZOG wejdzie w skład ZOG dopiero po zatwierdzeniu jego osoby przez nadzwyczajny zjazd Oddziału Gminnego, co może nastąpić dopiero po zwołaniu takiego zjazdu (zgodnie z regulacjami statutowymi).

Konflikty i ich wpływ na funkcjonowanie OSP

Często rezygnacje są spowodowane konfliktami, na przykład między obecnym wójtem a prezesem ZG (który mógł być byłym wójtem). Tego typu sytuacje negatywnie wpływają na jednostki OSP w gminie, ponieważ cierpią na tym zwykli społecznicy i ochotnicy. W przypadku konfliktu, w którym Komendant Gminny nie porozumiewa się z wójtem, jednostki OSP powinny szukać rozwiązań. Chociaż Komendant Gminny ma kluczowe znaczenie, jego zdanie nie jest wyrocznią. Kontakt z wójtem jest możliwy również dla innych członków OSP, a często nawet wskazany, jeśli Komendant nie wypełnia swoich obowiązków, np. aktualizacji systemu OSP, co może skutkować utratą środków finansowych na zakup sprzętu.

Sytuacja, w której cały zarząd gminny podał się do dymisji, może być przełomowa i prowadzić do reorganizacji, np. nowej propozycji finansowania i zakupów sprzętu, opierającej się na specjalizacji jednostek w gminie.

Władze Związku OSP RP

Poniżej przedstawiono wykaz niektórych organów i ich członków, mających wpływ na funkcjonowanie Związku OSP RP na różnych szczeblach.

Prezydium Zarządu Głównego Związku OSP RP

Przewodniczący i wybrani członkowie, odpowiedzialni za bieżące kierowanie Związkiem.

Zarząd Główny Związku OSP RP

• Ryszard DĄBROWA woj. mazowieckie
• Waldemar WOJTAŚ woj. lubelskie
• Janusz GERKE woj. zachodniopomorskie
• Jarosław HERBOWSKI woj. podkarpackie
• Zbigniew SOSNOWSKI woj. kujawsko-pomorskie
• Sławomir BARTNIK woj. pomorskie
• Bartosz DĄBROWSKI woj. lubuskie
• Witold KOWALIK woj. śląskie
• Czesław PIKACZ woj. śląskie
• Janusz SZPAK woj. podkarpackie
• Zbigniew ZADURA woj. podlaskie
• Edward FEDKO woj. podkarpackie
• Sławomir EMANUEL woj. łódzkie
• Tadeusz KARCZ woj. łódzkie
• Adam NOWAK woj. małopolskie
• Wojciech POKORA woj. łódzkie
• Artur STERNA woj. łódzkie
• Adam DOMAGAŁA woj. świętokrzyskie
• Krzysztof KOSIBA woj. małopolskie
• Kazimierz SADY woj. małopolskie
• Edward SIARKA woj. małopolskie
• Łukasz SMÓŁKA woj. dolnośląskie
• Zbigniew GOŁĄBEK woj. dolnośląskie
• Wiesław LEŚNIAKIEWICZ woj. wielkopolskie
• Waldemar PAWLAK woj. wielkopolskie
• Adam STRUZIK woj. mazowieckie
• Antoni Jan TARCZYŃSKI woj. mazowieckie
• Andrzej WASILEWSKI woj. mazowieckie
• Artur GALLUS woj. opolskie
• Teresa TISZBIEREK woj. opolskie
• Franciszek AUGUSTYN woj. podkarpackie
• Witold KAZIENKO woj. podlaskie
• Jan PAC woj. podlaskie
• Stanisław Wiktor ŚWIĘCH woj. podkarpackie
• Zdzisław CZAKIS woj. warmińsko-mazurskie
• Jan GRADKOWSKI woj. warmińsko-mazurskie
• Marek BUZA woj. pomorskie
• Wojciech MEGIER woj. pomorskie
• Rafał GLAJCAR woj. śląskie
• Henryk KIEPURA woj. śląskie
• Jan OZGA woj. świętokrzyskie
• Krzysztof GAJEWSKI woj. kujawsko-pomorskie
• Bolesław GRADZIŃSKI woj. kujawsko-pomorskie
• Mirosław PAWLAK woj. wielkopolskie
• Grzegorz MATCZYŃSKI woj. lubuskie
• Andrzej OCHLAK woj. lubuskie
• Krzysztof FOJT woj. zachodniopomorskie
• Eugeniusz GRZESZCZAK woj. lubuskie
• Ryszard KUBIAK woj. kujawsko-pomorskie
• Piotr OPAS woj. lubelskie
• Zbigniew SERBIAK woj. mazowieckie
• Henryk ŻOK woj. śląskie
• Marek KOWALSKI woj. dolnośląskie
• Szymon WALIGÓRA woj. dolnośląskie

