Bezpieczeństwo i komfort strażaka podczas akcji ratowniczej, ćwiczeń czy codziennej służby w remizie zależą w dużej mierze od jakości jego umundurowania i wyposażenia osobistego. Każdy element odzieży, od butów po czapkę, pełni określoną funkcję - chroni przed zagrożeniami, zapewnia komfort termiczny i identyfikuje przynależność do formacji. Odpowiednie umundurowanie jest jedną z podstawowych kwestii w przygotowaniu do pracy strażaka. Profesjonalny ubiór bojowy umożliwia sprawnie i bezpiecznie podjąć działania podczas ryzykownych akcji ratunkowych. Warto jednak dodać, że oprócz umundurowania bojowego, dla strażaków występują również inne elementy odzieży zawodowej, m.in. ubranie koszarowe.
Rodzaje umundurowania strażackiego
Strażak Państwowej Straży Pożarnej na mocy ustawy jest obowiązany do noszenia w czasie służby umundurowania, środków ochrony indywidualnej i ekwipunku osobistego oraz oznak. Przedmioty te są prawnie zastrzeżone wyłącznie dla strażaka. Elementów takiego ubrania jest sporo, a dziś skupimy się na trzech z nich.
- Ubranie specjalne (bojowe): To wielowarstwowa odzież ochronna, której głównym zadaniem jest ochrona przed ogniem, wysoką temperaturą i wodą podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. Musi spełniać rygorystyczne normy.
- Ubranie koszarowe: Jest to odzież używana na co dzień w jednostce, podczas prac gospodarczych, szkoleń czy ćwiczeń, które nie wymagają użycia ubrania specjalnego.
- Mundur wyjściowy/galowy: Używany podczas oficjalnych uroczystości, świąt państwowych i strażackich czy reprezentowania jednostki na zewnątrz. Składa się m.in. z marynarki, spodni, koszuli i krawata.
Ubranie koszarowe - codzienne umundurowanie strażaków
Ubranie koszarowe jest jednym z podstawowych ubiorów każdego strażaka - zarówno w Państwowej, jak i Ochotniczej Straży Pożarnej. Ubiór koszarowy jest natomiast noszony przede wszystkim podczas różnego rodzaju szkoleń oraz zawodów. To właśnie z tego powodu ubrania muszą być wytrzymałe na uszkodzenia i odporne na wodę, a przy tym jednocześnie wygodne. Oprócz tego nadaje się na wyjazdy, np. podczas zabezpieczania imprez i wydarzeń lokalnych. Jak wygląda codzienność Strażaków, gdy nie są na pierwszej linii frontu? Noszą wtedy mundur koszarowy, który jest jak ich druga skóra. Dlaczego? Ubranie koszarowe jest znacznie wygodniejsze od ubrania specjalnego, które zakłada się do akcji ratowniczo-gaśniczych. Takie umundurowanie strażackie przeznaczone jest dla Strażaków OSP oraz PSP. Można je nabyć w kolorze czarnym i piaskowym.
Cechy i funkcjonalność ubioru koszarowego
Cechą każdego ubrania koszarowego jest wygoda, umożliwiająca swobodne poruszanie się i wykonywanie codziennych czynności. Oprócz tego muszą być wytrzymałe na uszkodzenia i rozdarcia, a do tego wodoodporne. Wspomniane produkty wykonane są zwykle z wysokiej jakości materiału Ripstop (88% bawełna, 12% poliester) lub poliamidu (poliester 60%, bawełna 40%). Oprócz tego odzież koszarowa posiada także wiele atutów. Przede wszystkim jest odporna na uszkodzenia, rozdarcia i zabrudzenia. Przy odpowiedniej pielęgnacji będzie mogła posłużyć Strażakowi przez wiele lat. Co więcej, koszarówka zawiera elementy odblaskowe, aby Strażak był jak najlepiej widoczny. Tego rodzaju strój został zaprojektowany w taki sposób, aby był dopasowany do sylwetki, nie ograniczał swobody ruchów i był wygodny oraz komfortowy w noszeniu. Dzięki tym cechom Ubranie koszarowe piaskowe RS1 jest nie tylko wygodne i trwałe, ale także funkcjonalne i przystosowane do potrzeb strażaków.
