Z punktu widzenia funkcjonariuszy służb mundurowych komunikowanie się z otoczeniem za pośrednictwem internetu może wydawać się zbędną koniecznością. Filar strażackich obowiązków służbowych jest wszak przede wszystkim ratowanie ludzkiego życia, zdrowia oraz mienia. Jednakże Państwowa Straż Pożarna (PSP), jak każda instytucja, ma do zrealizowania pewne cele komunikacyjne. Na każdym urzędzie czy służbie finansowanej ze środków budżetu państwa spoczywa obowiązek informacyjny, polegający na stałym informowaniu obywatela o realizowanych zadaniach. Oprócz strony internetowej, będącej narzędziem must have dzisiejszych czasów, oraz Biuletynu Informacji Publicznej, wymaganego ustawą z dnia 6 września 2001 r., w PSP celem strategicznym prowadzenia kanałów social media (SM) jest również kreowanie pozytywnego wizerunku służby.
Strategiczne znaczenie mediów społecznościowych
Chcąc zrozumieć strategiczną rolę social mediów (SM), warto odwołać się do danych i statystyk, które najlepiej obrazują przekrój ich użytkowników. Każdego roku są one prezentowane zarówno przez instytuty badawcze, jak i firmy komercyjne. Według raportu firmy Hootsuite z lutego 2022 r. 87% obywateli Polski jest użytkownikami internetu, a aż 72% społeczeństwa polskiego używa tzw. społecznościówek.

Zważywszy na pozycję straży we wszelkich rankingach zaufania społecznego i utrzymywanie się strażaków od lat w czołówce zawodów cieszących się największym uznaniem społecznym, warto mieć na uwadze, że na tę ocenę może również wpływać umiejętna komunikacja w mediach społecznościowych. Media społecznościowe niejednokrotnie mogą stanowić pierwszy kontakt ze służbą tych, którzy chcieliby zasilić strażackie szeregi. Social media stanowią również narzędzie wykorzystywane przez biura prasowe do komunikacji z dziennikarzami. Jeszcze kilka lat temu promocja jakiegokolwiek wydarzenia czy sprostowanie nieprawdziwych informacji wymagały zwołania konferencji prasowej lub briefingu.
Wybór kanałów i jakość treści
Wchodząc z komunikacją w przestrzeń mediów społecznościowych, można stanąć przed dylematem, które kanały wybrać, by jak najefektywniej i jak najszerzej dotrzeć z przygotowanym przekazem. Za wyborem tym nie powinna jednak stać ilość (postów), ale jakość, jaką ma prezentowany tam content (treść). Przygotowanie publikacji w przemyślanej formie zajmuje czas i wymaga pracy kilku osób. Lepiej zatem prowadzić mniej kanałów na podstawowych platformach, takich jak Facebook i Instagram, z uwzględnieniem YouTube jako platformy do przechowywania materiałów wideo.
Codziennym zmartwieniem rzecznika prasowego jednostki PSP czy jej community managera (osoby administrującej mediami społecznościowymi) nie są tematy, ponieważ - ze względu na charakter służby - jest ich pod dostatkiem. Najczęściej problemów przysparza pomysł na dobór odpowiednich form eksponowania poszczególnych treści.
Różnorodne formy publikacji w mediach społecznościowych
Transmisje na żywo (Live)
Najlepsze zasięgi organiczne (niesponsorowane) gwarantuje transmisja live, nasi obserwatorzy otrzymują bowiem powiadomienie po jej rozpoczęciu. Do jej zrealizowania w podstawowej formie (np. transmisji z konferencji prasowej) wystarczy smartfon i podstawowa znajomość obsługi aplikacji do streamowania. Do typowych relacji live przeznaczona jest również instagramowa funkcjonalność Stories, gdzie publikowane treści są widoczne tylko przez 24 godziny, chyba że twórca zapisze je w utworzonym wcześniej katalogu „Wyróżnione”.
