W obliczu współczesnych zagrożeń, takich jak coraz częstsze pożary lasów czy skomplikowane interwencje w środowisku miejskim, strażacy muszą wykazywać się nie tylko odwagą i profesjonalnym przygotowaniem, ale także polegać na niezawodnym sprzęcie, który sprawdzi się w ekstremalnych warunkach. Jednym z takich kluczowych pojazdów jest MAN TGM, oferujący szeroki zakres konfiguracji dopasowanych do specyficznych potrzeb służb ratowniczych.
Ewolucja Linii MAN: Nowa Generacja Ciężarówek
MAN Truck & Bus wprowadził nową generację ciężarówek wiosną 2020 roku. Najpierw do produkcji wszedł MAN TGX, a kolejno TGS, TGM i TGL. Do połowy 2021 roku firma MAN zaktualizuje całą swoją ofertę produktów do całej serii nowych modeli.
Nowy MAN TGL obejmuje przedział wagowy od 7,5 do 12 ton. Dostępny jest wyłącznie w wersji napędu 4x2 i nadaje się do użytku w straży pożarnej jako lekka ciężarówka z przenośną pompą gaśniczą lub wbudowaną pompą.
Kolejną wyższą kategorię wagową stanowi nowy MAN TGM. Jest on dostępny jako dwuosiowy samochód ciężarowy od 12 do 18 ton oraz 26-tonowe podwozie z trzema osiami. Dwuosiowy TGM z napędem na wszystkie koła jest najczęściej używanym pojazdem straży pożarnej niemal na całym świecie.
Nowy MAN TGS o masie całkowitej od 18 do 41 ton znajdzie zastosowanie jako pojazd pod cysterny i specjalistyczne wozy strażackie, a także platformy z drabinami o wysokim wysięgu.
MAN TGM jako Średni Samochód Ratowniczo-Gaśniczy
Pod koniec ubiegłego roku do kilku Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych (JRG) trafiło dziesięć średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych z modułem proszkowym. Pojazdy zostały opracowane, zbudowane i dostarczone przez PUH Moto-Truck Leszek Chmiel. Pod ich zabudowę wykorzystano sprawdzone i wysoko oceniane przez strażaków dwuosiowe podwozie MAN TGM 15.290 BL (4x2).

Charakterystyka podwozia i zabudowy
- Z przodu samochodu zastosowano zawieszenie mechaniczne, składające się z parabolicznych resorów piórowych ze stabilizatorem przechyłów i amortyzatorów teleskopowych.
- Tylna oś ma zawieszenie pneumatyczne z regulacją wysokości i stabilizatorem osi.
- Nadwozie pożarnicze ma siedem skrytek sprzętowych - po trzy z każdej strony oraz jedną z tyłu.
- Półki na sprzęt wykonane są z zamkniętych, skręcanych profili aluminiowych.
- Pośrodku użytkowego dachu znajdziemy zamykaną skrzynię z ryflowanej blachy aluminiowej, a po prawej stronie - dwuprzęsłową drabinę D10W.
- W stalowym zbiorniku agregatu proszkowego Minimax P 250 ep, znajduje się 250 kg proszku gaśniczego ABC Favorit Tertia, kompatybilnego z pianą gaśniczą.
- Zewnętrzne oświetlenie pojazdu podczas działań nocą zapewniają listwy LED, które wmontowano w górną część każdego z boków, wzdłuż nadwozia, nad żaluzjami, a także na górnej części kabiny nad wejściem do przedziału załogi.
MAN TGM jako Ciężki Samochód Ratowniczo-Gaśniczy
Zgodnie z normą PN-EN 1846-1, samochód ratowniczo-gaśniczy klasy ciężkiej to pojazd, którego całkowita masa rzeczywista przekracza 16 tys. kg. Dla samochodu dwuosiowego, zgodnie z rozporządzeniem ministra infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. (DzU z 2015 r., poz. 305), dopuszczalna masa całkowita nie może przekroczyć 18 tys. kg. Samochody ciężkie zabudowywane są na podwoziach różnego typu i wielkości, a dopuszczalna masa całkowita pojazdu uzależniona jest od liczby osi. W Polsce użytkowane są w tej klasie samochody ratowniczo-gaśnicze mające nie więcej niż cztery osie, co pozwala na sprawne manewrowanie.
MAN TGM 18.340 BB (4x4) z systemem CAFS
Ostatnio do Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej PSP nr 2 w Bydgoszczy trafił ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy P.S. Bocar Sp.z o.o. zabudowany na podwoziu MAN TGM 18.340 BB (4x4), o dopuszczalnej masie całkowitej 18 ton. Jednostkę napędową stanowi sześciocylindrowy silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem o mocy maksymalnej 340 KM. Napęd na obie osie przenoszony jest za pośrednictwem dziewięciostopniowej skrzyni przekładniowej oraz skrzyni rozdzielczej. Zawieszenie obydwu osi składa się z parabolicznych stalowych resorów piórowych, amortyzatorów teleskopowych oraz stabilizatorów.

