Odznaczenia i Wyróżnienia w Polskiej Straży Pożarnej

Służba w Ochotniczej Straży Pożarnej to nie tylko udział w akcjach ratowniczych, ale przede wszystkim lata poświęceń i pracy na rzecz lokalnej społeczności. Odznaczenia OSP są formalnym wyrazem wdzięczności za ten trud oraz symbolicznym wyrazem najwyższego uznania dla tych, którzy bezinteresownie niosą pomoc. System wyróżnień jest rozbudowany i ma swoją hierarchię - od Złotego Znaku Związku po odznakę Strażaka Wzorowego - a każde z nich ma inne kryteria przyznawania.

Rola i Znaczenie Służby w Ochotniczej Straży Pożarnej

Głównym celem systemu odznaczeń jest wyróżnienie osób i jednostek za długoletnią, aktywną działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej. To formalny sposób docenienia nie tylko bohaterstwa podczas akcji, ale również pracy organizacyjnej, szkoleniowej i społecznej, która wzmacnia struktury OSP. Służba w Ochotniczej Straży Pożarnej to lata poświęceń, a odznaczenia OSP są formalnym wyrazem wdzięczności za ten trud.

Choć dokumenty te służą wyrażeniu wdzięczności, mają nieco inny charakter. System odznaczeń Związku OSP RP przewiduje również możliwość nadawania wyróżnień pośmiertnie.

System Oficjalnych Odznaczeń Związku OSP RP

W straży pożarnej funkcjonują 3 oficjalne rodzaje nagród: wyróżnienia OSP, Złoty Znak Związku OSP RP i Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza. Wszystkie oficjalne odznaczenia w straży pożarnej - zarówno dla pracowników PSP, jak i ochotników - nadawane są przez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wszystkie z oficjalnych nagród strażackich przyznawane są w trybie urzędowym - dzięki temu warunki ich przyznawania są jasne i sprawiedliwe.

Złoty Znak Związku OSP RP

Złoty Znak Związku OSP RP to najwyższe i najbardziej prestiżowe odznaczenie w strukturach OSP. Jest ukoronowaniem wieloletniej, ofiarnej służby i symbolem najwyższego uznania za wybitne zasługi na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Złoty Znak Związku OSP - przyznaje się go członkom OSP za wzorową, wieloletnią służbę i wyjątkowe zasługi strażackie. Przyznaje się je za długoletnią, aktywną działalność w OSP lub Związku OSP RP, choć mogą je otrzymać także osoby i instytucje spoza struktur pożarniczych, które w wyjątkowy sposób przyczyniły się do rozwoju Związku. Złotym Znakiem Związku może zostać uhonorowana również cała jednostka OSP, o ile posiada co najmniej 100-letnią tradycję.

Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza

W hierarchii odznaczeń Ochotniczej Straży Pożarnej Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza zajmuje drugie miejsce, zaraz po Złotym Znaku Związku. Medal honorowy im. Bolesława Chomicza - to odznaczenie, które przyznaje się osobom lub instytucjom za wyjątkowe zasługi dla OSP lub Związku OSP. To zaszczytne wyróżnienie przyznawane jest za wybitne zasługi w umacnianiu i rozwijaniu Związku OSP RP oraz samych jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych. Wyjątkowość medalu polega na szerokim gronie potencjalnych laureatów. Mogą nim zostać uhonorowani nie tylko członkowie OSP i działacze Związku, ale również całe jednostki straży pożarnej. Co więcej, odznaczenie to może trafić także w ręce osób, instytucji i organizacji społecznych spoza OSP, które swoją działalnością w znaczący sposób wsparły ochotnicze pożarnictwo. Warunkiem otrzymania medalu jest posiadanie Złotego Medalu „Za Zasługi dla Pożarnictwa” od co najmniej pięciu lat.

Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa”

Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” to jedno z najczęściej nadawanych odznaczeń w strukturach OSP, doceniające wyróżniającą się działalność na rzecz ochrony przeciwpożarowej. Odznaczenie dzieli się na trzy klasy, przyznawane w kolejności: brązową, srebrną i złotą.

