Jednym z kluczowych etapów w procesie szkolenia strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) jest egzamin praktyczny, organizowany często przez Komendę Państwowej Straży Pożarnej. Szczególne miejsce w tym procesie zajmuje tzw. komora dymowa, która symuluje warunki zbliżone do rzeczywistych akcji ratowniczych.
Komora Dymowa: Wyzwanie dla Strażaka
Komora dymowa to specjalne pomieszczenie zaprojektowane tak, aby jak najwierniej odzwierciedlić trudne warunki, w jakich strażacy muszą działać. W jej wnętrzu strażak jest zmuszony wykazać się nie tylko orientacją przestrzenną, ale również wytrzymałością psychiczną i fizyczną.
Przed wejściem do komory każdy kandydat na strażaka musi przejść etap wytrzymałościowy, który obejmuje:
- Bieg na bieżni przez 6 minut.
- Podnoszenie ciężaru tzw. "młot".
- Przejście 20 metrów po drabinie.
Egzamin Teoretyczny i Praktyczny - Co Należy Wiedzieć?
Wątek pytań egzaminacyjnych na kursie podstawowym budzi wiele emocji wśród kandydatów. Egzamin teoretyczny, zazwyczaj w formie pisemnej, sprawdza wiedzę z szerokiego zakresu zagadnień. Składa się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru, a zaliczenie wymaga uzyskania minimum 70% poprawnych odpowiedzi.
Przykładowe Pytania Egzaminacyjne
Podczas egzaminu teoretycznego można spodziewać się pytań dotyczących:
- Znaczenia oznaczeń sprzętu, np. GCBA 6/32.
- Prawidłowego napięcia łańcucha w pilarce do drzewa.
- Definicji gotowości bojowej jednostki OSP.
- Znaczenia skrótów i akronimów, np. Holmatro Combi, SKKM.
- Podstawowych działań wody.
- Elementów trójkąta spalania.
- Rodzajów pożarów (grupy A, B, C, D, F) i sposobów ich gaszenia.
- Podstawowych parametrów sprzętu (choć szczegółowe parametry sprzętu ratownictwa technicznego zazwyczaj nie są objęte kursem podstawowym, chyba że temat był poruszany w ramach szkoleń z działań wewnętrznych i sprzętu ODO).
- Gestykulacji stosowanej w komunikacji (np. "zwiększ ciśnienie").
- Sposobu odwodnienia linii ssawnej z motopompą.
- Budowy linii ssawnej.
- Rozwinięcia skrótów pojazdów pożarniczych, np. GBA 2,5/32.
- Podstawowego uzbrojenia strażaka (wymagane co najmniej 5 elementów).
- Kryptonimu SKKM.
- Określenia OSP2.
Ważne jest, aby dokładnie przyswoić materiał z prezentacji szkoleniowych, ponieważ to właśnie one stanowią podstawę do tworzenia pytań egzaminacyjnych przez lokalne Komendy Wojewódzkie/Powiatowe Państwowej Straży Pożarnej.
Egzamin Praktyczny
Egzamin praktyczny weryfikuje umiejętności nabyte podczas zajęć. Kandydaci muszą wykazać się biegłością w posługiwaniu się specjalistycznym sprzętem, znajomością zasad korespondencji radiowej oraz przepisów Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BHP).
Podczas egzaminu praktycznego można spodziewać się zadań związanych z ćwiczonymi wcześniej czynnościami ratowniczo-gaśniczymi. Istotna jest również umiejętność prawidłowego sprawdzania sprzętu, np. drabin - zarówno słupkowych, jak i wysuwanych (np. D10W, którą sprawdzają cztery osoby).
Egzamin z BHP
Egzamin z zakresu BHP odbywa się na zakończenie szkolenia i składa się z testu wielokrotnego wyboru, zawierającego minimum 10 zadań. Poprawne odpowiedzi są kluczowe do zaliczenia tej części egzaminu.
Organizacja Szkolenia Podstawowego
Szkolenie podstawowe jest przepustką do udziału w akcjach ratowniczo-gaśniczych. Aby wziąć w nim udział, należy być członkiem jednostki OSP, która może skierować kandydata na szkolenie. Realizowane jest ono przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej, stacjonarnie lub z wykorzystaniem metod nauczania na odległość w zakresie teorii.
Wymagania Wiekowe i Zgody
W szkoleniu podstawowym mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat, ale nie przekroczyły 65 lat. W przypadku osób niepełnoletnich wymagana jest zgoda rodziców lub prawnych opiekunów. Osoby niepełnoletnie, które zdały egzamin, otrzymują zaświadczenie, jednak do udziału w działaniach ratowniczo-gaśniczych mogą przystąpić dopiero po ukończeniu 18 roku życia.
Przebieg Szkolenia
Szkolenie rozpoczyna się od spotkania organizacyjnego, podczas którego przeprowadzany jest instruktaż ogólny z zakresu BHP. Następnie naczelnik macierzystej jednostki OSP przeprowadza instruktaż stanowiskowy.
Obecnie szkolenia realizowane są w oparciu o program szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP z dnia 4 marca 2022 roku, który obejmuje zagadnienia takie jak:
- Bezpieczeństwo i higiena pracy.
- Służba wewnętrzna.
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej.
Zajęcia praktyczne powinny być prowadzone z zachowaniem proporcji 1 instruktor na 4-10 słuchaczy.
Egzamin Końcowy - Przykład ze Świebodzina
12 listopada 2022 roku na terenie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Świebodzinie odbył się egzamin końcowy szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP. Szkolenie, które rozpoczęło się 30 września, miało na celu przygotowanie strażaków do wykonywania podstawowych czynności ratowniczych i gaśniczych.
Egzamin, składający się z części teoretycznej i praktycznej, zakończył się pozytywnym wynikiem dla 28 z 32 druhów, którzy rozpoczęli kurs. Ukończenie szkolenia znacząco wzmocni siłę podziału bojowego jednostek OSP na terenie powiatu świebodzińskiego.
Kurs podstawowy strażaków OSP Egzamin 4.06.2023
Brak sprzętu na wozie bojowym, na przykład błotników stabilizujących, zazwyczaj nie ma decydującego wpływu na wynik egzaminu praktycznego, zwłaszcza jeśli szkolenie i egzamin są prowadzone na sprzęcie Państwowej Straży Pożarnej, co pozwala na pewne elastyczności i "dogadanie" kwestii sprzętowych.