W praktyce projektowej i wykonawczej w Polsce regularnie powraca spór dotyczący wymogu 10 wymian na godzinę (10 ACH) jako rzekomego kryterium dla oddymiania klatki schodowej. Problem ten wynika z mieszania różnych systemów (oddymianie grawitacyjne, wentylacja pożarowa mechaniczna, systemy różnicowania ciśnień) oraz przenoszenia uproszczonego wskaźnika do przestrzeni, dla których nie jest on kryterium skuteczności. Kluczowe jest rozdzielenie trzech kwestii: skąd historycznie wzięło się 10 wymian na godzinę, gdzie ten wskaźnik bywa sensowną przybliżoną miarą strumienia powietrza, oraz dlaczego nie powinien być wymaganiem dla ochrony klatki schodowej.
Skąd wzięło się 10 wymian na godzinę i dlaczego dalej krąży
Źródło największej części nieporozumień jest konkretne i da się je wskazać jednoznacznie: w pierwotnym brzmieniu Warunków Technicznych z 2002 r. (§ 270) instalacja wentylacji oddymiającej miała zapewniać usuwanie dymu z intensywnością co najmniej 10 wymian na godzinę, z dopuszczeniem przyjęcia innej wartości, jeśli została określona obliczeniowo.
W 2009 r. dokonano istotnej zmiany podejścia regulacyjnego: wprowadzono brzmienie § 270 o charakterze funkcjonalnym, w którym kryterium stało się zapewnienie warunków ewakuacji (brak zadymienia lub temperatury uniemożliwiającej bezpieczną ewakuację na chronionych przejściach i drogach ewakuacyjnych w czasie potrzebnym do ewakuacji), a nie narzucona krotność wymian. Jednocześnie doprecyzowano wymagania dotyczące odporności ogniowej i dymoszczelności przewodów oraz klasy temperaturowej wentylatorów oddymiających (np. F600 60 albo F400 120 w zależności od analizowanej temperatury dymu).
Aktualny tekst jednolity Warunków Technicznych utrzymuje tę logikę: § 270 nadal nie narzuca 10 wymian na godzinę, tylko wymaga skuteczności w kontekście ewakuacji oraz zapewnienia dopływu powietrza kompensacyjnego. Wniosek praktyczny: 10 wymian na godzinę nie jest dziś uniwersalnym wymaganiem przepisowym dla wentylacji oddymiającej. W oddymianiu grawitacyjnym klatek schodowych projektuje się przede wszystkim powierzchnie czynne otworów i warunki przepływu (oddymianie + napowietrzanie), a nie „krotność wymiany”.
Rozróżnienie systemów i parametrów
| Obszar / pytanie | Wentylacja pożarowa / oddymianie mechaniczne (np. garaże, tunele, korytarze - zależnie od projektu) | Oddymianie klatek schodowych (zwykle grawitacyjne lub z nawiewem) |
|---|---|---|
| Czy „10 ACH” jest typowym parametrem doboru? | Czasem tak. Może występować jako parametr uproszczony w części rozwiązań mechanicznych (wymiana objętości), ale docelowo i tak liczy się wymagany strumień, scenariusz pożarowy, układ stref i opory przepływu. | Zwykle nie. Dla klatek schodowych „ACH” bywa nadużyciem pojęciowym. W praktyce ocenia się skuteczność usuwania dymu i utrzymanie warstwy wolnej od dymu, a nie „przewietrzanie kubatury”. |
| Główna funkcja systemu w pożarze | Kontrola zadymienia w dużych przestrzeniach (utrzymanie warunków ewakuacji i/lub działań ratowniczych) poprzez wymuszony wyciąg/nawiew. | Ochrona pionowej drogi ewakuacyjnej: niedopuszczenie do zadymienia klatki poniżej poziomu pożaru lub szybkie oczyszczenie klatki (zależnie od typu rozwiązania). |