Odznaka „Strażak Wzorowy”

Odznaka „Strażak Wzorowy” to jedno z podstawowych wyróżnień w hierarchii OSP, przeznaczone dla najbardziej zaangażowanych członków. Jest odznaczeniem jednostopniowym, co w przeciwieństwie do stopniowanego Medalu „Za Zasługi dla Pożarnictwa” podkreśla jego wyjątkowy charakter.

Odznaka „Za Wysługę Lat”

Odznaka „Za Wysługę Lat” jest wyrazem uznania za staż, wierność i systematyczność w służbie. Pierwszy raz odznakę można otrzymać po 10 latach aktywnej działalności. Począwszy od 25 lat służby, jest ona co 5 lat uzupełniana o metalową nakładkę z liczbą oznaczającą kolejne jubileusze. Odznakę nadaje się na wniosek zarządu macierzystej jednostki OSP lub z inicjatywy prezydium zarządu gminnego ZOSP RP.

Odznaka „Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza” (MDP)

Odznaka „Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza” (MDP) stworzono z myślą o najmłodszych adeptach pożarnictwa. System odznaki MDP jest trzystopniowy, co odzwierciedla rosnące umiejętności i wiedzę jej członków. Zdobycie złotej odznaki, będącej dowodem cech liderskich, wymaga spełnienia dodatkowych kryteriów, takich jak posiadanie srebrnej odznaki od co najmniej pół roku oraz aktywne pełnienie funkcji instruktorskich.

Detaliczny Opis Wybranych Odznaczeń OSP

Wizerunek Złotego Znaku Związku OSP RP

Wizerunkiem odznaki Złoty Znak Związku OSP RP jest krzyż równoramienny, zakończony na rogach ramion kulkami. Krzyż o wymiarach 41 mm (wysokość i szerokość) na krawędziach ma 1 mm pasek. Wykonany jest z metalu koloru złotego. Ramiona krzyża pokryte są białą emalią w złoconym obramowaniu. W środku krzyża na okrągłej czerwonej emaliowanej tarczy umieszczony jest orzeł jagielloński z metalu koloru srebrnego, z otokiem koloru jasno granatowego oraz z napisem: ZWIĄZEK OCHOTNICZYCH * STRAŻY POŻARNYCH RP *. Na tle górnego ramienia krzyża nad środkową częścią tarczy umieszczony jest płomień z metalu koloru srebrnego. Pomiędzy ramionami krzyża wieniec ze stylizowanych liści laurowych o szerokości 5 mm z metalu koloru złotego.

Wygląd Medalu Honorowego im. Bolesława Chomicza

Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza ma kształt okrągłej tarczy o średnicy 70 mm, kolory srebrzystego, oksydowany. Na awersie medalu wykonana jest w płaskorzeźbie postać przedstawiająca wizerunek popiersie pierwszego prezesa jednolitego Związku OSP RP, obok napis w trzech wierszach: BOLESŁAW * CHOMICZ * 1878 1959*. Na rewersie medalu znajdują się akcesoria strażackie (dwa hełmy, dwa bosaki, drabina, toporek, prądownica, dzwon, sygnałówka). W dolnej części wizerunek Znaku Związku OSP RP i pod wizerunkiem napis: BOGU NA CHWAŁĘ LUDZIOM NA POŻYTEK. W prawej, bocznej części medalu umieszczone półkoliście stylizowane liście dębu.

Charakterystyka Medalu „Za Zasługi dla Pożarnictwa”

Medal „Za Zasługi dla Pożarnictwa” ma kształt okrągłej tarczy o średnicy 30 mm, z krawędzią o szerokości 1 mm wykonanej z metalu odpowiedniego koloru: złotego, srebrnego i brązowego. Na awersie medalu wykonana jest w płaskorzeźbie postać niewiasty symbolizująca grecką boginię ognia Hestię (odpowiednik rzymskiej bogini ognia Westy), stojącą na liściach laurowych, opartej jedną ręką na tarczy z pochodnią. W drugiej ręce trzyma liść wawrzynu nad napisem ZA ZASŁUGI DLA POŻARNICTWA. Na rewersie medalu widnieje orzeł jagielloński oparty na skrzyżowanych toporkach w obramowaniu wieńca szerokości 3 mm, ze stylizowanych liści laurowych. W górnej części w półkolu napis: ZW. OCHOTNICZYCH STRAŻY POŻARNYCH RP.