Bluza koszarowa
Bluza koszarowa wyposażona jest w pięć kieszeni, z czego trzy zamykane są na zamek, a dwie na rzep. Dodatkowo, na lewym ramieniu znajduje się jedna kieszeń na zamek. Bluza zapinana jest na zamek spiralny, a mankiety regulowane są na rzep. Rzepy w bluzie znajdują się w stójce kołnierzyka, po jednym nad prawą i lewą kieszenią piersiową oraz na lewym ramieniu bluzy, który idealnie nada się na umieszczenie na nim emblematu jednostki.
Spodnie koszarowe
Spodnie koszarowe posiadają dwie duże kieszenie boczne oraz dwie kieszenie tylne zamykane na rzep. Pas jest regulowany na rzep. Rozporek zapinany jest na zamek spiralny oraz dodatkowy rzep. Nogawki spodni są regulowane na rzep i mogą być stosowane zarówno z półbutami, jak i z obuwiem koszarowym wysokim.
Krótkie spodenki koszarowe RS1
Krótkie spodenki koszarowe RS1 to nowoczesna i funkcjonalna propozycja letniej odzieży strażackiej dla członków Ochotniczej Straży Pożarnej.
Czapka koszarowa
Czapka koszarowa w kolorze piaskowym z materiału rip-stop 5-panelowa z wywietrznikami, plastikowe zapięcie umożliwia wielokrotne zapinanie i rozpinanie czapki w celu regulacji obwodu głowy. Z przodu haftowane czarne logo „ognik”. Jest to standardowa czapka z daszkiem używana przez strażaków w połączeniu z codziennym strojem. Tak zwana „baseballówka” najczęściej spotykana jest w kolorze czarnym. Na rynku ze względu na wprowadzenie nowego koloru zauważa się również brązowe odmiany. Strażacka czapka koszarowa OSP ze srebrnym ognikiem na froncie. Czapka to połączenie bejsbolówki z czapką golfiarza i jeszcze paru innych turystycznych wzorów.
Buty koszarowe
Dobre buty to absolutna podstawa. Stopy strażaka są narażone na przebicia, zgniecenia, działanie wysokich temperatur i poślizgnięcia. Buty specjalne muszą posiadać m.in. metalowy podnosek, wkładkę antyprzebiciową i być wykonane z wodoodpornej, a jednocześnie oddychającej membrany. Renomowani producenci, tacy jak buty Haix, oferują modele (np. HAIX Fire Flash 2.0, HAIX Fire Eagle) zapewniające maksymalną ochronę i komfort.
Sznury galowe i do koszuli
Sznur galowy jest specjalnym atrybutem oficera Państwowej Straży Pożarnej. Sznur tego typu składa się z jednego warkocza, który splatany jest z wyjątkowo wyglądających plecionek. Całość uzupełnia specjalna zapinka z taśmy poliamidowej, która łączy wszystkie elementy. Na mundurze wspomniany warkocz przypomina prądownicę. Jest to element, którego strażak używa wraz z strojem galowym, podczas specjalnych okazji. Tak samo strażacy ochotnicy mają możliwość, aby na swoim stroju zaprezentować wspomniany sznur. Ma on nieco inny wygląd, lecz przeznaczenie jest takie samo jak w przypadku straży państwowej. Sznur galowy będzie pasował do stroju galowego, komponując się idealnie z orderami, odznaczeniami czy medalami. Do stroju wyjściowego sznur galowy absolutnie nie pasuje.