| Najczęstszy błąd interpretacyjny | „ACH rozwiąże wszystko” - bez sprawdzenia strefowania, nawiewu kompensacyjnego i pracy przy otwartych drzwiach/bramach. | Przenoszenie 10 ACH na klatkę i żądanie tego parametru na odbiorze, mimo że projekt opiera się na powierzchni czynnej oddymiania i otworach kompensacyjnych / nawiewie. |
| Co jest „parametrem wiodącym” w doborze? | Strumień objętości (m³/h) wynikający z przyjętego scenariusza i kryteriów (widzialność, temperatura, warstwa wolna od dymu), plus bilans nawiewu/wyciągu. | Powierzchnia czynna oddymiania (Acz) oraz powierzchnia/efektywność napowietrzania; dla układów z nawiewem dodatkowo parametry nawiewu (zmienny wydatek, bilans nieszczelności). |
| Typowy „dowód” na odbiorze PSP | Weryfikacja zgodności z projektem i scenariuszem: kierunki przepływów, automatyka, sterowania, zasilanie, praca urządzeń w trybie pożarowym. | Test funkcjonalny oddymiania i napowietrzania, sekwencje sterowań, zasilanie/monitoring; w obiektach wymagających potwierdzenia skuteczności - wyniki analiz/uzasadnień przewidzianych w dokumentacji. |
| Kiedy „10 ACH” nie powinno się pojawić w dyskusji? Uwaga | Gdy projekt przewiduje inne kryterium (np. warstwa wolna od dymu) i wyprowadza strumienie z obliczeń/symulacji, a nie z krotności wymian. W większości przypadków. | Jeżeli mowa o klatkach schodowych oddymianych grawitacyjnie (lub hybrydowo), „ACH” nie jest parametrem normowym do wymiarowania otworów oddymiających. |
Podstawowe rozróżnienie pojęć
Należy rozdzielić pojęcia:
- ACH (krotność wymian powietrza na godzinę): Jest to parametr „wentylacyjny”, który z definicji prowadzi do strumienia objętościowego Q [m³/h].
- Oddymianie klatki schodowej: Celem jest zapewnienie warunków ewakuacji na klatce (droga ewakuacyjna), a nie „przewietrzenie kubatury”. Kluczowe są: powierzchnia czynna oddymiania i warunki dopływu powietrza.
Zależność matematyczna: Q [m³/h] = ACH × V [m³]. Natomiast w systemach grawitacyjnych kluczowym parametrem jest Acz [m²] - powierzchnia czynna urządzeń/otworów oddymiających.
Co oznacza 10 ACH technicznie i dlaczego to nie jest miara skuteczności oddymiania
Krotność wymian (ACH) jest skrótem opisującym relację strumienia powietrza do kubatury: strumień objętościowy w m³/h można wprost przyjąć jako Vn = k × V, gdzie k to krotność [1/h], a V to kubatura [m³]. Z tego wynika prosta konwersja: 10 ACH odpowiada strumieniowi równemu dziesięciokrotności kubatury na godzinę.
Problem polega na tym, że ACH jest wskaźnikiem wygodnym dla wentylacji ogólnej, ale nie opisuje kluczowych zjawisk decydujących o bezpieczeństwie pożarowym: rozwarstwienia dymu, lokalnych prędkości na drzwiach i otworach, wpływu wiatru oraz efektu kominowego, a także tego, że powietrze w rzeczywistych przestrzeniach nie jest idealnie wymieszane. W ujęciu definicyjnym ACH opiera się na modelu idealnego wymieszania, który często nie zachodzi w praktyce.
Z punktu widzenia obowiązujących Warunków Technicznych, kryterium jest funkcjonalne: instalacja ma usuwać dym tak, aby na drogach ewakuacyjnych nie pojawiły się warunki uniemożliwiające bezpieczną ewakuację w wymaganym czasie. Sama informacja, że w danej przestrzeni osiągnięto np. 10 wymian na godzinę, nie dowodzi spełnienia tego warunku, bo nie odpowiada na pytania o widzialność, temperaturę i oddziaływanie dymu na konkretną drogę ewakuacyjną.