Odznaka „Strażak Wzorowy” - budowa

Odznaka Strażak Wzorowy składa się z równoramiennego trójkąta wykonanego z metalu, którego lewa połowa pokryta jest emalią czerwoną, a prawa granatową. U góry trójkąta znajduje się wypukła głowa strażaka w hełmie, niżej napis: STRAŻAK WZOROWY. Na tle trójkąta umieszczone są dwa skrzyżowane toporki.

Odznaka „Za Wysługę Lat” - wygląd

Odznakę Za Wysługę Lat stanowi tarcza okrągła o średnicy 24 mm, wykonana z metalu koloru złotego. Nad tarczą hełm strażacki, u dołu tarczy wylot prądownicy i dwa skrzyżowane toporki. Na otoku wieniec z liści laurowych szerokości 5 mm zwężający się do góry. Środek: tarcza okrągła z otokiem białej emalii szerokości 4 mm z napisem złoconym: ZW. OCHOTN. STRAŻY POŻ.

Odznaka Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza - forma

Odznaka Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza ma formę toporka strażackiego. W części przeciwległej od ostrza toporka znajduje się napis „OSP”, po prawej stronie wkomponowany jest czerwony trójkąt. U dołu znajduje się napis „Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza”.

Wyróżnienia za Dzielność i Bohaterstwo

Krzyż Zasługi - Państwowe Odznaczenie

Krzyż Zasługi jest nagrodą dla osób, które położyły zasługi dla Państwa lub obywateli, spełniając czyny przekraczające zakres ich zwykłych obowiązków, a przynoszące znaczną korzyść Państwu lub obywatelom. Krzyż Zasługi tego samego stopnia może być nadany tej samej osobie dwukrotnie. Drugie nadanie Krzyża tego samego stopnia ponownie oznacza się przez nałożenie na wstążkę Krzyża okucia w kształcie listewki. Przed nadaniem Krzyża Zasługi wyższego stopnia powinny upłynąć co najmniej 3 lata; odstępstwa są dopuszczalne wyjątkowo.

Wyróżnienia za Wzorową Postawę

W ramach przyznawania odznaczeń wyróżnia się osoby, które swoją wzorową - godną do naśladowania postawą przyczyniły się do uratowania życia i zdrowia innych osób, wykazując się wiedzą i umiejętnościami, rozsądkiem i odwagą, dzielnością i opanowaniem w sytuacji niebezpiecznej. Odznakę wręcza Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej osobiście lub inna wyznaczona przez niego osoba.

Przykłady Młodych Bohaterów

Poniżej przedstawiono przykłady młodych ludzi, którzy swoją postawą zasłużyli na wyróżnienie za odwagę i szybką reakcję w sytuacjach zagrożenia:

• Gabriel Chrabąszcz lat 13 | woj. Chłopiec zauważył wydobywający się z budynku dym i poinformował o tym dorosłych.
• Patryk Sokól lat 17 | woj.
• Kamil Markiewicz lat 10 | woj.
• Oliwier Gnysiński lat 17 | woj.
• Aniela Pituła lat 10 | woj. Dziewczynka zauważyła pożar. Powiadomiła służby.
• Anna Paprocka lat 11 | woj. Dziewczynka była świadkiem upadku babci na schodach.
• Omar Ahmed lat 9 | woj.
• Kamil Mateja lat 13 | woj.
• Błażej Kochan lat 15 | woj.
• Jakub Wardyn lat 17 | woj.
• Martyna Stępień lat 17 | woj.
• Piotr Zuchora lat 16 | woj.
• Aleksandra Łeszyk lat 13 | woj.
• Mikołaj Kaczmarek lat 13 | woj.
• Oliwia Dąbrowska lat 14 | woj. Dziewczynka zauważyła pożar.
• Malwina Kłyszejko lat 13 | woj.
• Wiktoria Wiącek lat 13 | woj.
• Bartłomiej Kopij lat 13 | woj. Chłopiec zauważył pożar w bloku. Zawiadomił służby.
• Aleksander Chaber lat 11 | woj.
• Sebastian Jan Berger lat 11 | woj.
• Marcelina Lambrecht lat 8 | woj.
• Grzegorz Orliński lat 12 | woj. Chłopiec zauważył w łazience płonący gazowy podgrzewacz wody.
• Paulina Orlińska lat 8 | woj.
• Nicolas Musiał lat 10 | woj.
• Gracjan Dereń lat 13 | woj.
• Krystian Milczarek lat 15 | woj.
• Eliza Łopaciuk lat 12 | woj.
• Marcel Nawrotzki lat 8 | woj. Chłopiec zaalarmował służby o tym, że jego mama leży nieprzytomna.
• Zofia Bladowska lat 9 | woj. Dziewczynka zauważyła pożar.
• Daniel Stasiński lat 13 | woj.
• Filip Faltus lat 16 | woj.
• Oskar Kolorus lat 15 | woj. Chłopiec zauważył nieprzytomną osobę leżącą na przystanku.
• Tymon Pelcer lat 10 | woj.
• Alex Kania lat 10 | woj.
• Filip Szauer lat 14 | woj.
• Weronika Jamka lat 9 | woj.
• Adrian Pańków lat 14 | woj.
• Cezary Nieciecki lat 17 | woj.
• Oliwia Osińska lat 14 | woj.
• Mikołaj Marszał lat 12 | woj.
• Patryk Słonka lat 12 | woj.
• Piotr Jaworski lat 14 | woj.
• Miłosz Szpak lat 17 | woj.
• Piotr Kuba lat 14 | woj.
• Miłosz Kwaśniak lat 10 | woj. Ósmoklasista - młody strażak ochotnik uratował życie swojemu tacie!
• Wojciech Turek lat 10 | woj.
• Wiktoria Zasadzka lat 14 | woj.
• Bartosz Matysek lat 12 | woj.
• Piotr Matysek lat 10 | woj.
• Wiktor Kuciński lat 16 | woj. Chłopak zadzwonił na 112 po tym, jak zauważył pożar.
• Maciej Piechocki lat 16 | woj. Chłopak zobaczył pożar.
• Józef Majewski lat 5 | woj. Chłopiec zawiadomił dziadka, który wyszedł do ogrodu, że z babcią dzieje się coś złego. Jak się okazało, doznała udaru.
• Paulina Skukowska lat 13 | woj.
• Szymon Orłowski lat 14 | woj.
• Eryk Potrykus lat 13 | woj.
• Lena Kuna lat. 5 | woj. Jej mama zasłabła, obok spał braciszek.
• Marek Kuteń lat. 12 | woj.
• Nikodem Miler lat. 10 | woj. Dwaj chłopcy z Kroczyc uratowali rannego motocyklistę. Jeden z nich to druh z miejscowej OSP.