Główna Komisja Rewizyjna

• Marian MIKOŁAJCZYK woj. wielkopolskie
• Lucjan KĘDZIA woj. wielkopolskie
• Mieczysław SKRĘT woj. małopolskie
• Tadeusz TOMASZEWSKI woj. łódzkie
• Jan DUDEK woj. mazowieckie
• Zenon BIAŁOBRZESKI woj. mazowieckie
• Andrzej BRACHMAŃSKI woj. lubuskie
• Wiesław KOŁODZIEJSKI woj. dolnośląskie
• Leszek KRÓL woj. podlaskie
• Julian LEMIECH woj. podkarpackie
• Edward MOCARSKI woj. opolskie
• Jerzy OBSTARCZYK woj. śląskie
• Marcin PARKA woj. zachodniopomorskie
• Mirosław PRUS woj. świętokrzyskie
• Wiesław RÓŻYŃSKI woj. kujawsko-pomorskie

Główny Sąd Honorowy

• Marek Adam KOMOROWSKI woj. mazowieckie
• Władysław KOLIŃSKI woj. łódzkie
• Mieczysław ŁUCZAK woj. lubelskie
• Robert PAWŁOWSKI woj. pomorskie
• Wojciech WICHERSKI woj. warmińsko-mazurskie
• Władysław TABASZ woj. podkarpackie
• Waldemar DOMŻALSKI woj. wielkopolskie
• Tomasz GOLASZ woj. dolnośląskie
• Wiesław KORNACKI woj. kujawsko-pomorskie
• Krzysztof MALIK woj. małopolskie
• Eugeniusz NYKIEL woj. opolskie
• Lucjan PIETRZCZYK woj. śląskie
• Krzysztof SMELA woj. świętokrzyskie
• Dariusz WOŹNIAK woj. lubuskie
• Stanisław WÓJCICKI woj. podlaskie
• Mieczysław ŻENTEL woj. zachodniopomorskie

Zespoły zadaniowe

• Komisja ds. działalności ratowniczej i humanitarnej
• Komisja dzieci, młodzieży i sportu
• Komisja ds. rozwoju organizacyjnego i gospodarczego
• Komisja ds. działalności naukowej, kulturalno-społecznej, dokumentacyjnej i historycznej
• Komisja ds. prewencji społecznej, komunikacji, budowania wizerunku i profilaktyki zdrowotnej
• Rada Programowa „Strażaka”
• Rada Seniorów
• Zespół stały ds. programu Pierwszy Ratownik
• Krajowe Kolegium Sędziów Zawodów Strażackich
• Komisja ds. Jerzy Wiesław ZAWISZA
• Komisja ds. Andrzej WYSZOGRODZKI
• Zespół stały ds. Marek DUDA woj.
• Andrzej MAŁYSZKA woj.
• Leszek SZMYT woj.
• Tadeusz BUJNO woj.
• Mirosław PRUS woj.
• Janusz SZULKA woj.
• Grzegorz TYMOSZUK woj.
• Tomasz GÓRNIAK woj.
• Łukasz GIEMZA woj.
• Artur KARABIN woj.
• Piotr ANIOŁ woj.
• Mirosław ORŁOWSKI woj.
• Andrzej WAJS woj.
• Konrad PODPORA woj.
• Jarosław TOMASZEWSKI woj.
• Krzysztof PALUCH woj.
• Leszek CHOJNACKI woj.
• Jerzy FYDRYCH woj.
• Grzegorz GOGŁUSKA woj.
• Tomasz GOLASZ woj.
• Andrzej GWIAZDONIK woj.

tags: #komendant #gminny #zwiazku #strazak #miazga