Praktyczna konsekwencja dla projektanta i wykonawcy: jeśli w dokumentacji pojawia się liczba 10 ACH, trzeba zawsze doprecyzować jej status. Czy to wynik obliczeń i analiz dla danego scenariusza pożarowego, czy tylko wskaźnik przyjęty orientacyjnie. Bez tego liczba zaczyna żyć własnym życiem i bywa błędnie przenoszona na klatki schodowe.
How Mechanical Smoke Ventilation Systems Work
Kiedy 10 wymian na godzinę ma zastosowanie i gdzie bywa spotykane
W przestrzeniach takich jak garaże podziemne i garaże zamknięte wielostanowiskowe częściej spotyka się myślenie w kategoriach intensywnej wymiany powietrza w trybie pożarowym, bo dominuje tam mechaniczne usuwanie dymu, często w rozwiązaniach kanałowych lub strumieniowych.
Warunki Techniczne wskazują obowiązek stosowania instalacji wentylacji oddymiającej w strefie pożarowej garażu zamkniętego uruchamianej przez system wykrywania dymu w przypadkach określonych w § 277 ust. 4 (m.in. gdy strefa nie ma bezpośredniego wjazdu/wyjazdu z budynku lub gdy jej powierzchnia przekracza 1500 m²). Przepis nie narzuca jednak krotności typu 10 ACH; opisuje obowiązek zastosowania instalacji i warunki jej uruchamiania. Równolegle istnieją wytyczne techniczne producentów i opracowania branżowe, w których 10 wymian na godzinę jest wprost wskazywane jako minimalny poziom dla pracy instalacji w trybie oddymiania w garażach, w tym w podejściu do wentylacji strumieniowej. Tego typu dokumenty mogą być użyteczne jako punkt startowy do oszacowania wymaganej wydajności, ale nie są przepisem i nie zastępują wykazania spełnienia wymagań funkcjonalnych w świetle Warunków Technicznych.
W praktyce warto pamiętać, że tam, gdzie przepisy wymagają zapewnienia bezpieczeństwa ewakuacji w czasie pożaru, właściwym językiem uzasadnienia jest scenariusz pożarowy i powiązane z nim działanie urządzeń przeciwpożarowych. Definicja scenariusza pożarowego oraz jego rola w uzgadnianiu projektu są formalnie określone w rozporządzeniu o uzgadnianiu projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej. To właśnie dlatego przenoszenie żądań typu 10 ACH dla klatki schodowej jest błędem logicznym: nawet jeżeli w jakiejś klasie przestrzeni (np. garaż) spotyka się taką wartość w praktyce, to klatka schodowa ma inny cel ochrony, inne tryby pracy oraz inne kryteria oceny skuteczności.
Gdzie 10 ACH bywa stosowane:
- Gdy projektant świadomie przyjął krotność wymian jako parametr pomocniczy dla układu mechanicznego i potwierdził go obliczeniami/scenariuszem.
- W przestrzeniach, gdzie dominuje dobór „wentylacyjny” strumienia i układ pracuje jako wyciąg/nawiew mechaniczny.
Przeliczenie: Q [m³/h] = ACH × V [m³]. Przykład: V = 12 000 m³ → Q = 10 × 12 000 = 120 000 m³/h.
Gdzie 10 ACH jest nadużyciem:
- Gdy mowa o oddymianiu klatek schodowych projektowanym przez powierzchnie czynne oddymiania i napowietrzanie.
- Gdy „10 ACH” jest kopiowane z garaży/korytarzy bez rozróżnienia celu systemu i trybu pracy.
- Gdy na odbiorze próbuje się zastąpić projekt i obliczenia hasłem „ma być 10 wymian”.
