Legrand: Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu i Wyzwalacze – Informacje i Wymagania

W dzisiejszych czasach bezpieczeństwo pożarowe w budynkach jest priorytetem, a przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) odgrywa w nim kluczową rolę. Systemy Legrand oferują kompleksowe rozwiązania w tym zakresie, jednak ich prawidłowe podłączenie i wybór odpowiednich komponentów wymagają fachowej wiedzy.

Thematic photo of a Legrand fire safety button with an emergency situation in the background

Podstawowe Zasady Działania Przeciwpożarowego Wyłącznika Prądu (PWP)

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) to urządzenie, które ma za zadanie odcinać dopływ energii elektrycznej do wszystkich odbiorników, z wyjątkiem obwodów zasilających instalacje i urządzenia, których funkcjonowanie jest niezbędne podczas pożaru. Jest to szczególnie istotne z tego względu, że najczęściej stosowanym środkiem gaśniczym jest woda, która - jak wiadomo - dobrze przewodzi prąd. W przypadku pojawienia się w budynku ognia PWP redukuje zagrożenie, jakie mogą generować linie energetyczne znajdujące się pod napięciem.

Wymogi prawne i zastosowanie PWP

Zgodnie z Warunkami technicznymi dotyczącymi instalacji elektrycznych, a zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury, przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy stosować w strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub zawierających strefy zagrożone wybuchem. Jest to bardzo ważne, jeżeli weźmiemy pod uwagę np. pompy pożarowe, oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne czy też wentylację pożarową, które są potrzebne do przeprowadzenia akcji gaśniczo-ratowniczej.

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu musi być dostosowany do instalacji elektrycznej, do której ma być podłączony. Najczęściej mechanizm wyłącznika prądu instalowany jest w rozdzielnicy głównej budynku. Sterowanie nim może być miejscowe lub zdalne. Do sterowania przeciwpożarowym wyłącznikiem prądu służy przycisk, który znajduje się zwykle w pobliżu wejścia głównego do budynku. Oznakowanie to ma wygląd tabliczki znamionowej z umieszczonym na niej napisem "Przeciwpożarowy wyłącznik prądu". W niektórych wyłącznikach po uruchomieniu zaczyna się świecić zielona dioda LED, która potwierdza zainicjowane działanie.

Wyzwalacze Legrand i Kompatybilność Systemów

Użytkownicy często poszukują pomocy w prawidłowym podłączeniu wyzwalacza, takiego jak Legrand 406278, do wyłącznika przeciwpożarowego. Wyzwalacz ma być wyzwalany wyłącznikiem p.poż. Do tego, jak widać na schematach, wyzwalacz jest podłączony do wyłącznika 100 A, a dodatkowo cewka jest zabezpieczona bezpiecznikiem B6. Schemat podłączenia wyzwalacza również jest kluczowy dla jego prawidłowego działania.

Jednym z najczęściej zgłaszanych problemów jest sytuacja, gdy wyzwalacz nie może opuścić wyłącznika, mimo że sam wyzwalacz, po naciągnięciu i zadziałaniu cewki, spada prawidłowo. Taka nieprawidłowość może wynikać z błędnego podłączenia lub, co istotniejsze, z niezgodności sprzętowej.

Schematic diagram of Legrand fire safety button and tripping unit connection

Kluczowy aspekt kompatybilności: Rozłączniki FR304 a wyzwalacze wzrostowe

Bez względu na podłączenie, rozłączniki serii FR304 (4064 89) NIE SĄ PRZYSTOSOWANE do pracy z wyzwalaczem wzrostowym! Jest to kluczowa informacja, która często jest przyczyną problemów z działaniem PWP. Taka sytuacja może wymagać wymiany rozłącznika na inny model, np. z serii FRX, który jest kompatybilny z wyzwalaczami wzrostowymi. Zawsze należy dokładnie sprawdzić dokumentację techniczną producenta, aby upewnić się co do kompatybilności podłączanych elementów.