• Jakub Mikoda lat 10 | woj. Dwaj chłopcy z Kroczyc uratowali rannego motocyklistę. Jeden z nich to druh z miejscowej OSP.
• Sandra Helińska lat 10 | woj. Pożar w domu strażaków z młodzieżowej drużyny z OSP Szynkielów.
• Oskar Heliński lat 11 | woj. Pożar w domu strażaków z młodzieżowej drużyny z OSP Szynkielów.
• Michał Konarski lat 15 | woj. Wypadek na dworcu Opole Główne. Starszy mężczyzna przestał oddychać.
• Zuzanna Greczek lat 15 | woj. Wyszedł ze sklepu i nagle dostał tym w głowę.
• Angelika Maciuszek lat 16 | woj. Wyszedł ze sklepu i nagle dostał tym w głowę.
• Patrycja Szewczyk lat 16 | woj. Wyszedł ze sklepu i nagle dostał tym w głowę.
• Maksymilian Gutowski lat 16 | woj. Wyszedł ze sklepu i nagle dostał tym w głowę.
• Jakub Krzempek lat 16 | woj.
• Aleksander Rozenblut lat 12 | woj.
• Wiktor Zwierzykowski lat 13 | woj.
• Zofia Cerkowniak lat 15 | woj.
• Patryk Opałka lat 11 | woj.
• Karolina Olszewska lat 15 | woj. Dziewczyny zauważyły, ze pod mężczyzną załamał się lód.
• Daria Gleba lat 15 | woj. Dziewczyny zauważyły, ze pod mężczyzną załamał się lód.
• Paulina Kobak lat 15 | woj. Zauważyła w domu wydobywające się z kotłowni płomienie. Obudziła i wyprowadziła mamę z budynku.
• Majk Czoska lat 8 | woj. Zastał mamę nieprzytomną podczas ataku epilepsji.
• Krzysztof Rawski lat 14 | woj. Chłopiec zauważył pożar piwnicy, wezwał służby i zarządził ewakuację mieszkańców.
• Łukasz Banaszek lat 13 | woj. Zauważył z okna pożar, zadzwonił po pomoc, obudził rodziców.
• Agata Wysocka lat 10 | woj. Nocny pożar budynku gospodarczego, który zauważyła Agata.
• Szymon Głuszek lat 13 | woj. Odnalezienie uwięzionego na mokradłach mężczyzny.
• Kamil Zwolak lat 14 | woj. Odnalezienie uwięzionego na mokradłach mężczyzny.
• Gabriela Durska lat 8 | woj.
• Blanka Maruszewska lat 12 | woj.
• Oliwia Kaczmarczyk lat 11 | woj.
• Wiktoria Wróbel lat. 12 | woj.
• Karol Ługowski lat 10 | woj. Chłopiec poczuł dziwny zapach i po wyjściu na klatkę schodową zauważył dym wydobywający się spod drzwi sąsiadki.
• Kinga Góra lat 11 | woj. Znalazła brata nieprzytomnego w łazience podczas kąpieli. Zawiadomiła służby i mamę.
• Szymon Hara lat. 16 | woj.
• Miłosz Kwaśniak lat 10 | woj. Chłopiec uczestniczył w wypadku samochodowym. Ojczym stracił przytomność.
• Wiktoria Wereda lat 17 | woj.
• Filip Bławat lat 10 | woj. Chłopiec obudził się w domu, w którym się paliło.
• Marcin Kochański lat 9 | woj.
• Joanna Malinowska lat 8 | woj. Dziewczynka zauważyła oznaki pożaru w kamienicy.
• Mateusz Śmiłowski lat 15 | woj. Chłopiec najpierw wyciągnął nieprzytomną mamę z wanny, przewietrzył całe mieszkanie i wezwał służby.
• Filip Łukaszczuk lat 11 | woj.
• Tomasz Konieczny lat 12 | woj.