Dlaczego 10 ACH nie jest wymaganiem dla oddymiania klatki schodowej
Klatka schodowa jest pionową drogą ewakuacyjną. W zależności od rozwiązania projektowego może być chroniona przez system grawitacyjnego odprowadzania dymu i ciepła albo przez system różnicowania ciśnień (nadciśnieniowy). Dla tych rozwiązań kryteriami nie są wymiany na godzinę, tylko parametry odpowiadające celowi ochrony: odprowadzenie dymu z góry klatki przy zapewnieniu dopływu powietrza kompensacyjnego albo utrzymanie gradientu ciśnienia, który blokuje napływ dymu do przestrzeni chronionej.
W podejściu do oddymiania grawitacyjnego dla klatek schodowych funkcjonują metody doboru oparte o powierzchnię czynną urządzeń oddymiających (Acz) oraz o powietrze kompensacyjne. W wytycznych CNBOP-PIB pokazano m.in. zasady doboru Acz jako procent powierzchni obliczeniowej klatki schodowej (AKS-O): co najmniej 5% (nie mniej niż 1 m²) dla budynków niskich i średniowysokich oraz co najmniej 7,5% (nie mniej niż 1,5 m²) dla budynków wysokich mieszkalnych. Wskazano też powiązanie otworów kompensacyjnych z geometrią urządzeń oddymiających (np. przyjmowanie współczynnika 1,3 w zależności od sposobu realizacji kompensacji).
W podejściu do systemów różnicowania ciśnień kryteria są jeszcze bardziej odległe od ACH. W opracowaniu dotyczącym projektowania systemów nadciśnieniowych w klatkach schodowych wskazano, że norma z rodziny EN 12101-6 opisuje wymagania typu: minimalna różnica ciśnień na zamkniętych drzwiach 50 Pa, maksymalna siła otwarcia drzwi 100 N oraz prędkość przepływu powietrza na otwartych drzwiach klatki schodowej w zakresie 0,75-2 m/s zależnie od klasy.
Wystarczy prosty przykład, by zobaczyć, czemu 10 ACH nie jest tu miarodajne. Jeżeli klatka ma kubaturę 200 m³, to 10 ACH daje 2000 m³/h (około 0,56 m³/s). Tymczasem już samo spełnienie kryterium 0,75 m/s na otwartych drzwiach może wymagać strumienia rzędu ponad 1 m³/s (zależnie od rzeczywistej powierzchni otwarcia), a dodatkowo dochodzą przepływy wynikające z nieszczelności obudowy klatki. Właśnie dlatego w systemach nadciśnieniowych liczy się bilans przepływów, nieszczelności i sterowanie ciśnieniem, a nie krotność wymian.
Sedno: żądanie 10 wymian na godzinę dla oddymiania klatki schodowej jest najczęściej pomyleniem języka opisu wentylacji mechanicznej dużych kubatur z kryteriami ochrony drogi ewakuacyjnej.
Dokumentacja, testy i odbiory
Na etapie odbioru kluczowe jest pokazanie zgodności z projektem, scenariuszem pożarowym i wykonanie testów funkcjonalnych:
| Obszar | Dowód | Co ma wynikać z dokumentów / testów | Opis funkcji systemu |
|---|---|---|---|
| Dokumentacja | Projekt | Jasno: czy to oddymianie klatki (Acz, napowietrzanie), czy wentylacja pożarowa (Q, strefy). Bez mieszania kryteriów. | |
| Dokumentacja | Scenariusz pożarowy | Uruchomienia, zależności (drzwi, klapy/okna, wentylatory), logika sterowań, sygnały z SSP, strefowanie. | |
| Dokumentacja | Parametry doboru | Uzasadnienie: Jeśli pojawia się ACH: pokazujesz jak przeliczono to na Q i dlaczego. Jeśli klatka: pokazujesz Acz i warunki dopływu powietrza, a nie „wymiany”. | |
| Uruchomienie i testy | Test | Poprawne czasy i sekwencje: zadziałanie oddymiania/napowietrzania, sygnalizacja uszkodzeń, zasilanie podstawowe/rezerwowe, ręczne wyzwalanie, blokady. | |
| Dokumentacja | Zasilanie i okablowanie | Dobór i odporność funkcjonalna, trasy, separacje, nadzór; zgodność z wymaganiami dla urządzeń ppoż. (To zwykle szybciej oblewa odbiór niż „spór o 10 wymian”.) |
Najczęstsze błędy i jak ich unikać przy odbiorach PSP
Najbardziej kosztowne błędy nie biorą się z braku sprzętu, tylko z niespójności celu systemu z dokumentacją oraz z braku prób potwierdzających działanie w trybie pożarowym.
