Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) są organizacjami pozarządowymi, utworzonymi na takich samych zasadach jak stowarzyszenia. Funkcjonują one na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, a także w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Stowarzyszenie OSP jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, podlegającym wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Uzyskuje ono osobowość prawną i może rozpocząć działalność z chwilą wpisania do KRS.

Podstawy prawne funkcjonowania OSP
Działalność OSP, podobnie jak innych stowarzyszeń, wymaga posiadania statutu, który jest podstawowym dokumentem każdej jednostki, jej "konstytucją". Reguluje on zasady działania i ułatwia sprawne zarządzanie. Podstawowe informacje konieczne w statucie są takie same dla wszystkich OSP, jednak szczegółowe zapisy mogą być różne. W OSP, jak w każdym stowarzyszeniu, władze to: walne zebranie członków, zarząd i komisja rewizyjna.
Walne zebranie członków (WZC) jest najwyższą władzą w OSP. Może podejmować decyzje we wszystkich sprawach poddanych pod obrady, zwykle jednak w tych najważniejszych dla sprawnego działania i rozwoju organizacji. Komisja rewizyjna to organ obowiązkowy, którego rolą jest kontrola wewnętrzna działania OSP.
OSP jest obowiązana posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej. Terenowa jednostka organizacyjna stowarzyszenia może uzyskać osobowość prawną, jeżeli statut stowarzyszenia to przewiduje. Zarząd terenowej jednostki organizacyjnej stowarzyszenia jest obowiązany w terminie 14 dni od chwili jej powołania zawiadomić o tym organ nadzorujący, podając skład zarządu i adres siedziby jednostki oraz doręczyć statut stowarzyszenia. W razie niezastosowania się stowarzyszenia do tych wymagań, sąd na wniosek starosty może nałożyć grzywnę.
Definicja i charakterystyka członka wspierającego
Status członka wspierającego w OSP jest szczegółowo określony w statucie danej jednostki. Zazwyczaj jest to uregulowane w następujący sposób:
- Członkiem wspierającym może być osoba fizyczna lub prawna bez względu na jej miejsce zamieszkania i siedzibę w kraju lub za granicą.
- Osoba lub podmiot deklaruje wspomaganie działalności OSP finansowo lub w innej formie.
- Członek wspierający zostaje przyjęty do OSP za swą zgodą przez zarząd OSP.
- Członek wspierający opłaca składkę członkowską w zadeklarowanej przez siebie wysokości.
Członkiem wspierającym może być każda osoba fizyczna lub prawna, która zadeklaruje wspieranie OSP, na przykład finansowo lub sprzętowo. Jest to idealna sytuacja, gdy ktoś chce np. na remizie powiesić reklamę - zamiast wystawiać faktury, lepiej przyjąć taką firmę czy osobę jako członka wspierającego.
Prawa i obowiązki członków wspierających
Członek wspierający ma prawo uczestniczenia w pracach i imprezach organizowanych przez OSP. Ważnym aspektem jest jego udział w Walnym Zebraniu Członków OSP, gdzie przysługuje mu głos doradczy. Oznacza to, że może doradzać, podpowiadać i sugerować, ale zazwyczaj nie ma prawa do głosowania nad uchwałami, chyba że statut przewiduje inaczej.
Zgodnie z ogólnymi zapisami, członek wspierający opłaca składkę członkowską w zadeklarowanej przez siebie wysokości. Członek honorowy natomiast, może być każdą osobą fizyczną, bez względu na miejsce zamieszkania, szczególnie zasłużoną dla ochrony przeciwpożarowej.
Różnice między członkiem wspierającym a zwyczajnym
Praktyka pokazuje, że status członka wspierającego jest często mylony lub narzucany osobom, które chciałyby być członkami zwyczajnymi, szczególnie w przypadku kobiet. Istnieje wiele OSP w Polsce, gdzie kobiety są pełnoprawnymi (zwyczajnymi) członkami OSP i niejednokrotnie jeżdżą do zdarzeń. Jeśli osoby ukończyły 18 lat, mają pełne prawo zostać członkami zwyczajnymi OSP, a po odpowiednich kursach - członkami Jednostek Operacyjno-Technicznych (JOT).