Certyfikacja i Wymagania Prawne dla PWP

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu (PWP) zgodnie z polskim prawem podlega obowiązkowi certyfikacji. Jest to kluczowy element zapewnienia bezpieczeństwa i zgodności z normami.

Podstawa prawna certyfikacji PWP

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu podlega obowiązkowi certyfikacji zgodnie z:

  • Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 roku w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (DzU z 2016 r., poz. 1966 z późn. zm.), które wprowadziło obowiązek certyfikacji PWP - później rokrocznie wydłużano okres przejściowy, aż do 1 stycznia 2021 r.
  • Rozporządzeniem Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 4 grudnia 2020 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (DzU z 2020 r., poz. 2297), które nie wydłużyło wspomnianego okresu poprzez nie ujęcie na liście urządzeń, dla których obowiązuje okres przejściowy.

Obowiązek stosowania certyfikowanego przeciwpożarowego wyłącznika prądowego powstał od 1 stycznia 2021 roku. Jeśli dokumentacja projektowa przewidywała zastosowanie PWP na podstawie §183 WT, to zmiana polega wyłącznie na tym, że dla wyrobu o tej samej nazwie i funkcji w obiekcie powstał dodatkowy obowiązek certyfikacji. Należy pamiętać, że istnieje on już od 2016 r., a w dniu 1 stycznia 2021 r. upłynął okres przejściowy wyznaczony przez Ustawodawcę na dostosowanie rynku do nowych wymagań. Kluczowe jest to, że projekt budowlany nie określa zasad formalnych wprowadzania wyrobów do stosowania, a tylko wskazuje ich rodzaj, wymagane własności użytkowe i oczekiwane funkcje (zadania), a tym samym data uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia ani wpływu na dokumenty wymagane do wprowadzenia wyrobu na rynek.

Wymagane dokumenty certyfikujące

Dla PWP wymagane są następujące dokumenty:

  • Krajowa Ocena Techniczna oraz Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych, które wydaje Jednostka Certyfikująca.
  • Krajowa Deklaracja Właściwości Użytkowych, którą wystawia producent.

Warto zaznaczyć, że PWP nie wymaga Świadectwa Dopuszczenia do stosowania w ochronie przeciwpożarowej wydanego przez CNBOP, ponieważ nie widnieje na wykazie wyrobów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 27 kwietnia 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego lub ochronie zdrowia i życia oraz mienia, a także zasad wydawania dopuszczenia tych wyrobów do użytkowania (DzU z 2010 r. nr 85, poz. 553, z późn. zm.). Ponadto, dla PWP nie ma zharmonizowanej normy EU, więc znakowanie CE nie jest możliwe.

Komponenty PWP podlegające certyfikacji

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu składa się z trzech komponentów, dla których wymagany jest certyfikat:

  • Urządzenie uruchamiające (UU PWP) - przycisk lokalizowany zwykle w pobliżu wejścia do budynku.
  • Urządzenie sygnalizujące (US PWP) - sygnalizator potwierdzający wyłączenie prądu.
  • Urządzenie wykonawcze (UW PWP) - rozdzielnia elektryczna w oddzielnej obudowie, wewnątrz której dokonywane jest rozłączenie prądu.

Zasady instalacji i scenariusz pożarowy

Certyfikowany przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy również stosować w obiektach będących w trakcie budowy lub modernizacji, jeśli PWP nie został jeszcze dostarczony na budowę, co zostało potwierdzone w „Dzienniku budowy”. Przeciwpożarowy wyłącznik prądu musi być zainstalowany w oddzielnej obudowie, na której producent umieszcza znak „B” wraz z oznakowaniem numeru certyfikatu CNBOP. Wyjątek może tu stanowić możliwość zabudowy w jednym standardzie elektrycznym sekcji PWP z zasilaczem tego samego producenta oraz centralą sterującą, co może przyczynić się do poprawy ergonomii rozdzielni przeciwpożarowej prądu.

