Zwyczaj wyróżniania najbardziej zasłużonych obywateli sięga zamierzchłych czasów. Pierwsze odznaczenia wojskowe pojawiły się już za czasów rzymskiej republiki, w której żołnierzy i wodzów wyróżniano zawieszanymi na piersi krążkami i koronami honorowymi. Odznaczenia wojskowe rozwinęły się jednak najbardziej wraz z pojawieniem się bractw i zgromadzeń zakonnych. Niektóre powstałe w tamtych czasach odznaczenia funkcjonują do dziś. Przykładem może być hiszpański Order Alcantara, którego początki sięgają 1156 roku, a obecnie - po przekształceniu w odznaczenie - przyznawany jest za zasługi wojskowe osobom posiadającym szlacheckie korzenie.
Podobnie, jak wszystkie inne wyróżnienia, odznaczenia wojskowe przyznawane są najczęściej za zasługi na rzecz obronności państwa, wybitne osiągnięcia na polu walki, odwagę, poświęcenie, a także na pamiątkę - np. udziału w wojnie lub konkretnej misji. Wśród odznaczeń najwyższą rangę ma zazwyczaj order, następnie krzyż, medale, gwiazdy i - najniższe w hierarchii - odznaki.
Najważniejsze amerykańskie odznaczenia wojskowe
Medal Honoru to najwyższe odznaczenie wojskowe w Stanach Zjednoczonych. Przyznawane jest osobom wyróżniającym się aktami odwagi i męstwa z narażeniem własnego życia, przekraczającym granice oraz swoje standardowe obowiązki. Medal Honoru otrzymać mogą wyłącznie żołnierze amerykańscy, a z jego posiadaniem wiąże się wiele przywilejów. Ciekawostką wartą odnotowania jest fakt, że każdy inny żołnierz - w tym generałowie - oddają honory, czyli salutują jako pierwszemu posiadaczowi owego medalu, bez znaczenia jaki stopień wojskowy posiada.

Drugim w hierarchii odznaczeniem wojskowym w armii amerykańskiej jest Krzyż Wybitnej Służby. Ustanowione w 1918 roku odznaczenie przyznawane jest za nadzwyczajną odwagę w obliczu wroga i czyny na polu walki. Krzyż Wybitnej Służby jest równorzędny z Krzyżem Sił Powietrznych oraz Krzyżem Marynarki Wojennej.
Medal za Wybitną Służbę to kolejne amerykańskie odznaczenie wojskowe ustanowione przez prezydenta Wilsona. Medal, poza żołnierzami USA, może być przyznawany również przedstawicielom innych państw.
Odznaczenia międzynarodowe
Mało osób zdaje sobie sprawę, że odznaczenia funkcjonują także w organizacjach międzynarodowych - ONZ i NATO. Nadawane przez Sekretarza Generalnego, międzynarodowe odznaczenie wojskowe, które może trafić do żołnierzy biorących udział w operacjach Traktatu Północnoatlantyckiego.
Medal NATO posiada różne wersje, które odpowiadają różnym misjom - m.in. w Jugosławii, Afganistanie czy Kosowie. Medale NATO otrzymują żołnierze biorący udział w misji przez 30 dni (nieprzerwanie) lub 60 dni (w okresie dwóch lat, z przerwami).
Medal W Służbie Pokoju przyznawany jest żołnierzom biorącym udział w misjach Sił Pokoju pod sztandarem ONZ. Podobnie, jak w przypadku medalu NATO wyróżnia się różne wersje przyznawane za konkretne misje. W zależności od niej medale posiadają odpowiednią baretkę. Medal W Służbie Pokoju wręczany jest żołnierzom posiadającym 90 dni służby podczas danej misji.
Inne znaczące odznaczenia wojskowe na świecie
Amerykańskie odznaczenia, jak i te międzynarodowe przykuwają największą uwagę fascynatów wojskowości. Nazwane imieniem królowej Wiktorii odznaczenie, to najwyższe odznaczenie wojskowe, które może otrzymać wojskowy lub cywil (pod władzą wojskową) w Wielkiej Brytanii i Wspólnocie Brytyjskiej. Krzyż Wiktorii wręczany jest za szczególne akty poświęcenia, wyjątkowe oddanie obowiązkom lub przykładną odwagę w obliczu nieprzyjaciela.
Medal za Dzielność to najwyższe odznaczenie wojskowe w Izraelu. Ustanowiono go dopiero w 1970 roku, a do dziś przyznano ok. 40 razy.
