Wprowadzenie do Szkolenia Podstawowego OSP
Szkolenie podstawowe dla strażaków-ratowników Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) stanowi kluczowy etap przygotowania do służby w pierwszej linii akcji ratowniczo-gaśniczej. Jest to przepustka do czynnego udziału w działaniach mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa mieszkańcom powiatu żywieckiego i nie tylko.
Artykuł ten szczegółowo omawia program szkolenia, jego strukturę, wymagania oraz terminy przeprowadzanych kursów, opierając się na najnowszych wytycznych i programach szkoleniowych.
Kto Może Uczestniczyć w Szkoleniu Podstawowym?
Aby wziąć udział w szkoleniu podstawowym dla strażaków-ratowników OSP, kandydat musi spełniać określone kryteria wiekowe i organizacyjne:
- Ukończone 16 lat.
- Nieprzekroczenie 65 lat.
W przypadku osób niepełnoletnich (między 16. a 18. rokiem życia) wymagana jest zgoda rodziców lub prawnych opiekunów na udział w szkoleniu. Osoby niepełnoletnie, które pomyślnie ukończą szkolenie i zdadzą egzamin, otrzymają zaświadczenie. Jednakże, zgodnie z obowiązującym prawem, będą mogły brać udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych dopiero po osiągnięciu pełnoletności (ukończeniu 18 lat).
Jak Zapisać się na Szkolenie?
Podstawowym warunkiem uczestnictwa w szkoleniu podstawowym jest przynależność do jednostki OSP. To właśnie jednostka jest podmiotem, który może skierować kandydata na szkolenie. Szkolenia te są realizowane przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej (PSP).
Forma i Organizacja Szkolenia
Szkolenie podstawowe może być prowadzone w dwóch formach:
- Stacjonarnie: Zajęcia odbywają się w wyznaczonych placówkach szkoleniowych.
- Z wykorzystaniem metod nauczania na odległość (e-learning): Zakres teoretyczny może być realizowany zdalnie, co zwiększa elastyczność procesu nauczania.
Podczas zajęć praktycznych obowiązuje zasada proporcji instruktorów do słuchaczy: 1 instruktor na 4 do 10 słuchaczy, co zapewnia indywidualne podejście i efektywność nauczania.
Program Szkolenia Podstawowego
Nowy program szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP, wprowadzony od 4 marca 2022 roku, obejmuje szeroki zakres zagadnień niezbędnych do profesjonalnego wykonywania obowiązków. Szkolenie realizowane jest w blokach tematycznych, które obejmują między innymi:
- Gaszenie pożarów i środki gaśnicze: Teoria i praktyka stosowania różnych metod i środków do gaszenia pożarów.
- Sprzęt ratowniczy i podręczny sprzęt gaśniczy: Poznanie budowy, obsługi i zastosowania podstawowego i specjalistycznego sprzętu.
- Armatura do podawania wody i piany: Zasady działania i wykorzystania urządzeń do dystrybucji środków gaśniczych.
- Podstawy organizacji akcji gaśniczej: Planowanie, dowodzenie i koordynowanie działań podczas akcji ratowniczych.
- Służba wewnętrzna i musztra: Dyscyplina, regulaminy i procedury obowiązujące w strukturach OSP.
- Sprzęt ochrony dróg oddechowych: Zasady stosowania i konserwacji sprzętu zapewniającego bezpieczeństwo strażaków w warunkach zagrożenia.
- Ratownicze zestawy hydrauliczne i pneumatyczne: Obsługa narzędzi do ratowania osób poszkodowanych, np. z pojazdów.
- Metody uwalniania osób poszkodowanych z samochodów: Techniki i procedury stosowane podczas wypadków komunikacyjnych.
- Bezpieczeństwo i higiena pracy (BHP): Zasady zapewniające bezpieczeństwo podczas wykonywania czynności służbowych.
- Łączność i współdziałanie: Zasady komunikacji radiowej i współpracy z innymi służbami.
- Współpraca z Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym (LPR): Procedury i zasady koordynacji działań z LPR.

