W dzisiejszych czasach bezpieczeństwo pożarowe w budynkach jest priorytetem, a przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) odgrywa w nim kluczową rolę. Systemy Legrand oferują kompleksowe rozwiązania w tym zakresie, jednak ich prawidłowe podłączenie i wybór odpowiednich komponentów wymagają fachowej wiedzy.

Podstawowe Zasady Działania Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP)
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) to urządzenie, które ma za zadanie odcinać dopływ energii elektrycznej do wszystkich odbiorników, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Jest to szczególnie istotne z tego względu, że najczęściej stosowanym środkiem gaśniczym jest woda, która - jak wiadomo - dobrze przewodzi prąd. W przypadku pojawienia się w budynku ognia PWP redukuje zagrożenie, jakie mogą generować linie energetyczne znajdujące się pod napięciem.
Wymogi prawne i zastosowanie PWP
Zgodnie z Warunkami technicznymi dotyczącymi instalacji elektrycznych, a zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. Jest to bardzo ważne, jeżeli weźmiemy pod uwagę np. pompy pożarowe, oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne czy też wentylację pożarową, które są potrzebne do przeprowadzenia akcji gaśniczo-ratowniczej.
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu musi być dostosowany do instalacji elektrycznej, do której ma być podłączony. Najczęściej mechanizm wyłącznika prądu instalowany jest w rozdzielnicy głównej budynku. Sterowanie nim może być miejscowe lub zdalne. Do sterowania przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu służy przycisk, który znajduje się zwykle w pobliżu wejścia głównego do budynku. Oznakowanie to ma wygląd tabliczki znamionowej z umieszczonym na niej napisem "Przeciwpożarowy wyłącznik prądu". W niektórych wyłącznikach po uruchomieniu zaczyna się świecić zielona dioda LED, która potwierdza zainicjowane działanie.
Wyzwalacze Legrand i Kompatybilność Systemów
Użytkownicy często poszukują pomocy w prawidłowym podłączeniu wyzwalacza, takiego jak Legrand 406278, do wyłącznika przeciwpożarowego. Wyzwalacz ma być wyzwalany wyłącznikiem p.poż. Do tego, jak widać na schematach, wyzwalacz jest podłączony do wyłącznika 100 A, a dodatkowo cewka jest zabezpieczona bezpiecznikiem B6. Schemat podłączenia wyzwalacza również jest kluczowy dla jego prawidłowego działania.
Jednym z najczęściej zgłaszanych problemów jest sytuacja, gdy wyzwalacz nie może opuścić wyłącznika, mimo że sam wyzwalacz, po naciągnięciu i zadziałaniu cewki, spada prawidłowo. Taka nieprawidłowość może wynikać z błędnego podłączenia lub, co istotniejsze, z niezgodności sprzętowej.

Kluczowy aspekt kompatybilności: Rozłączniki FR304 a wyzwalacze wzrostowe
Bez względu na podłączenie, rozłączniki serii FR304 (4064 89) NIE SĄ PRZYSTOSOWANE do pracy z wyzwalaczem wzrostowym! Jest to kluczowa informacja, która często jest przyczyną problemów z działaniem PWP. Taka sytuacja może wymagać wymiany rozłącznika na inny model, np. z serii FRX, który jest kompatybilny z wyzwalaczami wzrostowymi. Zawsze należy dokładnie sprawdzić dokumentację techniczną producenta, aby upewnić się co do kompatybilności podłączanych elementów.
Certyfikacja i Wymagania Prawne dla PWP
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) zgodnie z polskim prawem podlega obowiązkowi certyfikacji. Jest to kluczowy element zapewnienia bezpieczeństwa i zgodności z normami.
Podstawa prawna certyfikacji PWP
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu podlega obowiązkowi certyfikacji zgodnie z:
- Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (DzU z 2016 r., poz. 1966 z późn. zm.), które wprowadziło obowiązek certyfikacji PWP - później rokrocznie wydłużano okres przejściowy, aż do 1 stycznia 2021 r.
- Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 4 grudnia 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (DzU z 2020 r., poz. 2297), które nie wydłużyło wspomnianego okresu poprzez nie ujęcie na liście urządzeń, dla których obowiązuje okres przejściowy.
Obowiązek stosowania certyfikowanego przeciwpożarowego wyłącznika prądowego powstał od 1 stycznia 2021 roku. Jeśli dokumentacja projektowa przewidywała zastosowanie PWP na podstawie §183 WT, to zmiana polega wyłącznie na tym, że dla wyrobu o tej samej nazwie i funkcji w obiekcie powstał dodatkowy obowiązek certyfikacji. Należy pamiętać, że istnieje on już od 2016 r., a w dniu 1 stycznia 2021 r. upłynął okres przejściowy wyznaczony przez Ustawodawcę na dostosowanie rynku do nowych wymagań. Kluczowe jest to, że projekt budowlany nie określa zasad formalnych wprowadzania wyrobów do stosowania, a tylko wskazuje ich rodzaj, wymagane własności użytkowe i oczekiwane funkcje (zadania), a tym samym data uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia ani wpływu na dokumenty wymagane do wprowadzenia wyrobu na rynek.