Najwyższym odznaczeniem wojskowym w Czechach jest Krzyż Zasługi. Przyznawany jest żołnierzom, jak i pracownikom cywilnym Ministerstwa Obrony Narodowej za męstwo, odwagę, skuteczne dowodzenie w walce, działania bojowe, wzorowe dowodzenie i inne ważne zasługi na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej Czech. Może być przyznawany zarówno obywatelom, jak i cudzoziemcom.
Przyznawana za wysługę lat Krzyż Wojskowy to najwyższe odznaczenie w Królestwie Belgii. Belgijski Krzyż Wojskowy 1 klasy mogą otrzymać oficerowie posiadający 25-letni staż służby. Krzyż Wojskowy 2 klasy nadawany jest natomiast oficerom sił rezerwy, którzy corocznie biorą udział w ćwiczeniach.
Order Krzyża Wolności to najwyższe estońskie odznaczenie, które ustanowiono w 1919 roku. Jego pierwotnym celem było wyróżnienie osób, które wykazały się zasługami podczas wojny o niepodległość. Dzielił się na trzy kategorie i mógł być przyznawany zarówno wojskowym, jak i cywilom (cywile otrzymywali order III Kategorii). W 1925 roku zakończono nadawanie orderu, gdyż wszystkie osoby, które zasłużyły się podczas wspomnianej wojny zostały uhonorowane.
Order Wojskowy Włoch to najwyższe odznaczenie wojskowe w Republice Włoskiej. Otrzymać mogą Włosi, obcokrajowcy, jak i całe jednostki wojskowe w czasie pokoju i wojny. Nagradzane są wyjątkowe czyny odwagi, a także zasługi na rzecz obronności kraju.
Jedno z najstarszych odznaczeń wojskowych na świecie i najwyższe odznaczenie w Portugalii ustanowione już w 1459 roku (wyżej jest jedynie Wstęga Krzyża Wielkiego Trzech Orderów zarezerwowana dla urzędującego prezydenta). Obecnie przyznawane funkcjonariuszom państwowym i wojskowym za zasługi w pełnieniu najwyższych funkcji, osiągnięcia dokonane podczas służby, bohaterstwo, bezinteresowność i poświęcenie dla kraju oraz ludzkości.
Strażackie wyzwania i osiągnięcia
W dniach 24-25 października w Dallas odbyły się najbardziej prestiżowe zawody strażackie na świecie - Firefighter Challenge Championship. Pięknie zaprezentowali się na nich Polacy.
Historia zawodów Firefighter Combat Challenge sięga 1975 roku, kiedy Sports Medicine Center na Uniwersytecie Maryland otrzymał zlecenie, aby wykonać badania, które miałyby określić fizyczne wymagania stawiane strażakom. Duża ich część oparta była na pięciu kolejno wykonywanych zadaniach, odwzorowujących pracę strażaka podczas akcji ratowniczo-gaśniczych. W 1991 roku zawody te nabrały bardziej formalnego charakteru.
Uczestnicy startują w kompletnym umundurowaniu bojowym i aparacie oddechowym. Pierwszym zadaniem jest pokonanie klatki schodowej liczącej trzy piętra. Trzeba na nie wbiec, wnosząc pakiet ważący 20 kg. Po zbiegnięciu kolejną konkurencją jest przesunięcie metalowej sztaby o 1,5 m za pomocą 4-kg młota i bieg slalomem na dystansie ok. 40 m. Na końcu slalomu czeka napełniony odcinek węża, który należy rozciągnąć po linii prostej i oddać celny strzał wodą do celu.

Strażacy z LOTOS Straż w zawodach FireFit oraz Firefighter Combat Challenge startują już od ośmiu lat. W podstawowym składzie drużyny LOTOS Straż z Gdańska jest czterech zawodników: Dawid Rąbczyk, Krzysztof Stencel, Michał Stolarczuk, Daniel Toporek.
Według jednego z uczestników, najtrudniejszym zadaniem zawodów jest ewakuacja manekina.
W tegorocznych zawodach ekipa „Lotosu” z D. D. Wojciech Gruszka (po prawej) z medalem. Fot. KM PSP Tychy. Wojciech Gruszka, strażak z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Tychach, sięgnął po srebrny medal w siatkówce plażowej podczas tegorocznych Igrzysk Policjantów i Strażaków (World Police and Fire Games), które odbyły się w Stanach Zjednoczonych. Zawody rozegrano w Birmingham w stanie Alabama, gdzie uczestnicy musieli zmierzyć się nie tylko z wymagającymi przeciwnikami, ale także z wysokimi temperaturami, sięgającymi 37°C. Mimo trudnych warunków atmosferycznych duet Wojciech Gruszka i Łukasz Żłobecki zaprezentował znakomitą formę, pewnie awansując do finału w kategorii +18.