PWP z certyfikatem jest przystosowany do współpracy z SSP (System Sygnalizacji Pożaru), Integratorem, Centralą Sterującą urządzeniami przeciwpożarowymi czy BMS budynkowym. Może działać z opóźnieniem, np. w celu umożliwienia bezawaryjnego zamknięcia serwerów. Podstawowe funkcje, które należy założyć w scenariuszu pożarowym to kontrola stanu załączony/wyłączony oraz kontrola uszkodzenia.

Concept Safety Systems Fire Training, Assessment and Planning DEMO

PWP a instalacje fotowoltaiczne

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu należy stosować w przypadku montażu fotowoltaiki, jeśli instalację PV zastosowano w budynku o kubaturze powyżej 1000 m³. W innych przypadkach zastosowanie PWP pozostaje według uznania projektanta.

Konserwacja PWP

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu, podobnie jak inne urządzenia przeciwpożarowe, musi być okresowo konserwowany. Nie każdy elektryk z uprawnieniami może konserwować PWP; reguluje to §3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r., w myśl którego czynności takie (podobnie jak dla innych urządzeń przeciwpożarowych) należy wykonywać zgodnie z zasadami określonymi w:

  • Polskich Normach,
  • Dokumentacji Techniczno-Ruchowej - opracowanej przez producenta,
  • Instrukcji obsługi - opracowanej przez producenta,

w okresach ustalonych przez producenta (nie rzadziej niż 1 raz w roku). Wynika z tego, że producent w Instrukcji obsługi wskazuje podmioty upoważnione do wykonywania okresowych przeglądów i napraw.

Rozwiązania Legrand dla Zabezpieczeń Elektrycznych

Legrand oferuje szeroką gamę aparatury zabezpieczającej, w tym wyłączniki nadprądowe, różnicowoprądowe, rozłączniki i inne, które są kluczowe dla budowy bezpiecznych instalacji elektrycznych, w tym systemów PWP. Kompletna oferta Legrand gwarantuje bezpieczeństwo, wytrzymałość i wysoką jakość instalacji elektrycznej.

Seria TX³ - idealna do budownictwa mieszkaniowego

Najnowsza generacja dobrze znanych aparatów S300 i P300 serii TX³, zaprojektowana, aby spełniać wymagania nowoczesnych instalacji mieszkaniowych, komercyjnych, biur i budynków użyteczności publicznej. Nowoczesna konstrukcja aparatów serii TX³ pomaga zaoszczędzić czas na każdym etapie projektu dzięki łatwemu montażowi, oprzewodowaniu i obsłudze. Nowe rozwiązanie konstrukcyjne dolnego zaczepu montażowego umożliwia niezależne wypięcie aparatu bez demontażu sąsiednich urządzeń połączonych szyną łączeniową w jednym rzędzie. Aparatura serii TX³ posiada możliwość współpracy z urządzeniami wyposażenia pomocniczego (styki pomocnicze i sygnalizacyjne, wyzwalacze podnapięciowe i wzrostowe, napędy zdalne i inne).

Wyłączniki nadprądowe TX³

  • Wyłączniki nadprądowe S 300 i S 310 serii TX³ zabezpieczają instalację elektryczną przed skutkami zwarć i przeciążeń. Nowe rozwiązanie konstrukcyjne dolnego zaczepu oraz przesłony zacisków sprawiają, że montaż oraz oprzewodowanie aparatu są proste i wygodne.

Wyłączniki różnicowoprądowe TX³

  • Wyłączniki różnicowoprądowe P 300 serii TX³ są przeznaczone do ochrony użytkowników instalacji elektrycznej i mienia, stanowiąc zabezpieczenie przeciwporażeniowe i przeciwpożarowe. Wszystkie wyłączniki P 300 serii TX³ wyposażone zostały w przycisk obwodu testowego służący do sprawdzania poprawności działania wyłącznika.