Materiały wideo
Inną formą jest wideo, które można zrealizować kamerą czy profesjonalnym aparatem fotograficznym, ale sprzętem nagrywającym może być również telefon. Dodając do tego prosty montaż w postaci tzw. przebitek wizualizujących kadry szerokie i detale, używając dostępnych w sieci darmowych programów (np. CapCut, InShot), uzyskujemy profesjonalny materiał.
Grafiki
Kolejną formą eksponowania treści w social mediach, która doskonale sprawdza się na przykład w przywoływaniu cytatów, danych czy wszelkich innych informacji w skondensowanej formie, są grafiki. Dostosowanie publikacji do konkretnych kanałów mediów społecznościowych gwarantuje estetyczne dotarcie do odbiorców z czytelnym komunikatem. Zachętą może być możliwość wykonania tego typu publikacji bez konieczności użycia komercyjnego programu, ponieważ internet zapewnia wiele narzędzi na wolnej licencji, z częścią funkcjonalności do darmowego korzystania, które nie wymagają instalowania na komputerze (np. Canva). W tych samych programach graficznych najczęściej możemy dodać ruch konkretnych elementów na grafice, tworząc animację.
Zdjęcia
Wreszcie najprostszym do pozyskania i przygotowania contentem są zdjęcia - publikowane pojedynczo, w formie albumów, kolaży, slajderów itp. Należy jednak pamiętać, że wymagania co do jakości materiałów w mediach społecznościowych w porównaniu z ostatnimi kilkoma latami bardzo wzrosły.
Narzędzia wspierające tworzenie treści
Do wykonania prostych grafik możemy użyć wspomnianego wcześniej programu online Canva. Nawet w części dostępnej bez opłat pozwala on na wgranie własnego zdjęcia do wewnętrznego repozytorium, nałożenia na nie napisów o różnych krojach oraz filtrów nadających grafice artystyczny wyraz. Dzięki temu narzędziu możemy zaplanować posty, wskazując konkretną datę i godzinę publikacji. Canva, Unfold czy StoryArt oferują również możliwość śledzenia publikacji na konkretnych profilach czy obserwowania wybranych hashtagów.

Skracarki linków
Przy publikowaniu linków w mediach społecznościowych warto korzystać ze skracarek (np. Bitly czy Tiny). Należy jednak pamiętać, że nie zawsze ich użycie jest konieczne - jeśli chcemy opublikować np. link do strony internetowej PSP, to im bardziej będzie on szczegółowy, tym lepiej, gdyż odbiorca od razu wie, czego się spodziewać. Jeżeli jednak publikujemy zdjęcia lub wideo, a link przekierowuje na stronę internetową, gdzie można zapoznać się z dodatkowymi informacjami, wówczas warto skorzystać ze skracarki, która sprawi, że nasz post będzie bardziej estetyczny.
Aplikacje mobilne i stocki zdjęciowe
W kontekście zapewnienia wysokiej jakości zdjęć i ich różnorodności pod względem kadrów świetnie sprawdzają się aplikacje umożliwiające bezpośrednie połączenie telefonu z profesjonalnym aparatem fotograficznym. W przypadku aparatów firmy Canon aplikacją do przesyłania zdjęć jest Canon Camera Connect, zaś w aparatach Nikon - Wireless Mobile Utility. Jeśli zaistnieje potrzeba szybkiego przygotowania grafiki, która wymaga oprócz tekstu elementu wizualizującego, można skorzystać ze stocków zdjęciowych - np. pixabay.com czy pexels.com. W przestrzeni internetowej jest wiele stron dających możliwość darmowego pobrania zdjęć, grafik czy gotowych animacji. Jednak za każdym razem należy przeczytać regulamin serwisu, by pozyskać najpełniejszą informację na temat zasad darmowego korzystania ze zdjęć.