World Police and Fire Games to największe na świecie zawody sportowe dedykowane funkcjonariuszom służb mundurowych, zarówno policjantom, jak i strażakom.
Polacy, w tym Pomorzanie, zaliczają się do najtwardszych strażaków świata. Udowodnili to podczas mistrzostw świata w formule Firefighter Combat Challenge. Prestiżowe zawody odbyły się w amerykańskim Dallas. Teksas będzie miło wspominany przez pięciu pomorskich strażaków, w tym dwóch z Państwowej Straży Pożarnej i trzech z Lotos Straży w Gdańsku.
Już samo znalezienie się wśród uczestników Firefighter Challange Championship Series, czyli mistrzostw świata w formule FCC (firefighter combat challange) było ogromnym sukcesem. Jednak kapitan Piotr Spiżewski z Komendy Powiatowej PSP ze Sztumu oraz trójka z zakładowej straży w Lotosie: Daniel Toporek z gminy Przodkowo, Dawid Rąbczyk z Gdańska i Krzysztof Stencel z Brodnicy Górnej - chcieli czegoś więcej, niż zadowolić się udziałem, bo mają na koncie sukcesy w najważniejszych zawodach Europy i świata. Z kolei sekcyjny Aleksander Celarek z KP PSP Starogard Gdański pojechał zbierać cenne doświadczenia.
Rywalizacja odzwierciedla warunki codziennej służby podczas akcji ratowniczo-gaśniczych, a to oznacza, że zawodnik jest tak ubrany, jak podczas działań: ubranie ochronne, ciężkie buty, hełm. Trzeba wbiec po schodach na trzypiętrową wieżę z 20-kilogramowym pakietem wężowym. Następnie wciągnąć kolejne węże gaśnicze o wadze 20 kg na trzecie piętro. Zbiec z wieży i zabrać się za zadanie imitujące wyważanie drzwi (przepchnięcie 70-kilogramowej sztaby za pomocą 4-kilogramowego młota). Potem już „tylko” slalom między 5 hydrantami, rozwinięcie węża gaśniczego i trafienie strumieniem wody do celu oraz "ewakuacja poszkodowanego", czyli przeciąganie 80-kilogramowego manekina na odcinku 30 metrów. To jest mordercze wyzwanie. Tor trzeba pokonać w jak najlepszym czasie, czyli po prostu sprintem. Rynsztunek z każdym krokiem staje się coraz cięższy, a na pewno takie sprawia wrażenie. Dlatego o tych, którzy biorą udział w zawodach, mówi się, że są strażakami-twardzielami.
W mistrzostwach świata FCC w amerykańskim Dallas, które zakończyły się w minioną sobotę (25 października), Pomorzanie spisali się świetnie w gronie blisko 400 strażaków z 20 krajów. Przeszli przez kwalifikacje i zdobywali medale.
Sztumianin Piotr Spiżewski sięgnął po brązowy medal drużynowo razem z męską reprezentacją kraju PSP. Ponadto, wywalczył srebro w tandemie z Dawidem Rąbczykiem w kategorii mężczyzn 40-44 lata oraz brąz w sztafecie międzynarodowej. Dla Piotra Spiżewskiego był to drugi start w mistrzostwach świata. Przed dwoma laty debiutował w mieście Stuart Beach na Florydzie, zdobywając swój pierwszy medal na imprezie tej rangi.
Wśród innych Pomorzan, z brązowym medalem wraca również reprezentacja Lotos Straż Team w składzie: Dawid Rąbczyk, Krzysztof Stencel i Daniel Toporek, która startowała w konkurencji drużyn zakładowych. Dawid Rąbczyk dołożył srebrne medale w sztafecie międzynarodowej mieszanej oraz sztafecie międzynarodowej mężczyzn (obie do lat 40) - czyli zdobył aż cztery krążki! W składzie tej ostatniej, srebrnej sztafety był również Daniel Toporek.
Aleksander Celarek, zawodnik ze starogardzkiej PSP, może być dumny z zakwalifikowania się do finałowych startów MŚ. Medale na pewno są tylko kwestią czasu. Ale i tak już może się cieszyć z czegoś, o czym oprócz medali marzą strażacy-twardziele. Dołączył do elitarnego klubu Fire Lion’s Den - najszybszych strażaków na świecie w Firefighter Challenge. Aby tam się znaleźć, należy pokonać tor w czasie poniżej stu sekund. Pozostali wymienieni wyżej strażacy z Pomorza też już tam są.
2023 WORLD CHAMPION RUN Rafal Bereza, 1:17.46 VS Jared Johnson, Austin Fire Department 1:20.67
tags: #medale #strazackie #usa