Seria DX³ - dla wymagających instalacji

Seria DX³ to oferta dedykowana dla instalacji, w których potrzebna jest większa niż standardowa zdolność zwarciowa oraz zapewnienie ciągłości zasilania (np. duże obiekty przemysłowe, serwerownie, szpitale itp.). Aparaty serii DX³ współpracują z Systemem Optymalnego Rozdziału Energii HX³ do 125 A, który umożliwia ich bezprzewodowe przyłączanie do instalacji elektrycznej. Aparatura zabezpieczająca serii DX³ współpracuje ze wszystkimi urządzeniami wyposażenia pomocniczego (styki pomocnicze i sygnalizacyjne, wyzwalacze podnapięciowe i wzrostowe, napędy zdalne i inne).

Wyłączniki nadprądowe DX³

  • Wyłączniki nadprądowe S 300 i S 310 serii DX³ zabezpieczają instalację elektryczną przed skutkami zwarć i przeciążeń.

Wyłączniki różnicowoprądowe DX³

  • Wyłączniki różnicowoprądowe P 300 serii DX³ są przeznaczone do ochrony użytkowników instalacji elektrycznej i mienia, stanowiąc zabezpieczenie przeciwporażeniowe i przeciwpożarowe. Wszystkie wyłączniki P 300 serii DX³ wyposażone zostały w przycisk obwodu testowego służący do sprawdzania poprawności działania wyłącznika. Aparaty P 300 serii DX³ dostępne są na prądy znamionowe od 16 do 100 A i prądy różnicowe od 10 do 500 mA.

Wyłączniki różnicowoprądowe z członem nadprądowym (RCBO) DX³

  • Wyłączniki P 310 serii DX³ łączą w sobie funkcje wyłącznika różnicowoprądowego z wyłącznikiem nadprądowym, dzięki czemu zapewniają zarówno ochronę przeciwporażeniową, jak i ochronę przed skutkami zwarć i przeciążeń. Integracja dwóch funkcji w jednym urządzeniu pozwala lepiej zagospodarować miejsce dostępne w rozdzielnicy. Wszystkie wyłączniki P 310 serii DX³ wyposażone zostały w przycisk obwodu testowego służący do sprawdzania poprawności działania wyłącznika.

Bloki różnicowoprądowe DX³

  • Bloki różnicowoprądowe PR 300 serii DX³ są przeznaczone do montażu z wyłącznikami nadprądowymi serii DX³. Aparaty PR 300 serii DX³ dostępne są na prądy znamionowe od 40 do 125 A i prądy różnicowe od 30 do 3000 mA.

Inne specjalistyczne aparaty Legrand

  • Detektory zwarć łukowych (AFDD) są urządzeniami modułowymi, zapobiegającymi zagrożeniom pożarowym w instalacjach elektrycznych budynków mieszkaniowych i komercyjnych poprzez wykrywanie niebezpiecznego łuku elektrycznego (iskrzenia) i wyłączanie wadliwego obwodu.
  • Wyłączniki M 250 stosowane są głównie jako ochrona silników elektrycznych przed skutkami zwarć i przeciążeń. Przeznaczone są do zabezpieczania obwodów, w których podczas normalnej pracy mogą występować znaczne przetężenia.
  • Podstawy dla wkładek topikowych cylindrycznych o prądzie znamionowym do 125A zapewniają ochronę instalacji elektrycznej i odbiorników przed skutkami zwarć i przeciążeń.
  • Rozłączniki R 300 to połączenie dwóch funkcji w jednym aparacie - rozłącznika izolacyjnego i zabezpieczenia nadprądowego realizowanego przez wkładkę topikową. Chronią instalację elektryczną przed skutkami zwarć i przeciążeń, a po wyjęciu wkładki zapewniają widoczną przerwę izolacyjną.

tags: #legrand #przycisk #przeciwpozarowy