Wyjątkowy design i innowacyjne systemy
Pojazd ten wyróżnia wyjątkowy design. Projektanci i konstruktorzy stworzyli jednolitą bryłę dzięki zastosowaniu nakładki na dach kabiny. Doskonale poradzili sobie również z zabudową filtra cząstek stałych, umieszczonego po prawej stronie nadwozia. Dach nadwozia wykonano w formie podestu roboczego, na który można wejść dzięki składanej, aluminiowej drabince, umieszczonej z tyłu po prawej stronie nadwozia pożarniczego. Zamontowano na nim aluminiową skrzynię do przewożenia węży ssawnych, sprzętu i armatury.
W układ wodno-pianowy wbudowano dwuzakresową autopompę TO3000 EN 1028-1-FPN 10-3000/ FPH 40-400 niemieckiego producenta Johstadt PF Pumpen und Feuerlöschtechnik GmbH, o wydajności 3705 l/min przy 8 barach lub 430 l/min przy 40 barach.
Samochód ten, poza standardowym wyposażeniem przewidzianym dla tej klasy i kategorii pojazdów, ma system piany sprężonej CAFS - Compressed Air Foam System. Elementem wyróżniającym system piany sprężonej Bocar PWPSystem 2400 jest wykorzystanie sekcji wysokiego ciśnienia do tłoczenia wody. Może on zostać uruchomiony także podczas podawania prądów gaśniczych niskiego ciśnienia. Wyposażenie ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego w system piany sprężonej znacznie rozszerza jego możliwości taktyczno-techniczne. Umiejętne wykorzystanie piany sprężonej w pierwszej fazie gaszenia pożarów wewnętrznych czy pożarów pojazdów skraca czas gaszenia oraz zmniejsza straty pożarowe, obniżając jednocześnie koszty użycia piany.
MAN TGM 18.320 4×4 BB z 6000-litrowym zbiornikiem na wodę
Innym przykładem jest ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy MAN TGM 18.320 4×4 BB z 6-tysięcznym zbiornikiem na wodę. Pojazd napędzany jest nowoczesnym silnikiem diesla o mocy 320 KM, spełniającym aktualne normy emisji spalin. Dzięki napędowi 4×4 z możliwością odłączenia przedniej osi oraz blokadą mechanizmów różnicowych, pojazd sprawnie porusza się zarówno po drogach, jak i w trudnym terenie - od górskich szlaków po leśne bezdroża. Silnik został zaprojektowany z myślą o długiej, intensywnej pracy, bez konieczności częstego uzupełniania płynów eksploatacyjnych czy przekraczania parametrów pracy.
Straż Pożarna: Powitanie nowego 637[M]54 - GBA 4/29 MAN TGM 18.320 4x4/MotoTruck w OSP Nowe Mostki!
Konstrukcja kabiny i układ wodno-pianowy
Kabina pojazdu to przestronna, czterodrzwiowa konstrukcja jednomodułowa w układzie 1+1+4, zawieszona pneumatycznie, co zapewnia lepszy komfort jazdy nawet w trudnym terenie. Dodatkowo pojazd wyposażono w liczne udogodnienia techniczne, takie jak kamera cofania, radiotelefon VHF czy elektrycznie sterowane lusterka i szyby.
Moto-Truck od lat specjalizuje się w produkcji nowoczesnych zabudów, które łączą trwałość z funkcjonalnością. MAN TGM 18.320 4×4 BB wyposażony jest w nowoczesny układ wodno-pianowy z autopompą, umożliwiającą podawanie wody i piany zarówno podczas postoju, jak i jazdy. Pojazd dysponuje 6000-litrowym zbiornikiem na wodę oraz zbiornikiem środka pianotwórczego o pojemności min. 10% zbiornika wodnego. Autopompa pozwala na pracę z linią szybkiego natarcia, działkiem dachowym, zraszaczami oraz nasadami tłocznymi. System może jednocześnie podawać wodę pod niskim i wysokim ciśnieniem, a elektroniczne sterowanie ułatwia kontrolę parametrów pracy. Wysokociśnieniowa linia szybkiego natarcia (60 m) z prądownicą wodno-pianową umożliwia natychmiastowe działania gaśnicze.
MAN TGM 18.320 nie ogranicza się tylko do podstawowych funkcji gaśniczych. Pojazd został dokładnie przebadany i otrzymał Świadectwo Dopuszczenia CNBOP nr 5602/2024, co potwierdza jego zgodność z wymaganiami prawnymi i normami PN-EN dotyczącymi samochodów pożarniczych.