Wymagane dokumenty certyfikujące
Dla PWP wymagane są następujące dokumenty:
- Krajowa Ocena Techniczna oraz Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych, które wydaje Jednostka Certyfikująca.
- Krajowa Deklaracja Właściwości Użytkowych, którą wystawia producent.
Warto zaznaczyć, że PWP nie wymaga Świadectwa Dopuszczenia do stosowania w ochronie przeciwpożarowej wydanego przez CNBOP, ponieważ nie widnieje na wykazie wyrobów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (DzU z 2010 r. nr 85, poz. 553, z późn. zm.). Ponadto, dla PWP nie ma zharmonizowanej normy EU, więc znakowanie CE nie jest możliwe.
Komponenty PWP podlegające certyfikacji
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu składa się z trzech komponentów, dla których wymagany jest certyfikat:
- Urządzenie uruchamiające (UU PWP) - przycisk lokalizowany zwykle w pobliżu wejścia do budynku.
- Urządzenie sygnalizujące (US PWP) - sygnalizator potwierdzający wyłączenie prądu.
- Urządzenie wykonawcze (UW PWP) - rozdzielnia elektryczna w oddzielnej obudowie, wewnątrz której dokonywane jest rozłączenie prądu.
Zasady instalacji i scenariusz pożarowy
Certyfikowany przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy również stosować w obiektach będących w trakcie budowy lub modernizacji, jeśli PWP nie został jeszcze dostarczony na budowę, co zostało potwierdzone w „Dzienniku budowy”. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu musi być zainstalowany w oddzielnej obudowie, na której producent umieszcza znak „B” wraz z oznakowaniem numeru certyfikatu CNBOP. Wyjątek może tu stanowić możliwość zabudowy w jednym standardzie elektrycznym sekcji PWP z zasilaczem tego samego producenta oraz centralą sterującą, co może przyczynić się do poprawy ergonomii rozdzielni przeciwpożarowej prądu.
PWP z certyfikatem jest przystosowany do współpracy z SSP (System Sygnalizacji Pożaru), Integratorem, Centralą Sterującą urządzeniami przeciwpożarowymi czy BMS budynkowym. Może działać z opóźnieniem, np. w celu umożliwienia bezawaryjnego zamknięcia serwerów. Podstawowe funkcje, które należy założyć w scenariuszu pożarowym to kontrola stanu załączony/wyłączony oraz kontrola uszkodzenia.
Concept Safety Systems Fire Training, Assessment and Planning DEMO
PWP a instalacje fotowoltaiczne
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy stosować w przypadku montażu fotowoltaiki, jeśli instalację PV zastosowano w budynku o kubaturze powyżej 1000 m³. W innych przypadkach zastosowanie PWP pozostaje według uznania projektanta.
Konserwacja PWP
Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, podobnie jak inne urządzenia przeciwpożarowe, musi być okresowo konserwowany. Nie każdy elektryk z uprawnieniami może konserwować PWP; reguluje to §3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., w myśl którego czynności takie (podobnie jak dla innych urządzeń przeciwpożarowych) należy wykonywać zgodnie z zasadami określonymi w:
- Polskich Normach,
- Dokumentacji Techniczno-Ruchowej - opracowanej przez producenta,
- Instrukcji obsługi - opracowanej przez producenta,
w okresach ustalonych przez producenta (nie rzadziej niż 1 raz w roku). Wynika z tego, że producent w Instrukcji obsługi wskazuje podmioty upoważnione do wykonywania okresowych przeglądów i napraw.
Rozwiązania Legrand dla Zabezpieczeń Elektrycznych
Legrand oferuje szeroką gamę aparatury zabezpieczającej, w tym wyłączniki nadprądowe, różnicowoprądowe, rozłączniki i inne, które są kluczowe dla budowy bezpiecznych instalacji elektrycznych, w tym systemów PWP. Kompletna oferta Legrand gwarantuje bezpieczeństwo, wytrzymałość i wysoką jakość instalacji elektrycznej.
Seria TX³ - idealna do budownictwa mieszkaniowego
Najnowsza generacja dobrze znanych aparatów S300 i P300 serii TX³, zaprojektowana, aby spełniać wymagania nowoczesnych instalacji mieszkaniowych, komercyjnych, biur i budynków użyteczności publicznej. Nowoczesna konstrukcja aparatów serii TX³ pomaga zaoszczędzić czas na każdym etapie projektu dzięki łatwemu montażowi, oprzewodowaniu i obsłudze. Nowe rozwiązanie konstrukcyjne dolnego zaczepu montażowego umożliwia niezależne wypięcie aparatu bez demontażu sąsiednich urządzeń połączonych szyną łączeniową w jednym rzędzie. Aparatura serii TX³ posiada możliwość współpracy z urządzeniami wyposażenia pomocniczego (styki pomocnicze i sygnalizacyjne, wyzwalacze podnapięciowe i wzrostowe, napędy zdalne i inne).