Bezpośredni udział w działaniach ratowniczych mogą brać członkowie OSP, którzy ukończyli 18 lat i nie przekroczyli 65. Zdarza się jednak, że zarządy jednostek w małych miejscowościach utrudniają kobietom zostanie członkami zwyczajnymi OSP i udział w wyjazdach. Powszechnym problemem jest wpisywanie statusu "członek wspierający" do legitymacji OSP osobom, które przeszły szkolenia i chciałyby aktywnie uczestniczyć w działaniach operacyjnych. To powoduje, że ich prawa są ograniczone, a do wyjazdów wciąż jest im daleko. Taka sytuacja jest absurdem, zwłaszcza gdy osoby są zdrowe i mają odpowiednie kursy uprawniające do udziału w działaniach.
Rozwiązywanie sporów dotyczących statusu członkostwa
W przypadku niezgodności statusu członkostwa z faktycznymi oczekiwaniami lub działaniami, proponuje się podjęcie konkretnych kroków. Jednym z nich jest napisanie pisma do Zarządu własnej jednostki OSP w sprawie wyjaśnienia statusu członkostwa. Pismo to powinno być skierowane również do wiadomości Komisji Rewizyjnej. Osoby, które były członkiniami Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP), miały na pewno status członka zwyczajnego, co dodatkowo wzmacnia ich argumenty.
Zarząd ma obowiązek udowodnić, na jakiej podstawie i na podstawie jakiej uchwały, bez powiadomienia osób zainteresowanych, dokonano zmiany statusu członka. Walcząc o swoje prawa, można zmienić istniejącą sytuację i dążyć do pełnoprawnego członkostwa w OSP.
Korzyści z przynależności do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych RP
Wstąpienie w szeregi Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) to decyzja, która kształtuje charakter, uczy odpowiedzialności i daje ogromną satysfakcję z niesienia pomocy drugiemu człowiekowi. Droga ta prowadzi często przez przynależność do Związku Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej (ZOSP RP).
ZOSP RP jest strukturą zrzeszającą jednostki OSP, działającą na rzecz ochrony przeciwpożarowej oraz rozwoju społeczności. Przynależność do ZOSP RP to przede wszystkim strategiczne wsparcie, które pozwala jednostce OSP działać sprawniej i z jeszcze większym poczuciem bezpieczeństwa. Dołączenie do takiego stowarzyszenia niesie ze sobą różne korzyści, w tym:
- Wsparcie formalno-prawne: ZOSP RP jest fundamentem prawnym i formalnym, oferującym doradztwo prawne w ważnych dla OSP sprawach oraz reprezentację interesów zrzeszonych jednostek na poziomie ogólnopolskim.
- Pozyskiwanie środków: ZOSP RP aktywnie wspiera jednostki OSP w pozyskiwaniu środków z różnorodnych źródeł, takich jak dotacje z MSWiA, programy unijne i rządowe (np. „Mały Strażak” czy FLORIAN), a także fundusze gminne, wojewódzkie i KSRG. Jest to ważne dla ciągłego modernizowania sprzętu.
- Organizacja wydarzeń: Związek wspiera także jednostki w organizacji wydarzeń, w tym zawodów sportowo-pożarniczych, oraz umożliwia korzystanie z rozbudowanych struktur (gmina-powiat-województwo-kraj).
- Rozwój osobisty strażaków: Członkowie OSP, którzy należą do ZOSP RP, uczestniczą w regularnych szkoleniach z zakresu pierwszej pomocy, ratownictwa technicznego i pożarnictwa, co pozwala na zdobycie nowych, cennych umiejętności.
- Wsparcie dla MDP: ZOSP RP prowadzi specjalistyczne kursy dla młodzieżowych drużyn pożarniczych (MDP), dostarczając im materiały edukacyjne i programy szkoleniowe.
Przynależność do tak szlachetnej formacji jak OSP i bycie częścią ogólnopolskiej struktury ZOSP RP buduje dumę, szacunek do munduru i ogromną motywację do doskonalenia. Działając w grupie, strażacy zacieśniają więzi międzyludzkie, uczą się współpracy i nawiązują nowe, trwałe znajomości.

tags: #lista #czlonkow #wspierajacych #osp