Ustalenie dokładnego kosztu zakupu nowego wozu strażackiego nie jest prostym zadaniem. W ostatnich latach jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) w Polsce regularnie otrzymują promesy na zakup nowych pojazdów, jednak ostateczna cena i struktura finansowania są złożone.
Z prośbą o przekazanie dokładnych informacji w sprawie kosztów zwrócono się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, które wskazało na złożoność tematu.
Wysokość Promes na Zakup Pojazdów
Promesy na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych stanowią znaczące wsparcie dla jednostek OSP. Kwoty te są zróżnicowane w zależności od typu pojazdu:
- Promesa na zakup średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego wynosi 950 tysięcy złotych.
- Promesa na zakup ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego wynosi 1 milion 250 tysięcy złotych.
Należy zaznaczyć, że promesy te nie pokrywają całości kosztów wyłącznie ze środków budżetu państwa.
Sumując wszystkie promesy przeznaczone na lekkie, średnie i ciężkie wozy, łączna kwota z dotacji, samorządów i wkładów własnych jednostek OSP wynosi 555 900 000 złotych. Warto pamiętać, że w praktyce kwota 950 tysięcy złotych na zakup średniego samochodu często okazuje się niewystarczająca i jednostki muszą pozyskać ponad milion złotych na pełne sfinansowanie zakupu.
Struktura Finansowania Zakupu Samochodów OSP
Zakup nowego wozu strażackiego przez jednostkę OSP jest finansowany z wielu źródeł, co pokazuje przykład rozbicia promesy na średni samochód ratowniczo-gaśniczy:
- 475 tysięcy złotych to dotacja Narodowego i Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
- 225 tysięcy złotych to dotacja z Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego.
- 200 tysięcy złotych stanowi wkład gminy.
- 50 tysięcy złotych to wkład własny jednostki OSP.
Elementy Wyposażenia Wpływające na Cenę
Samochody pożarnicze, powszechnie zwane wozami strażackimi, to specjalistyczne pojazdy przeznaczone dla straży pożarnej i innych jednostek ochrony przeciwpożarowej. Są one wykorzystywane w akcjach ratowniczo-gaśniczych oraz prewencyjnych, a także są specjalnie oznakowane i uprzywilejowane w ruchu drogowym. W większości państw świata wozy strażackie mają barwę czerwieni sygnałowej, a zderzaki i błotniki - białą.
Układ Wodno-Pianowy i Dodatkowe Wyposażenie
Kluczowym i kosztownym elementem każdego wozu strażackiego jest tak zwany układ wodno-pianowy. W jego skład wchodzą:
- Autopompa z urządzeniem odpowietrzającym.
- Linia szybkiego natarcia (wąż i mechanizm zwijający).
- Zbiornik wody.
- Zbiornik środka pianotwórczego i jego dozownik.
- Opcjonalnie: działko wodno-pianowe oraz instalacja zraszaczowa.
Do zadań układu wodno-pianowego należy podawanie wody lub roztworu środka pianotwórczego przez nasady tłoczne, linię szybkiego natarcia lub zamontowane na dachu pojazdu działka, a także napełnianie zbiornika wody z hydrantu lub za pomocą autopompy.
Kolejnymi ważnymi elementami wyposażenia, które wpływają na koszt pojazdu, są:
- Drabina, dźwig, podnośnik hydrauliczny.
- Motopompa, ładunek proszkowy i śniegowy, armatka wodna.
- Łomy, pojemniki na substancje toksyczne i żrące oraz węże do ich przepompowywania.
- Aparaty chroniące drogi oddechowe (ODO), agregaty oddymiające.
Specjalistyczne pojazdy strażackie dzielimy na kilka rodzajów, w zależności od ich przeznaczenia, co również wpływa na ich konstrukcję i cenę:
- Samochody dowodzenia i łączności.
- Samochody kontenerowe.
- Samochody kwatermistrzowskie.
- Samochody operacyjne.
- Samochody rozpoznania.
- Samochody ratownictwa chemicznego.
- Samochody ratownictwa technicznego.
- Samochody ratownictwa wodnego.