Kluczowe Cechy Konstrukcyjne i Technologiczne Nowej Generacji MAN TGM
Nowy MAN jest bardzo rozpoznawalny, a jego niepowtarzalny wygląd to wynik wielu przemyśleń designerów.
Kabiny
Wariantom kabin nadano nowe oznaczenia:
- Kompaktowa kabina serii TGL i TGM nosi teraz oznaczenie CC.
- Dłuższa wersja kabiny, z dużą ilością miejsca za fotelami, to FN.
- Czterodrzwiowa podwójna kabina ma oznaczenie DN i może pomieścić sześcioosobową załogę.
- Seria MAN TGS zaczyna się od kabin NN, które są kabinami do transportu na krótkich dystansach (tzw. dzienne).
Załogi służb ratowniczych muszą często i szybko wsiadać i wysiadać z pojazdów. Dlatego bezpieczne i wygodne wchodzenie i wychodzenie ma kluczowe znaczenie. Drzwi otwierają się pod kątem prostym do 89 stopni. Szerokie stopnie ułożone jak schody - z antypoślizgową powierzchnią i długimi uchwytami - pozwalają na ergonomiczne, proste wchodzenie i wychodzenie. W pozycji postojowej kierownica składa się poziomo do przodu, aby zwolnić miejsce przed siedzeniem kierowcy, udostępniając wygodną przestrzeń. To sprawia, że wejście do pojazdu jest znacznie łatwiejsze, zwłaszcza przy ciągłej zmianie kierowcy. Po naciśnięciu przycisku kierownica jest ponownie ustawiana w pozycji do jazdy. Nowo opracowana generacja siedzeń oferuje szeroki zakres regulacji: 12 cm wysokości i 23 cm długości, czyli o 5 cm więcej niż dotychczas.
Oświetlenie i Widoczność
Lepsza widoczność oznacza większe bezpieczeństwo. Reflektory LED, dostępne opcjonalnie zamiast H7, zapewniają szerszy snop światła i większy zasięg. Asystent świateł drogowych zapobiega oślepianiu nadjeżdżających pojazdów lub jadących z przodu. Światła automatycznie ściemniają się w odpowiednim momencie.
Pojazdy straży pożarnej poruszają się w ruchu miejskim oraz na wąskich uliczkach obok zaparkowanych samochodów i muszą manewrować i cofać na miejscu zdarzenia. Sytuacje krytyczne mogą wystąpić w dowolnym momencie podczas wykonywania manewrów.

- System wspomagania skrętu MAN VAS zapewnia kierowcy widok na martwe punkty wokół pojazdu. Kamera szerokokątna 150° zamontowana z prawej strony przekazuje obraz na 7-calowy monitor na słupku A. Oznacza to, że gdy kierowca patrzy w prawą stronę na lusterka, ma również dobry widok na wyświetlacz.
- Często występuje przypadek, podczas dojazdu na akcję, że wóz gaśniczy musi przeciskać się w ciasnych uliczkach pomiędzy samochodami. Kluczowa jest w tym przypadku doskonała widoczność dookoła pojazdu. System kamer MAN BirdView 360° daje kierowcy ogląd tego, co dzieje się wokół pojazdu, gdzie znajdują się przeszkody i gdzie poruszają się ludzie. BirdView jest aktywny, gdy działają kierunkowskazy, włączony jest bieg wsteczny lub przy niskich prędkościach do 40 km/h. W pakiecie MAN Individual montowane są cztery kamery szerokokątne 180° HD z przodu kabiny i wokół nadwozia. Widok z lotu ptaka wyświetlany jest na 7-calowym monitorze na słupku B.
Kokpit i Sterowanie
MAN całkowicie zmienił koncepcję sterowania w nowej generacji ciężarówkach. Obsługa przełączników do zmiany trybu sterowania skrzynią biegów czy załączania hamulca silnikowego odbywa się bez potrzeby odrywania ręki od kierownicy. Po prawej stronie nad kierownicą znajduje się duży przełącznik elektronicznego hamulca postojowego.
Kokpit, lekko pochylony w kierunku kierowcy, jest wyraźnie podzielony na poziomy. Kierownica, elementy obsługi i przyciski są ergonomicznie rozmieszczone, aby zapewnić łatwy dostęp. Wskaźniki i wyświetlacze są umieszczone dalej:
- Wersja z oprzyrządowaniem typu Basic ma klasyczną konstrukcję z dwoma dużymi analogowymi tarczami prędkościomierza i obrotomierza z 5-calowym kolorowym wyświetlaczem pomiędzy nimi.
- Wersja Professional ma 12,3-calowy kolorowy wyświetlacz pośrodku, zapewniający szeroki zakres informacji o stanie pojazdu, a także sterowanie systemami multimedialnymi, nawigacyjnymi i wspomagającymi kierowcę.
