Film „Pani Doubtfire” to klasyka kina, która od momentu premiery w 1993 roku szybko stała się kinowym hitem. Produkcja z Robinem Williamsem w roli głównej została drugim najbardziej dochodowym filmem tamtego roku i została obsypana prestiżowymi nagrodami. Obraz zdobył Oscara za najlepszą charakteryzację oraz Złoty Glob dla najlepszego filmu komediowego lub musicalowego. Robin Williams zaś został nagrodzony Złotym Globem w kategorii najlepszy aktor w filmie komediowym lub musicalu, co podkreśla jego wybitną kreację.
Historia castingu i niezapomniana rola Robina Williamsa
Co ciekawe, Robin Williams wcale nie był pierwszym wyborem do głównej roli Daniela Hillarda/Pani Doubtfire. Anne Fine, autorka powieści, na kanwie której powstał film, początkowo widziała w tej postaci Warrena Beatty'ego. Angaż zaproponowano również Timowi Allenowi, który jednak odmówił. Dopiero w trzeciej kolejności twórcy pomyśleli o obsadzeniu Robina Williamsa, co okazało się strzałem w dziesiątkę.
Dziś trudno sobie wyobrazić kogoś innego w roli Pani Doubtfire. Williams, jako świeżo rozwiedziony ojciec, w akcie desperacji przebiera się za kobietę, by spędzać z ukochanymi dziećmi więcej czasu niż narzucone mu przez sąd weekendy. Jego występ jednocześnie bawi i rozczula do łez, pokazując niezwykły dystans do siebie. Aktor daje niezły popis umiejętności, bawiąc się ciałem, głosem, ekspresją, a nawet tonem. W filmie Williams wcielał się w rolę aktora, co pozwoliło mu na pełne zaprezentowanie swoich talentów, od poważnych momentów po zabawne improwizacje, takie jak wcielenie się w hot doga. Dla wielu widzów Robin Williams na zawsze pozostanie panią Doubtfire - żywiołową babcią, a tak naprawdę ojcem, który ponad wszystko kocha swoje dzieci i jest gotów zrobić dla nich wszystko.
Fabuła i centralny konflikt
Film przedstawia historię Daniela Hillarda (Robin Williams), utalentowanego, spontanicznego, lecz bezrobotnego aktora i lekkomyślnego ojca, który w ciele dorosłego człowieka ma duszę dziecka. Jego żona, Miranda (Sally Field), jest rozsądna, zapracowana i zmęczona jego nieodpowiedzialnym zachowaniem. Kiedy Daniel podczas urodzin syna tworzy w domu dosłownie zoo, dla Mirandy miarka się przebiera. Decyduje się na rozwód i zatrzymanie dzieci przy sobie. Dla Daniela, który nie zdawał sobie sprawy z bezmyślności niektórych swoich zachowań, jest to prawdziwy szok. Wizja oglądania ukochanych pociech tylko raz w tygodniu, w towarzystwie kuratora sądowego, łamie mu serce.
Zwiastun filmu MRS. DOUBTFIRE (1993) Robin Williams
Gdy Miranda, nie mogąc pogodzić pracy zawodowej z opieką nad trójką dzieci, poszukuje gosposi, Daniel wpada na szalony, ale genialny plan. Korzystając ze swoich umiejętności naśladowania głosów i z pomocą ekscentrycznego brata Franka (Harvey Fierstein) i jego partnera Jacka, specjalizujących się w charakteryzacji, Daniel zmienia się w stateczną i miłą starszą panią Euphegenię Doubtfire. Przebrany za kobietę, wstępuje do rodziny jako obca osoba, co daje mu możliwość spojrzenia na swoją żonę i dzieci z dystansu, a także poznania ich od nowa.
Wybitna charakteryzacja i kreacje aktorskie
Charakteryzacja pani Doubtfire, za którą film otrzymał Oscara, była niezwykle złożona. Maska, którą nosił Robin Williams, była rekwizytem, a cała transformacja składała się z ośmiu oddzielnych części, wykorzystując gips, sylikon, sztuczne ciało i makijaż. To dzięki niej Daniel mógł przekonująco wcielić się w rolę idealnej gosposi, która sprząta dom, dba o dzieci i podaje obiady, sprawiając, że Miranda i dzieci znów są szczęśliwe.