- Samochody wężowe.
Specyfikacja Techniczna Nowego Wozu Strażackiego - Przykład Przetargu
Szczegółowe wymagania techniczne znacząco wpływają na ostateczny koszt pojazdu. W połowie stycznia bieżącego roku wiceszef MSWiA zatwierdził zestawienie jednostek OSP, które w 2022 r. otrzymały dofinansowanie na zakup samochodów ratowniczo-gaśniczych. Na liście znalazły się m.in. jednostki OSP Pasiecznik i OSP Mirsk z terenu powiatu lwóweckiego. Z początkiem kwietnia na stronach mirskiego magistratu pojawił się przetarg na dostawę fabrycznie nowego średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego z napędem 4×4.
Wymagania dotyczące Podwozia i Kabiny
W ogłoszeniu przetargowym strażacy z OSP w Mirsku wskazali szczegółową specyfikację techniczną pojazdu. Wóz miał być gotowy do akcji ratowniczo-gaśniczej i charakteryzować się następującymi cechami:
- Napęd: Stały napęd na wszystkie osie (4×4), skrzynia redukcyjna, możliwość blokady mechanizmów każdej osi, zwolnice w piastach, koła pojedyncze na przedniej osi i tylnej z bieżnikiem terenowym.
- Silnik: Minimalna moc silnika 210 kW, minimalny moment obrotowy 1050 Nm, spełniający normy czystości spalin EURO 6.
- Komfort i bezpieczeństwo:
- Indywidualne oświetlenie do czytania mapy dla pozycji dowódcy.
- Elektrycznie sterowane szyby we wszystkich drzwiach kabiny.
- Fabryczne radio ze złączem AUX oraz USB.
- Mocowanie 4 sztuk aparatów ochrony dróg oddechowych (ODO) umożliwiające samodzielne ich zakładanie bez zdejmowania ze stelaża, wraz z miejscem na maskę ODO.
- Mocowanie 2 sztuk aparatów ODO (dla dowódcy i kierowcy) zamocowane w zabudowie na wysuwanym panelu w przedniej części zabudowy, wraz z mocowaniem 2 sztuk butli zapasowych.
- Siedzenia pokryte materiałem łatwym w utrzymaniu czystości, wszystkie fotele wyposażone w pasy bezpieczeństwa bezwładnościowe i zagłówki, a fotel kierowcy pneumatyczny.
- Fabryczna klimatyzacja, immobiliser, tempomat i kamera cofania.
Detale Układu Wodno-Pianowego i Innych Systemów
W kontekście układu wodno-pianowego wymagania były równie precyzyjne:
- Zbiorniki: Zbiornik wody o pojemności 3000 litrów i zbiornik środka pianotwórczego o minimalnej pojemności 10% pojemności zbiornika wody.
- Wyposażenie gaśnicze:
- Autopompa, dozownik środka pianotwórczego.
- Zwijadło szybkiego natarcia.
- Co najmniej jedna wysokociśnieniowa linia szybkiego natarcia o długości węża minimum 60 m na zwijadle, zakończona prądownicą wodno-pianową o regulowanej wydajności z prądem zwartym i rozproszonym.
- Działko wodno-pianowe DWP 16/24 o regulowanej wydajności i regulowanym kształcie strumienia, umieszczone na dachu zabudowy pojazdu i o zasięgu 65 m.
- Systemy dodatkowe: System dysz dolnych (minimum 4 dysze) do podawania wody w czasie jazdy.
- Wyciągarka: Wóz miał posiadać również wyciągarkę o napędzie elektrycznym i sile uciągu minimum 80 kN.
Ofertę w przetargu na dostawę średniego samochodu ratowniczo-gaśniczego z napędem 4x4 złożyła firma Szcześniak Pojazdy Specjalne z Bielska-Białej.
Rynek Pojazdów Używanych
Oprócz zakupu fabrycznie nowych pojazdów, istnieje również rynek samochodów strażackich używanych. Ceny takich pojazdów są oczywiście niższe i zależą od rocznika, przebiegu, stanu technicznego oraz wyposażenia.