Wyłączniki nadprądowe TX³
- Wyłączniki nadprądowe S 300 i S 310 serii TX³ zabezpieczają instalację elektryczną przed skutkami zwarć i przeciążeń. Nowe rozwiązanie konstrukcyjne dolnego zaczepu oraz przesłony zacisków sprawiają, że montaż oraz oprzewodowanie aparatu są proste i wygodne.
Wyłączniki różnicowoprądowe TX³
- Wyłączniki różnicowoprądowe P 300 serii TX³ są przeznaczone do ochrony użytkowników instalacji elektrycznej i mienia, stanowiąc zabezpieczenie przeciwporażeniowe i przeciwpożarowe. Wszystkie wyłączniki P 300 serii TX³ wyposażone zostały w przycisk obwodu testowego służący do sprawdzania poprawności działania wyłącznika.
Seria DX³ - dla wymagających instalacji
Seria DX³ to oferta dedykowana dla instalacji, w których potrzebna jest większa niż standardowa zdolność zwarciowa oraz zapewnienie ciągłości zasilania (np. duże obiekty przemysłowe, serwerownie, szpitale itp.). Aparaty serii DX³ współpracują z Systemem Optymalnego Rozdziału Energii HX³ do 125 A, który umożliwia ich bezprzewodowe przyłączanie do instalacji elektrycznej. Aparatura zabezpieczająca serii DX³ współpracuje ze wszystkimi urządzeniami wyposażenia pomocniczego (styki pomocnicze i sygnalizacyjne, wyzwalacze podnapięciowe i wzrostowe, napędy zdalne i inne).
Wyłączniki nadprądowe DX³
- Wyłączniki nadprądowe S 300 i S 310 serii DX³ zabezpieczają instalację elektryczną przed skutkami zwarć i przeciążeń.
Wyłączniki różnicowoprądowe DX³
- Wyłączniki różnicowoprądowe P 300 serii DX³ są przeznaczone do ochrony użytkowników instalacji elektrycznej i mienia, stanowiąc zabezpieczenie przeciwporażeniowe i przeciwpożarowe. Wszystkie wyłączniki P 300 serii DX³ wyposażone zostały w przycisk obwodu testowego służący do sprawdzania poprawności działania wyłącznika. Aparaty P 300 serii DX³ dostępne są na prądy znamionowe od 16 do 100 A i prądy różnicowe od 10 do 500 mA.
Wyłączniki różnicowoprądowe z członem nadprądowym (RCBO) DX³
- Wyłączniki P 310 serii DX³ łączą w sobie funkcje wyłącznika różnicowoprądowego z wyłącznikiem nadprądowym, dzięki czemu zapewniają zarówno ochronę przeciwporażeniową, jak i ochronę przed skutkami zwarć i przeciążeń. Integracja dwóch funkcji w jednym urządzeniu pozwala lepiej zagospodarować miejsce dostępne w rozdzielnicy. Wszystkie wyłączniki P 310 serii DX³ wyposażone zostały w przycisk obwodu testowego służący do sprawdzania poprawności działania wyłącznika.
Bloki różnicowoprądowe DX³
- Bloki różnicowoprądowe PR 300 serii DX³ są przeznaczone do montażu z wyłącznikami nadprądowymi serii DX³. Aparaty PR 300 serii DX³ dostępne są na prądy znamionowe od 40 do 125 A i prądy różnicowe od 30 do 3000 mA.
Inne specjalistyczne aparaty Legrand
- Detektory zwarć łukowych (AFDD) są urządzeniami modułowymi, zapobiegającymi zagrożeniom pożarowym w instalacjach elektrycznych budynków mieszkaniowych i komercyjnych poprzez wykrywanie niebezpiecznego łuku elektrycznego (iskrzenia) i wyłączanie wadliwego obwodu.
- Wyłączniki M 250 stosowane są głównie jako ochrona silników elektrycznych przed skutkami zwarć i przeciążeń. Przeznaczone są do zabezpieczania obwodów, w których podczas normalnej pracy mogą występować znaczne przetężenia.
- Podstawy dla wkładek topikowych cylindrycznych o prądzie znamionowym do 125A zapewniają ochronę instalacji elektrycznej i odbiorników przed skutkami zwarć i przeciążeń.
- Rozłączniki R 300 to połączenie dwóch funkcji w jednym aparacie - rozłącznika izolacyjnego i zabezpieczenia nadprądowego realizowanego przez wkładkę topikową. Chronią instalację elektryczną przed skutkami zwarć i przeciążeń, a po wyjęciu wkładki zapewniają widoczną przerwę izolacyjną.
tags: #legrand #przycisk #przeciwpozarowy