Dobre praktyki i zwiększanie zasięgów
W sieci można znaleźć wiele informacji na temat dobrych praktyk prowadzenia kont w SM i są one modyfikowane przez specjalistów tak szybko, jak szybko zmieniają się funkcjonalności poszczególnych serwisów społecznościowych. Istotną praktyką jest aliasowanie, czyli oznaczanie profili osób w treści publikowanych postów/tweetów oraz oznaczanie ich na zdjęciach. Zyskujemy wówczas szansę na to, że oznaczona osoba poda dalej naszą publikację, dzięki czemu zwiększymy nasze zasięgi na danym kanale SM.
Interakcja z odbiorcami i poprawność językowa
Prowadząc kanały w mediach społecznościowych, należy pamiętać, że nie zabiegamy jedynie o tzw. „lajki”. Ważną aktywnością ze strony community managera jest też odpowiadanie na komentarze użytkowników SM. Z jednej strony motywacją do wchodzenia w dialog powinno być uzupełnienie informacji, jeśli internauci mają dodatkowe pytania. Z drugiej zaś - generowanie komentarzy wpisuje się w algorytm wielu serwisów społecznościowych, przez co mamy do czynienia z tzw. zasadą wyciąganej kartki. Polega ona na tym, że im więcej komentarzy pojawi się pod postem (odpowiedź również traktowana jest jako komentarz), tym większa szansa, że serwis będzie pokazywał opublikowany przez nas post w newsfeedzie naszych odbiorców (czyli na liście odświeżanych aktualności).
Warto zwrócić uwagę na poprawność językową publikowanego contentu, jak i odpowiadanie na zapytania. Często na komentarze reagujemy emocjonalnie i szybciej ulegamy presji, częściej więc popełniamy błędy ortograficzne, stylistyczne i tzw. literówki.
Spójność wizualna
By sprofesjonalizować konta, warto nie tylko dostosowywać proporcje prezentowanego contentu graficznego do specyfiki danej aplikacji, ale również zadbać o ujednolicenie tzw. layoutu (szablonu wyglądu) grafik.
Dostępność cyfrowa treści
Nie tylko dobrą praktyką, ale też obowiązkiem spoczywającym na instytucjach publicznych jest zapewnienie dostępności cyfrowej dla osób z niepełnosprawnościami, co reguluje ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. W kontekście mediów społecznościowych takim obowiązkiem są teksty alternatywne (tzw. ALT-y), dzięki którym osoby niewidzące lub słabowidzące mogą zapoznać się z treścią merytoryczną grafik, czy dowiedzieć się, co znajduje się na publikowanych zdjęciach.
W przypadku filmów obowiązek stanowi zapewnienie zsynchronizowanych napisów, które nie tylko dają możliwość zapoznania się z danym materiałem osobom głuchym, ale także zwiększają zasięgi, gdyż mogą go obejrzeć osoby pełnosprawne korzystające z urządzeń z wyłączonym dźwiękiem, np. w komunikacji miejskiej. Takie napisy tworzy się w serwisie YouTube, jednak są również dostępne w sieci darmowe programy (np. Aegisub).
Systematyczność i wyzwania w komunikacji SM
Trudnością w prowadzeniu kanałów social media może być codzienny pomysł na publikację - wszak niecodziennie mamy jakiś news, którym chcielibyśmy się podzielić z odbiorcami. Warto zmierzyć się z tym wyzwaniem, ponieważ esencją SM jest właśnie systematyczna komunikacja. Zawsze w takich przypadkach z pomocą przychodzi roczny kalendarz świąt i rocznic, dający okazję zapewnienia ciągłości contentu. Istotnym elementem może być także podpięcie się pod dyskusję o czymś, co się wydarzyło, a nasza obecność była istotnym wkładem.
Prowadzenie kanałów mediów społecznościowych pobudza kreatywność i daje wiele satysfakcji, ale to również praca obejmująca gotowość niemal 24/7 oraz duża odpowiedzialność za publikowane treści.

tags: #mody #strazackie #facebook