W filmie "Pani Doubtfire" wystąpiło również wielu innych znanych aktorów, których kreacje dodały produkcji uroku:
- Sally Field jako Miranda, żona Daniela, doskonale oddała frustrację i rozsądek, który z czasem rozkwita.
- Pierce Brosnan w roli Stuarta Dunmeyera, "picusiowatego" amanta Mirandy, świetnie zagrał poważnego faceta z kasą, który próbuje ustatkować się i odnowić dawne kontakty.
- Harvey Fierstein jako brat Daniela, o charakterystycznym głosie, służący mu niezwykłymi radami, był barwną postacią, która wielokrotnie rozśmieszała widzów. Scena, w której Williams prosi go o pomoc w przemianie, jest klasyką komediowych momentów.
- Anne Haney jako zrzędliwa i pozbawiona humoru pani Sellner, kuratorka czuwająca nad "prawidłowym prowadzeniem się" Daniela, stworzyła niezapomnianą kreację, zwłaszcza w scenie z maseczką ze śmietany tortowej.
Odbiór krytyczny i ponadczasowe przesłanie
Mimo ogromnej popularności wśród widowni i środowiska filmowego, krytycy początkowo nie byli przychylni komedii. Zarzucali produkcji zbyt dużo podobieństw do filmu „Tootsie” z Dustinem Hoffmanem. „The Chicago Sun-Times” opisał wówczas „Tootsie” jako bardziej wiarygodną, inteligentniejszą i zabawniejszą, uznając „Panią Doubtfire” za zwykły telewizyjny sitcom. Jednak z perspektywy czasu film zyskał status kultowego.
„Pani Doubtfire” to nie tylko zabawna komedia z mistrzowską charakteryzacją, ale również studium psychologiczne problemów rozwodu rodziców i związanej z tym tragedii dzieci. Film ukazuje, jak niekorzystna potrafi być rozłąka dzieci z jednym z rodziców, a umniejszanie roli ojca w prawidłowym wychowaniu jest błędem. Obnaża poniekąd bezduszność wymiaru sprawiedliwości, gdzie deklarowane dobro dziecka nie zawsze idzie w parze z jego prawdziwymi potrzebami. Jednocześnie film podkreśla niesamowitą determinację w dążeniu do wyznaczonego celu, która często bywa nagradzana niespodziewanym sukcesem.
Wracając do filmu po latach, wielu widzów dostrzega jego uniwersalną prawdę. Miłość do dzieci staje się dla Daniela głównym motorem do udawania gosposi. Film prawdziwie oddaje ścieranie się osobowości Mirandy i Daniela oraz ból rozwodu. Poruszające są słowa Daniela do dzieci: "Jesteście też moimi dziećmi, do licha!". Kluczowy jest przekaz finałowych scen, gdy pani Doubtfire odpowiada w telewizji na list od młodej dziewczyny, której rodzice niedawno się rozstali. Pani Doubtfire obiecuje dziewczynce, że bez względu na to, jakie układy mają rodziny, miłość zwycięży i trwa, choć w nieco zmienionej formie. Film uczy, że od nas zależy, czy w relacji będzie szacunek, życzliwość i zrozumienie, które są przecież odmianami miłości. Takie rodzinne prawdy o miłości i rozstaniach zawsze będą aktualne, co czyni „Panią Doubtfire” wciąż prawdziwym hitem.
Dziedzictwo i możliwe sequele
Historia o dążeniu do celu i ogromnej miłości ojca do dzieci, o zmianach i urazach, które mogą spowodować wiele złego w życiu każdej rodziny, jest tak samo istotna dzisiaj, jak trzy dekady temu. Prawdopodobnie również za kolejne 20 lat nie straci swojego wigoru. Film ma genialną fabułę, która bawi, ale i daje do myślenia. Jest świetnie zdynamizowany, a muzyka, w tym kawałek Aerosmith, potęguje jego moc. Jest także świetnie zagrany - nie tylko przez dorosłych, ale i dzieci.
Mimo sukcesu filmu, kontynuacja „Pani Doubtfire” nigdy nie powstała. Twórcy obawiali się, że sequel ożywi pewne obawy dotyczące społeczności transpłciowej i cofnie postęp w uważności na środowisko LGBTQ. Mimo to, Robin Williams nosił się z zamiarem kontynuacji, żartobliwie stwierdzając: „Od tak dawna tęsknię za damską kiecką...”.