- Pierwszy błąd: Wpisywanie do projektu hasła "10 wymian na godzinę" bez wskazania podstawy (czy to wymóg kontraktowy, czy wynik obliczeń), a następnie traktowanie go jako uniwersalnego parametru również dla klatek schodowych. Taki zapis nie odpowiada wymaganiom funkcjonalnym § 270 i łatwo prowadzi do sporów interpretacyjnych na etapie odbioru.
- Drugi błąd: Brak scenariusza pożarowego albo scenariusz niespójny z automatyką (kolejność działań, warunki uruchomienia, blokady funkcji bytowych, logika kompensacji). Rozporządzenie definiuje scenariusz pożarowy oraz wskazuje jego opracowanie dla obiektów objętych obowiązkiem stosowania systemu sygnalizacji pożarowej, co w praktyce dotyczy wielu układów wentylacji pożarowej i oddymiania.
- Trzeci błąd: Niedoszacowanie lub brak zapewnienia dopływu powietrza kompensacyjnego. W dymie i pożarze nie działa sama strona wyciągowa: bez kontrolowanego napływu instalacja pracuje w warunkach nieprzewidzianych (duże podciśnienia, problemy z otwieraniem drzwi, spadek realnej wydajności urządzeń). W wytycznych wskazano wprost zależności i minimalne relacje, które mają ograniczać to ryzyko.
- Czwarty błąd: Mylenie systemu oddymiania grawitacyjnego z systemem różnicowania ciśnień. Jeśli w klatce ma działać nadciśnienie, to parametry weryfikuje się przez ciśnienie, siłę otwarcia drzwi i prędkości na otwarciach, a nie przez krotność wymian.
- Piąty błąd: Braki w próbach i badaniach działania urządzeń przeciwpożarowych. Zgodnie z przepisami urządzenia przeciwpożarowe powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym i dopuszczenie do użytkowania jest powiązane z przeprowadzeniem prób i badań potwierdzających prawidłowość działania. Dodatkowo przepisy wymagają przeglądów technicznych i konserwacji zgodnie z dokumentacją producenta, nie rzadziej niż raz w roku.
- Szósty błąd: Dokumentacja odbiorowa niepozwalająca na szybkie domknięcie tematu: brak spójnych protokołów prób dla każdej strefy, brak potwierdzeń zgodności urządzeń z projektem, niepełna dokumentacja techniczna i certyfikacyjna.
Systemy wentylacji pożarowej garaży
Systemy wentylacji pożarowej garaży są bardzo ważną częścią systemów zapewniających bezpieczeństwo. Zgodnie z rozporządzeniem o Warunkach Technicznych wymagania stawiane wentylacji garażu są różne, w zależności od jego lokalizacji, rodzaju i wielkości.
W przypadku garaży zamkniętych, nieogrzewanych, nadziemnych, wolnostojących, przybudowanych lub wbudowanych w inne budynki konieczne jest zapewnienie wentylacji co najmniej naturalnej. Może być ona realizowana w wyniku przewietrzania pomieszczenia przez otwory wentylacyjne umieszczone w ścianach przeciwległych lub bocznych bądź we wrotach garażowych. Łączna powierzchnia netto otworów wentylacyjnych nie może być mniejsza niż 0,04 m² na każde wydzielone przegrodami budowlanymi stanowisko postojowe.