Wyświetlacz kokpitu umieszczony dalej po prawej stronie dostarcza jeszcze więcej informacji. To lokalizacja nowego systemu multimedialnego MAN. Wyświetlacz ma opcjonalnie rozmiar 7'' lub 12,3''.
Nowa generacja ciężarówek MAN oferuje załodze praktyczną i pomocną funkcję w postaci systemu Easy Control: panelu zawierającego cztery przyciski po wewnętrznej stronie drzwi. Jest on łatwo dostępny, gdy drzwi kierowcy są otwarte. Nie ma potrzeby wchodzenia do kabiny lub niewygodnego wyciągania się, aby uzyskać dostęp do sterowania z drzwi. Istnieje możliwość przypisania dowolnych funkcji dwóm przyciskom znajdującym się w dolnej części drzwi. Dostępne funkcje obejmują włączanie przystawki odbioru mocy, światła ostrzegawcze, oświetlenie przestrzeni ładunkowej lub reflektory doświetlające. Trzeci przycisk jest fabrycznie ustawiony jako włączanie/wyłączanie silnika lub opcjonalnie do zamykania okien i przesuwanego dachu.
Układ Napędowy i Skrzynia Biegów w MAN TGM
Seria silników MAN D08 napędza modele TGL i TGM. W obecnej wersji Euro 6 czterocylindrowa jednostka, o pojemności 4,6 litra, rozwija moc 160, 190 lub 220 KM i jest montowana wyłącznie w modelu MAN TGL. Sześciocylindrowy silnik, o pojemności 6,9 litra, (w najsłabszej wersji) o mocy 250 KM to najwyższy silnik w serii TGL, a zarazem podstawowa jednostka napędowa dla wyższego modelu MAN TGM. Kolejne większe klasy mocy silników dla TGM to 290 i 320 KM.
Drugim elementem, który jest niezbędny dla wydajnego układu napędowego, jest skrzynia biegów. Dzięki MAN TipMatic zautomatyzowana skrzynia biegów jest dostępna dla wszystkich pojazdów. Istnieją warianty sześciobiegowe dla czterocylindrowego TGL i warianty 12-biegowe dla sześciocylindrowych TGM i TGS. Obrotowy przełącznik wyboru programów nie znajduje się już na tablicy rozdzielczej. Element sterujący jest teraz wygodnie umieszczony na prawym ramieniu pod kierownicą. Tak jak poprzednio, dla prawie wszystkich wersji, MAN oferuje program jazdy "Emergency".
Dane Techniczne Wybranego Modelu MAN TGM 18.320 BB (4x4)
Przedstawione poniżej podstawowe dane techniczne pojazdu mają charakter informacyjny i dotyczą ciężkiego samochodu ratowniczo-gaśniczego.

| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Podwozie (typ) | MAN TGM 18.320 BB |
| Układ napędowy (koła bliźniacze) | (4x4) |
| Masa (DMC) | 18 600 kg |
| Kabina (liczba miejsc, układ) | Sześcioosobowa (1+1+4) |
| Silnik (moc max.) | 235 kW (320 KM) |
| Rama pomocnicza | Spawana, galwanizowana |
| Zabudowa (materiał) | Aluminium |
| Liczba skrytek (strona zabudowy) | 7 (3+3+1) |
| Zbiornik na wodę (materiał) | 5 000 l (kompozyt) |
| Zbiornik na środek pianotwórczy (materiał) | 500 l (kompozyt) |
| Autopompa | 3 628 l/min przy 8 barach lub 489 l/min przy 40 barach |
| Nasady | Tłoczne 4 x 75 mm; Zasilania hydrantowego 2 x 75 mm; Ssawne 2 x 110 mm |
| Dozownik środka pianotwórczego (ręczny) | 3% lub 6% |
| Linia szybkiego natarcia | 60 m z prądownicą o wydajności 200 l/min |
| Działko wodno-pianowe | 800 - 3 200 l/min |
| Zraszacze (liczba) | 4 szt. |
| Maszt oświetleniowy | Pneumatyczny, 5,3 m, LED (36 000 lm) |
| Wyciągarka elektryczna (siła uciągu) | 9 979 kg |
Podsumowanie
W czasach, gdy zmiany klimatyczne zwiększają ryzyko dużych pożarów, a infrastruktura miejska staje się coraz bardziej skomplikowana, strażacy potrzebują sprzętu, który da im przewagę. Ciężki samochód ratowniczo-gaśniczy MAN TGM 18.320 4×4 BB, a także inne warianty tego modelu, to połączenie tradycji i innowacji, stanowiące przykład, jak nowoczesna technologia może wspierać bezpieczeństwo publiczne.