Sznur do koszuli służy temu, aby w sytuacji, gdy strażacy w okresie wysokich temperatur czasem mogą sobie pozwolić na odrobinę ochłody i zamiast munduru ubrani są w same koszule, byli w pełni wyposażeni. W przypadków druhów z jednostek ochotniczych jest on koloru srebrnego. Oferujemy porządnie wykonane Sznury aspiranta zakończone stylizowaną prądownicą.
Nowe umundurowanie służbowe w PSP
W dniu 1 października 2021 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2021 r. w sprawie umundurowania strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. poz 1795 z późn. zm.). Wprowadza ono do użytkowania w Państwowej Straży Pożarnej nowy typ umundurowania, tj. umundurowanie służbowe. Ubiór służbowy zastępuje dotychczas funkcjonujący rodzaj ubioru o tej samej nazwie oraz tzw. odzież specjalną (ubrania dla kadry dowódczo-sztabowej oraz ubranie koszarowe). Nowe umundurowanie służbowe bazuje na koncepcjach wypracowanych przez inne służby mundurowe, opracowanych na bazie wojskowego munduru polowego wz. 2010. Duży nacisk położono na ergonomię nowego ubioru. Przejawia się to w takich cechach jak kolor, zastosowany materiał i wzór. Dokonano także systematyzacji oznak, dodając do obecnie funkcjonujących oznaki przynależności państwowej w formie emblematu z godłem Rzeczypospolitej Polskiej, który ma być umieszczany na umundurowaniu wyjściowym i reprezentacyjnym oraz w formie naszywki z flagą Rzeczypospolitej Polskiej na umundurowaniu służbowym. Powyższe rozwiązania stosowane są w innych służbach mundurowych i Siłach Zbrojnych.
Poniżej archiwalne i aktualne akty prawne z dziedziny gospodarki mundurowej oraz dokumentacja techniczno-technologiczna przedmiotów ubioru służbowego, nowych wzorów płaszczy wyjściowych oraz oznak. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej zastrzega sobie prawo do modyfikacji treści zmieszczonej dokumentacji. Zachęcamy do zapoznania się z opracowaniem podsumowującym ankietę dotyczącą użytkowania ubrań specjalnych wykonanych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 1795 z późn. zm.).
Kwestia noszenia koszarówki pod ubraniem specjalnym
Rozporządzenie mundurowe mówi: § 5. 1. Zasadniczymi przedmiotami odzieży specjalnej są: 1) ubranie koszarowe; 2) ubranie dla kadry dowódczo-sztabowej; 3) obuwie koszarowe; 4) buty dla kadry dowódczo-sztabowej. 2. Wzory zasadniczych przedmiotów odzieży specjalnej określa załącznik nr 7 do rozporządzenia. Nie ma żadnych ustawowych przepisów co ma się mieć pod ubraniem specjalnym "w rozumieniu przy akcji ratowniczej".
Jednakże, pojawiło się opracowanie KG dotyczące zasad kontrolowania jednostek KSRG, które zostało bezkrytycznie przepisane przez wszystkie KW i MK/KP PSP w którym zawarto następującą treść:
Ocenie punktowej podlegają zastępy, które przybyły na alarm. Na ww. ocenę składają się:
- ocena stanu wyposażenia ratowników,
- ocena posiadanych uprawnień w zakresie:
- kwalifikacji ratowniczych,
- uprawnień do obsługi sprzętu ratowniczego,
- aktualnych badań lekarskich,
- kursu kwalifikowanej pierwszej pomocy,
- innych szkoleń (kursów).