Inaczej wygląda sytuacja dotycząca garaży zamkniętych, ogrzewanych, nadziemnych lub częściowo zagłębionych, które mają nie więcej niż 10 stanowisk postojowych. W przypadku garaży niewymienionych powyżej, a także w kanałach rewizyjnych służących zawodowej obsłudze i naprawie samochodów bądź znajdujących się w garażach wielostanowiskowych z zastrzeżeniem § 150 ust. 5 Warunków technicznych, należy stosować wentylację mechaniczną, sterowaną detektorami poziomu stężenia tlenku węgla.
Warunki techniczne zawierają również wymagania dotyczące instalacji i urządzeń zapewniających bezpieczeństwo w czasie pożaru w powiązaniu z powierzchnią garażu, stanowiące, że w garażu zamkniętym o powierzchni całkowitej przekraczającej 1500 m² należy stosować samoczynne urządzenia oddymiające.
Co istotne, wymagania dla systemów wentylacji pożarowej sformułowane w § 270 rozporządzenia mają charakter funkcjonalny, a więc ustawodawca nie określa wymagań formalnych związanych z parametrami wykorzystywanego systemu, lecz cel jego zastosowania. Za prawidłowość funkcjonowania systemu odpowiada projektant, który musi potwierdzić wiarygodne dowody potwierdzające skuteczność zaprojektowanego systemu.
Kryteria skuteczności systemów oddymiania garaży:
- Warunki ewakuacji: do wysokości 1,8 m od posadzki widoczność ze względu na zadymienie nie powinna być mniejsza niż 10 m, a temperatura powietrza nie może przekraczać 60°C.
- Warunki akcji ratowniczo-gaśniczej: instalacja oddymiania garażu powinna gwarantować możliwość dotarcia przez służby ratownicze na odległość minimum 10 m do źródła ognia, z co najmniej jednej strony, w czasie nie krótszym niż 15 min od powstania pożaru.
Aby wykazać, że system zapewnia właściwe warunki ewakuacji z garażu, a także bezpieczeństwo ekip ratowniczo-gaśniczym, można przeprowadzić obliczenia analityczne oparte na normowej metodologii lub wykorzystać narzędzia inżynierii bezpieczeństwa pożarowego.
Typy systemów wentylacji pożarowej garaży:
- Przewodowa wentylacja oddymiająca: zapewnia usuwanie dymu z warstwy zgromadzonej pod stropem i utrzymanie wolnej przestrzeni od dymu, w której możliwa jest ewakuacja i prowadzenie działań ratowniczo-gaśniczych.
- Systemy oczyszczania z dymu: ich zadaniem jest usuwanie dymu zmieszanego z napływającym powietrzem kompensacyjnym, przez co zmniejsza się temperatura, obniżone zostaje stężenie dymu i toksycznych produktów spalania.
- Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła: systemy utrzymujące dym w wyznaczonym obszarze pomiędzy źródłem ognia a miejscem jego usuwania, dzięki czemu zapewniony jest dostęp do źródła ognia dla ekip ratowniczych, a także obniżana jest temperatura i stężenie dymu oraz toksycznych produktów spalania.
Ze względu na wykorzystywane urządzenia wyróżniamy:
- Wentylację grawitacyjną
- Wentylację przewodową
- Wentylację strumieniową
- Systemy szachtów nawiewno-wywiewnych
- Systemy różnicowania ciśnień
W wielu przypadkach systemy wentylacji łączą funkcje bytowe i pożarowe (oddymiające), dlatego w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom obiektów warunki ochrony przeciwpożarowej stanowić powinny priorytet przy ich projektowaniu.