Egzamin Końcowy
Ukończenie kursu podstawowego wymaga pozytywnego zaliczenia egzaminu, który składa się z kilku części:
- Test w komorze dymowej: Niezbędny do sprawdzenia odporności psychofizycznej strażaka w warunkach symulowanego zadymienia. Szkolenie to odbywa się w Ośrodku Szkolenia Komendy Wojewódzkiej PSP w Katowicach, zlokalizowanym w Komendzie Miejskiej PSP w Bielsku-Białej.
- Egzamin teoretyczny: Pisemny test jednokrotnego wyboru, sprawdzający wiedzę zdobytą podczas zajęć. Aby go zaliczyć, należy uzyskać co najmniej 70% możliwych do zdobycia punktów.
- Egzamin praktyczny: Ocena umiejętności praktycznych, w tym posługiwania się specjalistycznym sprzętem, znajomości przepisów BHP oraz zasad prowadzenia korespondencji radiowej.
- Egzamin z zakresu BHP: Test składający się z minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru, przeprowadzany po zakończeniu wszystkich zajęć programowych.
W przypadku realizacji zajęć teoretycznych metodami nauczania na odległość, egzamin teoretyczny może zostać przeprowadzony po ukończeniu modułu teoretycznego i przed rozpoczęciem zajęć praktycznych. Jeśli zajęcia teoretyczne odbywały się stacjonarnie, cały egzamin organizowany jest na zakończenie szkolenia.
Terminy i Przykłady Przeprowadzonych Szkoleń w Powiecie Żywieckim
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Żywcu regularnie organizuje szkolenia podstawowe dla strażaków ratowników OSP z terenu powiatu. Poniżej przedstawiono przykłady niedawno przeprowadzonych kursów:
Szkolenie z lat 2023
Od 15 września do 16 października 2023 roku, strażacy Komendy Powiatowej PSP w Żywcu wraz z druhami OSP przeprowadzili szkolenie podstawowe dla 33 druhów z terenu powiatu żywieckiego. Zajęcia odbywały się w gminach takich jak Milówka, Rajcza, Ujsoły i Węgierska-Górka. Podziękowania za udostępnienie infrastruktury i wsparcie skierowano do Prezesów i Naczelników jednostek OSP, na których terenie odbywały się zajęcia.
Szkolenie z lat 2021
W okresie od 21 czerwca do 8 lipca 2021 roku, strażacy z Komendy Powiatowej PSP w Żywcu oraz Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP w Żywcu przeprowadzili dwa szkolenia podstawowe dla strażaków OSP z powiatu żywieckiego. Również w tym przypadku uczestnicy musieli sprostać wymogom egzaminacyjnym, w tym przejść test w komorze dymowej.
Szkolenie w Gminie Czernichów (2025)
20 lutego 2025 roku zakończyło się szkolenie podstawowe strażaków ratowników OSP według programu z 21 września 2023 roku, przeprowadzone dla 16 strażaków w Gminie Czernichów. Program obejmował standardowe zagadnienia ratowniczo-gaśnicze, a warunkiem ukończenia było zaliczenie testu w komorze dymowej oraz testów teoretycznego i praktycznego.
Szkolenie Kierującego Działaniem Ratowniczym (KDR)
Warto również wspomnieć o pokrewnych szkoleniach, takich jak "Szkolenie Kierującego Działaniem Ratowniczym dla Strażaka Ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych (dowódców OSP)". 14 lutego 2025 roku egzaminem zakończyło się takie szkolenie, trwające 35 godzin lekcyjnych. Obejmowało ono zagadnienia dotyczące struktury i organizacji KSRG, musztry, praw i obowiązków KDR, kierowania działaniami ratowniczymi, organizacji łączności, dowodzenia, współdziałania, współpracy z mediami oraz ewakuacji osób poszkodowanych. Szkolenie ukończyło 45 słuchaczy z pozytywnym wynikiem egzaminu teoretycznego.
Film instruktażowy LPR - PSP
Podsumowanie i Życzenia
Wszystkim adeptom pożarnictwa, którzy ukończyli kursy podstawowe, serdecznie gratulujemy. Życzymy wytrwałości i zaangażowania w dalszej działalności na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa mieszkańcom powiatu żywieckiego. Szkolenie podstawowe to dopiero początek drogi, która wymaga ciągłego doskonalenia i zdobywania nowych umiejętności.