Brak badań lekarskich, kwalifikacji ratowniczych u przynajmniej jednego ratownika skutkuje wystawieniem oceny niedostatecznej z całej inspekcji niezależnie od ilości uzyskanych punktów z pozostałych ocenianych elementów inspekcji. Sprawdzeniu podlega wyposażenie w odzież specjalną, środki ochrony indywidualnej i ekwipunek osobisty, zgodny z poniższym wykazem:
- Ubranie specjalne
- Ubranie koszarowe
- Rękawice specjalne
- Kominiarka
- Buty specjalne
- Hełm strażacki
- Uzbrojenie osobiste (pas bojowy lub szelki bezpieczeństwa, zatrzaśnik, toporek strażacki, podpinka)
- Latarka
- Maska do aparatu ODO
- Sygnalizator bezruchu
Za każdy stwierdzony przypadek braku ww. elementów u przynajmniej jednego z ratowników niezależnie od liczby stwierdzonych przypadków należy odjąć 1 punkt (maski do aparatów ODO, sygnalizatory bezruchu, latarki oraz elementy uzbrojenia osobistego mogą stanowić wyposażenie samochodów bojowych; ilość masek do aparatów ODO i sygnalizatorów bezruchu musi być zgodna z ilością posiadanych aparatów ODO; w przypadku braku pasów bojowych można dopuścić posiadanie 2 kompletów szelek bezpieczeństwa na zastęp). Ocenie punktowej podlega wyposażenie strażaków podlegających inspekcji. W związku z tym, niektóre jednostki OSP otrzymały punkty karne za brak koszarówki pod ubraniem specjalnym podczas kontroli. Jednakże, producent odzieży nie widzi potrzeby zakładania koszarówki pod ubranie specjalne, zalecając ubrania odprowadzające pot.
Wiele głosów wskazuje, że to nieporozumienie, niedouczenie, nadgorliwość albo zwykła głupota. Brak badań lekarskich, kwalifikacji ratowniczych u przynajmniej jednego ratownika skutkuje wystawieniem oceny niedostatecznej z całej inspekcji niezależnie od ilości uzyskanych punktów z pozostałych ocenianych elementów inspekcji. Artykuł mówi, że strażak ma być w ubranie koszarowe wyposażony, ale niekoniecznie musi je mieć założone pod ubranie specjalne.
Opinie strażaków na temat koszarówki pod nomexem
Strażacy wciąż dyskutują na ten temat, a ich zdania są podzielone.
- Niektórzy uważają, że koszarówka pod nomexem stanowi dodatkową warstwę izolacyjną przy pożarach, w których występuje duży strumień ciepła, oraz zapobiega spływaniu potu do butów.
- Inni wskazują, że koszarówka z bawełny może nasiąknąć potem i w przypadku intensywnego ciepła poparzyć parą wodną. Dodatkowo noszenie koszarówki pod ubraniem specjalnym przy wysokiej temperaturze otoczenia jest masochizmem i grozi odwodnieniem.
- Sugeruje się, że pod ubranie specjalne najlepiej zakładać bieliznę termoaktywną, niepalną i antystatyczną, która skutecznie odprowadza pot i zapobiega poparzeniom. Koszt takiej koszulki z długim rękawem to ok. 130 zł.
Ubranie specjalne samo w sobie ma być obszerne, nie obcisłe - luźne - tak to ma być, zakładanie dresu, koszarówki lub innego polaru jest niebezpieczne i dawno powinno być wyrugowane z PSP! "Niektórzy producenci ubrań podają jakie są zalecane zestawy pod ubranie specjalne i z czego aby miało to sens." Ubranie Specjalne jak sama nazwa wskazuje ma chronić ratownika nawet gdy pod nim nosi słomę czy siano w ramach preferowanej bielizny.
Zakończenie
Skompletowanie pełnego i odpowiedniego wyposażenia osobistego to proces, który wymaga uwagi i świadomego wyboru. Każdy element, od butów po odzież koszarową, ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i efektywność pracy strażaka. Inwestycja w certyfikowane i sprawdzone produkty od renomowanych dostawców to inwestycja we własne zdrowie i gotowość do niesienia pomocy w każdych warunkach. Dla każdego Strażaka odzież ma ogromne znaczenie, a dzięki koszarówce i jej wyjątkowym cechom mogą wykonywać swoje obowiązki w pełnym komforcie.
tags: #koszarowki #strazackie #jak #zapiac