Historia wejherowskiej straży pożarnej, a w szczególności zabytkowej konnej drabiny strażackiej, jest świadectwem długiej tradycji walki z ogniem oraz troski o zachowanie dziedzictwa techniki pożarniczej. Drabina, która przez dziesięciolecia służyła mieszkańcom Wejherowa, dziś stanowi unikalną atrakcję turystyczną, przechowywaną w specjalnie wybudowanym pawilonie.
Początki Straży Pożarnej w Wejherowie
W 1768 roku ukazało się rozporządzenie Magistratu Miasta Wejherowa, wyznaczające jednego z rajców miejskich odpowiedzialnym za zorganizowanie ludzi i sprzętu niezbędnego do gaszenia pożarów. Rozporządzenie to wyznaczało także miejsce składowania sprzętu w pomieszczeniu ratusza miejskiego. W roku 1873 miasto Wejherowo liczyło ponad 6 tysięcy mieszkańców oraz ponad 500 nieruchomości, co podkreślało potrzebę skutecznej ochrony przeciwpożarowej.
Nazwiska pierwszego prezesa oraz założycieli Ochotniczej Straży Pożarnej w Wejherowie nie są znane, gdyż wiele dokumentów i zapisów dotyczących okresu powstania spłonęło, zaginęło lub zostało zniszczonych w trakcie działań wojennych. Z dokumentów znajdujących się w Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej wynika, że Ochotnicza Straż Pożarna w Wejherowie już w roku swojego założenia brała udział w akcji gaśniczej.
Z istniejących przekazów wynika, że pierwsza strażnica, a w zasadzie niewielka remiza mogąca pomieścić sikawkę ręczną, kilka metrów bieżących węży, wiadra i bosaki, istniała przy ulicy oo. Reformatów obok klasztoru. Alarmowanie członków straży odbywało się poprzez trębaczy. Miasto Wejherowo było podzielone na pięć rejonów i w każdym był jeden trębacz. W wypadku pożaru każdy z trębaczy musiał odtrąbić swój rejon, by zwołać strażaków. Trzy sygnały zwoływały strażaków do akcji gaśniczych, a dwa sygnały na ćwiczenia.
W roku 1895 wybudowano 3-boksową strażnicę przy ul. 3 Maja. Strażnica ta, rozbudowana na przestrzeni lat, istnieje do dnia dzisiejszego i stanowi siedzibę Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, Zarządu Oddziału Powiatowego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz Ochotniczej Straży Pożarnej.
Konna Drabina Strażacka Magirus: Zakup i Służba
Jednym z najważniejszych elementów wyposażenia wejherowskiej OSP stała się konna drabina strażacka. Została ona wyprodukowana przez niemiecką firmę Magirus pod koniec XIX wieku. W 1907 roku czterokołowa konna drabina mechaniczna tej słynnej firmy została zakupiona przez władze Wejherowa na potrzeby Ochotniczej Straży Pożarnej.
Urządzenie składa się z trzech drewnianych przęseł i ma maksymalny zasięg 18 metrów. Onegdaj obsługiwało ją aż 6 strażaków. Przez ponad 70 lat drabina służyła wejherowskiej jednostce OSP i do lat 70. XX wieku była najdłuższą drabiną w powiecie. Później została odstawiona do garażu.
Dzięki trosce druhów z OSP drabina była systematycznie naprawiana i konserwowana. Dzięki temu jest ona dziś jedną z zaledwie trzech tego typu, nadal sprawnych drabin w Polsce. O jej pozyskanie zabiegały różne instytucje i muzea z kraju i zagranicy, co świadczy o jej wyjątkowej wartości historycznej i technicznej.
Pawilon Ekspozycyjny i Nowe Życie Zabytku
Wejherowscy druhowie nie wydali drabiny na zewnątrz, lecz wielokrotnie apelowali do władz miasta o wybudowanie odpowiedniej wiaty ekspozycyjnej na miejscu. Ich prośby zostały zrealizowane przez obecne władze Wejherowa. Pawilon wystawienniczy kosztował 210 tys. zł i stanął przy ul. 3 Maja, obok siedziby straży pożarnej.
W dniu 4 lipca 2008 roku odbyła się uroczystość otwarcia pawilonu ekspozycyjnego z zabytkową konną drabiną strażacką firmy Magirus. Pawilon osłonił nie tylko strażacką drabinę konną, ale całą ekspozycję, w skład której wchodzą: wóz, strażacy w mundurach z końca XIX wieku oraz para koni ciągnących wóz. Warto zaznaczyć, że figury strażaków i koni są wykonanymi z tworzywa sztucznego kopiami naturalnej wielkości.
Ekspozycja ta stała się kolejną atrakcją turystyczną Wejherowa, a jednocześnie jest hołdem dla tych, którzy niegdyś w trudniejszych warunkach musieli walczyć z ogniowym żywiołem. Dzień otwarcia pawilonu przeszedł do historii ochotniczej straży pożarnej, podkreślając znaczenie zachowania i eksponowania tak cennego dziedzictwa.
tags: #konny #woz #strazacki #w #wejherowie