Szkolenie podstawowe strażaka ratownika Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) to fundament przygotowania każdego ochotnika do działań ratowniczo-gaśniczych. Jest ono przepustką do udziału w pierwszej akcji ratowniczo-gaśniczej. Od lutego 2022 r. obowiązują nowe „Zasady organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”, które ujednoliciły zakres tematyczny i wymiar godzinowy szkoleń.

Wymagania formalne i rozpoczęcie szkolenia
Aby wziąć udział w szkoleniu podstawowym, kandydat musi być członkiem jednostki OSP. Kluczowym elementem procesu jest skierowanie na kurs, wystawione przez zarząd macierzystej jednostki. W szkoleniu mogą uczestniczyć osoby, które ukończyły 16 lat i nie przekroczyły 65 lat. W przypadku osób nieletnich wymagana jest pisemna zgoda rodziców lub prawnych opiekunów. Należy pamiętać, że zgodnie z obowiązującym prawem, osoby niepełnoletnie, mimo ukończenia szkolenia, mogą brać czynny udział w działaniach ratowniczo-gaśniczych dopiero po osiągnięciu pełnoletności.
Szkolenie rozpoczyna się spotkaniem organizacyjnym, podczas którego realizowany jest instruktaż ogólny BHP. Po jego zakończeniu kursant otrzymuje kartę szkolenia wstępnego. Następnie w macierzystej jednostce OSP naczelnik przeprowadza instruktaż stanowiskowy, co potwierdza odpowiednim wpisem w dokumentacji.
Czas trwania i organizacja kursu
Minimalny czas trwania kursu podstawowego OSP wynosi 133 godziny. Program został precyzyjnie podzielony na dwa bloki:
- Część teoretyczna (65 godzin): obejmuje m.in. organizację ochrony przeciwpożarowej, zasady działania służb, taktykę działań ratowniczych oraz podstawy medycyny ratunkowej.
- Część praktyczna (68 godzin): skupia się na obsłudze sprzętu i reagowaniu w symulowanych sytuacjach.
Zajęcia teoretyczne mogą być realizowane stacjonarnie lub przy wykorzystaniu metod nauczania na odległość (e-learning). Zajęcia praktyczne powinny odbywać się z zachowaniem zasady: 1 instruktor na 4-10 słuchaczy.
Tryby realizacji szkolenia
Organizatorzy szkoleń dostosowują harmonogram do potrzeb druhów:
- Tryb weekendowy: najpopularniejsza forma, trwająca zazwyczaj od 2 do 3 miesięcy, pozwalająca pogodzić naukę z pracą zawodową.
- Tryb ciągły: intensywna forma, realizowana np. podczas ferii czy wakacji, pozwalająca ukończyć kurs w ciągu ok. 2-3 tygodni.

Obowiązkowy test w komorze dymowej
Kluczowym elementem weryfikującym umiejętności jest test w komorze dymowej. Sprawdza on odporność psychofizyczną na obciążenia w warunkach zbliżonych do rzeczywistych (zadymienie, ograniczona widoczność, wysoka temperatura). Strażacy włączeni do KSRG mają obowiązek przystępować do takiego testu nie rzadziej niż raz na 5 lat.
Egzamin końcowy
Egzamin składa się z trzech części: teoretycznej, praktycznej oraz BHP.
- Część teoretyczna: egzamin pisemny w formie testu (minimum 70% poprawnych odpowiedzi).
- Część praktyczna: weryfikacja umiejętności posługiwania się sprzętem, korespondencji radiowej oraz przestrzegania zasad BHP.
- Egzamin BHP: test składający się z minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru.
Do egzaminu praktycznego dopuszczane są osoby, które zaliczyły moduł teoretyczny oraz pomyślnie przeszły test w komorze dymowej.
Sztuka czytania dymu: szkolenie strażaków w hrabstwie Clay
Dalszy rozwój po kursie
Ukończenie szkolenia podstawowego nadaje strażakowi prawo do udziału w działaniach ratowniczo-gaśniczych pod nadzorem dowódcy. Jest to jednak dopiero początek drogi. Strażacy mogą dalej rozwijać swoje kompetencje, wybierając szkolenia specjalistyczne, takie jak:
- Kurs Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP).
- Szkolenia z zakresu ratownictwa technicznego lub chemicznego.
- Kursy dla dowódców zastępów OSP.
tags: #kurs #podstawowy #osp #ile #daja