Konkurs „Strażak - Prawdziwy Bohater wsi”

„Bogu na chwałę ludziom na ratunek” - zasada, którą dzielni Druhowie z Ochotniczych Straży Pożarnych posługują się przy każdym wyjeździe. Ratowanie naszego życia, zdrowia i mienia oraz niesienie pomocy potrzebującym to działanie wpisane w ich codzienną strażacką służbę. Województwo Lubelskie, chcąc wspierać jednostki ratujące ludzkie życie, ogłasza kolejny konkurs wraz z Krajową Siecią Obszarów Wiejskich.

Przedmiotem Konkursu jest najlepsze przedstawienie działalności społecznej jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej na terenie gminy, gdzie OSP ma swoją siedzibę, na obszarach wiejskich Województwa Lubelskiego. Praca konkursowa może mieć następujące formy:

• prezentacja multimedialna,
• film (utwór audiowizualny),
• prezentacja albumu w wersji papierowej.

Konkurs organizowany jest w celu:

• Zwiększenia udziału zainteresowanych stron we wdrażaniu inicjatyw na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.
• Aktywizacji mieszkańców obszarów wiejskich w celu tworzenia partnerstw na rzecz realizacji projektów nakierowanych na rozwój tych obszarów, w skład których wchodzą przedstawiciele sektora publicznego, sektora prywatnego oraz organizacji pozarządowych.
• Promocji jakości życia na wsi lub promocja wsi jako miejsca do życia i rozwoju zawodowego.
• Upowszechniania wiedzy w zakresie planowania rozwoju lokalnego z uwzględnieniem potencjału ekonomicznego, społecznego i środowiskowego danego obszaru.

Zgłoszenia do Konkursu były przyjmowane w terminie od dnia ogłoszenia Konkursu do dnia 26 listopada 2021 r. do godziny 23:59 (obowiązywała data wpływu zgłoszenia do siedziby Organizatora). Prace zgłoszone po terminie nie brały udziału w Konkursie. Nagrodami w konkursie są Vouchery na dedykowane kursy Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy. Zdobywa je aż 20 jednostek z najwyższą liczbą punktów!

Pamiątkowa Przypinka „Dzielny Strażak” dla dzieci

Przypinka medal ma białe tło, co nadaje jej czystości i klarowności. Na środku przypinki medal znajduje się rysunek uśmiechniętej dziewczynki ubranej w klasyczny strój strażaka. Na jej twarzy maluje się duma z pełnionej roli. Wokół rysunku dziewczynki umieszczona jest czerwona obwódka, symbolizująca energię i odwagę. Na czerwonej obwódce znajdują się napisy: "Dzielny strażak" oraz "Ochotnicza Straż Pożarna w Twojej miejscowości", z miejscem na wpisanie konkretnej nazwy Państwa OSP. Taka przypinka medal będzie nie tylko uroczą ozdobą, ale także świetnym prezentem dla małego strażaka, podkreślającym jego odwagę i zaangażowanie. Przypinka medal to gadżet zawieszany na tasiemce w kolorze bordowym (tasiemka jest wliczona w cenę). Tył medalu jest wykonany z białego polipropylenu. Doskonale sprawdza się na zawodach sportowych oraz wszędzie tam, gdzie chcemy wyróżnić zwycięzców lub osoby zasłużone.

Rodzaje Straży Pożarnej w Polsce i Nieformalne Nagrody

Rozróżnienie OSP i PSP

Na początku swojego istnienia straż pożarna (wówczas określana mianem straż ogniowa) była formacją, która specjalizowała się jedynie w walce z pożarami. Z biegiem czasu obowiązki strażaków powiększały się, obejmując m.in. ratownictwo biologiczne. Obecnie w Polsce wyróżnia się dwa główne typy straży pożarnej:

• Zawodowa straż pożarna - tworzą ją zawodowe formacje Państwowej Straży Pożarnej (PSP). Jednostki Ratowniczo-Gaśnicze PSP znajdują się w każdym powiecie i mieście na prawach powiatu. Pracownicy PSP najczęściej używają hełmów w kolorze czerwonym.
• Ochotnicza straż pożarna - formacja, której celem jest wspieranie działań Państwowej Straży Pożarnej. Strażacy, którzy do niej należą, są w pełni umundurowani i wyposażeni w specjalistyczny sprzęt ratowniczy. Ochotnicy OSP są powiadamiani o alarmie przez PSP. W takiej sytuacji powinni jak najszybciej udać się do remizy, skąd wyruszają na akcję ratowniczą.

Nieoficjalne Wyróżnienia w Jednostkach

Co ciekawe, w straży pożarnej - oprócz oficjalnych odznaczeń - funkcjonują również nieformalne nagrody, wręczane w strukturach poszczególnych jednostek. W tym przypadku nie mają zastosowania odgórne regulaminy, zasady przyznawania odznaczeń czy projekty medali. Nieoficjalne nagrody w straży pożarnej zwykle przyznawane są za staż pracy. W wielu jednostkach medale wykorzystuje się również do upamiętniania ważnych wydarzeń, np. jubileuszy.

tags: #medal #dzielny #strazak