Wentylacja przewodowa w garażach
W garażach zamkniętych najczęściej stosowanym typem wentylacji oddymiającej jest wentylacja przewodowa, która usuwa dym bezpośrednio spod stropu oddymianej przestrzeni, dzięki rozprowadzonym pod nim przewodom z kratkami wyciągowymi. W czasie pracy systemu zaobserwować można powstawanie w garażu dwóch przestrzeni: pierwsza to warstwa podsufitowa z nagromadzonymi gorącymi gazami pożarowymi, druga - wolna od dymu warstwa czystego powietrza.
Zazwyczaj system ten pełni funkcję wentylacji bytowej podczas normalnego funkcjonowania obiektu, a w warunkach pożaru wentylacji oddymiającej. Będzie więc w zależności od sytuacji pracować z różnymi strumieniami przepływającego powietrza. Dlatego w przypadku zastosowania jednego wentylatora na potrzeby wentylacji ogólnej i oddymiającej należy mieć na uwadze, aby urządzenie miało szeroką charakterystykę pracy, mogącą zapewnić odpowiedni spręż i wydatek zarówno podczas wentylacji, jak i oddymiania.
Wentylacja strumieniowa w garażach
Należy pamiętać, że nie w każdym pomieszczeniu możliwe jest wykonanie skutecznego systemu wentylacji oddymiającej. W wielu sytuacjach utrzymanie dymu na pożądanej wysokości co najmniej 2,20 m - 2,50 m nie będzie możliwe, np. w systemie wzdłużnym, jakim jest system wentylacji strumieniowej, powietrze przepływa całym przekrojem poprzecznym garażu do wybranych punktów wyciągowych. Podczas działania wentylacji strumieniowej uzyskuje się średnią prędkość powietrza w przekroju poprzecznym garażu o wartości 1 m/s. To wynik zjawiska indukcji powietrza. Jego całkowita masa przemieszczająca się wokół wentylatora jest wielokrotnie większa niż ilość powietrza przetłaczana przez wentylator strumieniowy.
Za wentylatorami strumieniowymi powstaje zjawisko Coanda, czyli strefa podciśnienia powietrza powoduje przyklejenie strumienia powietrza do sufitu i jego wydłużanie. Wentylatory strumieniowe powinny być zlokalizowane w centralnym miejscu w stosunku do obliczonej masy powietrza, którą mają za zadanie przemieszczać. Zaleca się, aby odległość od najbliżej położonej belki stropowej (podciągu) w garażu po stronie kratki wlotowej była nie mniejsza niż 0,5 m, a po stronie tłocznej wentylatora nie mniejsza niż 2,0 m. Belka stropowa nie powinna mieć większej wysokości niż 400 mm.
Największą skuteczność wentylacja strumieniowa osiąga w garażach o kształcie prostokątnym, w których z jednej strony obiektu można nawiewać niezadymione (czyste) powietrze, a z drugiej - umieścić wyrzutnie usuwające zanieczyszczone powietrze lub dym podczas pożaru.
W garażach zamkniętych o wysokości wynoszącej około 2,5 m, wyposażonych w wentylację strumieniową, podczas pożaru nie wystąpią warstwy wolne od dymu (zadymienie wystąpi w całej przestrzeni pomiędzy sufitem a podłogą). Dlatego na początku pożaru wentylatory strumieniowe są wyłączone, a wentylatory napowietrzające (w rozwiązaniu z nawiewem mechanicznym) i oddymiające włączone na wysoki bieg lub najwyższą prędkość, co zapewnia niezbędną obliczoną wydajność umożliwiającą ewakuację. Dopiero gdy ludzie już się ewakuują lub przybędzie straż pożarna, wentylatory strumieniowe zostają włączone, wytwarzając efekt tłoka i przemieszczając powietrze w kierunku wentylatora oddymiającego.
Systemy wentylacji pożarowej umożliwiają sprawną ewakuację ludzi ze strefy zagrożonej, ograniczają rozprzestrzenianie się dymu, a także umożliwiają przeprowadzenie skutecznej akcji gaśniczej.