Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) wraz z Komendą Główną Państwowej Straży Pożarnej (KG PSP) co roku planuje dotacje dla jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej (OSP) na realizację zadań ratowniczych. Środki finansowe z budżetu państwa przekazywane są dla OSP w formie dotacji na realizację zadań określonych w ustawie o ochronie przeciwpożarowej oraz ustawie o OSP z 2021 roku.
Nowe zasady dofinansowania zakupu samochodów pożarniczych w 2025 roku
W 2025 roku resort spraw wewnętrznych wprowadza zaktualizowane zasady dofinansowania zakupu samochodów pożarniczych. W celu usprawnienia procesu wnioskowania powstanie specjalna aplikacja, która ułatwi ocenę jednostek i zarządzanie rankingiem. Do każdego kryterium oceny przypisana zostanie odpowiednia waga, odzwierciedlająca jego znaczenie w procesie przyznawania środków.
Kryteria oceny jednostek OSP
Wśród kluczowych kryteriów branych pod uwagę przy dofinansowaniu zakupu wozów strażackich znajdują się:
- Stopień zagrożenia na terenie gminy.
- Aktywność jednostki w ostatnich trzech latach.
- Przygotowanie do działań: liczba strażaków uprawnionych do akcji, poziom wyszkolenia, aktualne badania lekarskie i ubezpieczenie.
- Liczba kierowców posiadających odpowiednie uprawnienia.
- Wiek pojazdów będących w dyspozycji jednostki.
- Liczba pojazdów zakupionych w gminie w ciągu ostatnich pięciu lat.
- Współczynnik operacyjny jednostki.
Procedura przyznawania i rozliczania dotacji
Dotacje z MSWiA przysługują zarówno jednostkom włączonym do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), jak i jednostkom spoza systemu. Proces podziału środków przebiega według ściśle określonego trybu:
- KG PSP opracowuje propozycję podziału środków na wydatki bieżące i majątkowe.
- Wydatki majątkowe dzielone są proporcjonalnie do liczby powiatów, a bieżące - do liczby jednostek OSP w województwie.
- Komendanci powiatowi/miejscy PSP weryfikują potrzeby i tworzą zestawienia, które trafiają do komendantów wojewódzkich.
- Po akceptacji ofert w systemie, przygotowywany jest projekt umowy.
- Umowa wymaga formy pisemnej lub elektronicznej (podpis zaufany/osobisty).
- Po realizacji zadania jednostki zobowiązane są do sporządzenia sprawozdania, które po zaopiniowaniu przez komendanta powiatowego/miejskiego, trafia do KG PSP.
Źródła finansowania i wsparcie zewnętrzne
Zakup wozów strażackich jest często finansowany z montażu kilku źródeł. Oprócz dotacji celowych z budżetu państwa, jednostki mogą korzystać ze środków:
- Narodowego i Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW/WFOŚiGW) - dofinansowanie do 50% kosztów kwalifikowanych.
- Funduszy ubezpieczeniowych, pochodzących z wpływów instytucji ubezpieczeniowych z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia od ognia.
- Budżetów samorządów lokalnych.
Katalog sprzętu i wyposażenia
Dotacje obejmują szeroki wachlarz wyposażenia niezbędnego do prowadzenia działań ratowniczo-gaśniczych. Wśród najczęściej dofinansowywanych elementów znajdują się:
| Kategoria | Przykładowe wyposażenie |
|---|---|
| Pojazdy | Lekkie, średnie i ciężkie samochody ratowniczo-gaśnicze |
| Sprzęt techniczny | Narzędzia hydrauliczne, agregaty prądotwórcze, pompy, piły |
| Odzież specjalna | Ubrania specjalne, hełmy, rękawice, kominiarki niepalne |
| Ratownictwo | Zestawy R1, aparaty powietrzne, sygnalizatory bezruchu |
Jednostki OSP spoza KSRG mogą również ubiegać się o środki w ramach programu „Przygotowanie jednostek ochotniczych straży pożarnych do działań ratowniczo-gaśniczych”, które przeznaczane są na zakup sprzętu, materiałów oraz remonty strażnic.