Kompleksowe Wyposażenie Wozów Strażackich i Strażaka

Rola i Znaczenie Odpowiedniego Wyposażenia

Otrzymując zgłoszenie o zagrożeniu, strażacy muszą zaopatrzyć się w niezbędny sprzęt dostosowany do danej sytuacji, aby móc przeprowadzić skuteczną akcję ratowniczo-gaśniczą. Obejmuje on nie tylko przyrządy czy urządzenia potrzebne do ratowania ludzkiego zdrowia i życia, a także wyeliminowania niebezpieczeństwa, ale też odpowiedni wóz strażacki.

Efektywność akcji ratowniczo-gaśniczej zależy nie tylko od odpowiednio dobranego wozu strażackiego. Podstawowe znaczenie ma również sprzęt podręczny, który strażacy mogą wykorzystywać do niesienia pomocy w różnorodnych warunkach - ten także powinien zostać uwzględniony w wyposażeniu pojazdu. Mowa przykładowo o różnego rodzaju gaśnicach, kocach gaśniczych, agregatach prądotwórczych oraz narzędziach hydraulicznych. Opcjonalnymi rozwiązaniami są natomiast instalacja zraszaczowa, a także działko wodno-pianowe.

Odpowiedni wóz strażacki z właściwym wyposażeniem stanowi podstawę w działaniach straży pożarnej.

Klasyfikacja i Oznaczenia Wozów Strażackich

Istnieje wiele rodzajów wozów strażackich, przeznaczonych do prowadzenia akcji w odmiennych warunkach. Oznaczenie samochodu zależy od wyposażenia i celu, do jakiego ma być on używany.

Klasyfikacja Pojazdów Ze Względu na Masę Całkowitą

W polskiej straży pożarnej stosuje się różne podziały pojazdów ze względu na ich dopuszczalną masę całkowitą (DMC).

• Wiele jednostek PSP i OSP kwalifikuje pojazdy następująco:
  • Samochód lekki (L): 0 - 3,5 t
  • Samochód średni: 3,5 - 12 t (bez specjalnego oznaczenia literowego)
  • Samochód ciężki (C): 12 t i powyżej
• Według starszej Polskie Normy (PN) z lat 70. klasyfikacja była identyczna:
  • Lekkie: do 3,5 tony
  • Średnie: od 3,5 do 12 ton
  • Ciężkie: ponad 12 ton
  Taka klasyfikacja jest przyjmowana do oznaczeń, np.: GCBA.
• Według nowej europejskiej normy (z 2002 roku) podział przedstawia się inaczej:
  • Lekkie: do 7,5 tony
  • Średnie: 7,5 do 14 ton
  • Ciężkie: powyżej 14 ton

Zawsze należy brać pod uwagę dopuszczalną masę całkowitą (DMC), a nie masę własną pojazdu. Klasyfikacja ta nie ma nic wspólnego z kategoriami prawa jazdy.

Oznaczenia Ratownictwa (SRD vs SRT)

Samochody ratownictwa technicznego są klasyfikowane jako SRD (samochód ratownictwa drogowego) lub SRT (samochód ratownictwa technicznego). Różnica w ich przeznaczeniu i wyposażeniu jest kluczowa. Samochód SRD może mieć mniejsze wyposażenie, dlatego też często jest klasyfikowany jako lekki i na ogół z założenia współpracuje z innymi pojazdami. Samochód ratownictwa chemiczno-ekologicznego również posiada swoje specyficzne wyposażenie.

Numery Operacyjne Pojazdów Państwowej Straży Pożarnej (PSP)

Oznaczenia operacyjne samochodów PSP, czyli numery operacyjne, mają podobne zadanie jak numery rejestracyjne. Służą one usprawnieniu kierowania i prowadzenia działań ratowniczych na poziomie interwencyjnym i taktycznym, poprzez przekazanie uczestnikom tych działań istotnych informacji o przynależności pojazdu (statku) do jednostki ochrony przeciwpożarowej, jego rodzaju oraz o kryterium radiowym.

• Od połowy 2002 roku samochody Państwowej Straży Pożarnej zostały oznakowane numerami operacyjnymi.
• Numer operacyjny jest umieszczany na samochodach straży pożarnych, oznakowanych jako pojazdy uprzywilejowane w ruchu drogowym, oraz na statkach pożarniczych.
• Numer operacyjny zawiera istotne fragmenty kryptonimu radiowego pojazdu i odnosi się do jednego i tylko jednego samochodu lub statku.
• Numer operacyjny lub numer na sprzęcie powinien mieć barwę kontrastującą z elementem lub nadwoziem, na którym został umieszczony.
• Sufiks (YY) na wozach ochotniczej straży pożarnej nie ma związku z pełnionymi przez te pojazdy funkcjami; sufiks dotyczy tylko PSP.

Indywidualne Wyposażenie Strażaka - Niezbędne Elementy Przy Akcji

Ilość zadań do wykonania w czasie akcji wymaga od strażaków często wcielania się w wiele ról: od operatora prądownicy, przez strażaka działającego na wysokości, do ratownika udzielającego kwalifikowanej pierwszej pomocy. W każdej z tych sytuacji wymagane jest posiadanie narzędzi do wykonywania określonych czynności, które strażacy muszą mieć przy sobie lub w łatwo dostępnym miejscu w pojeździe.

Rękawiczki nitrylowe/lateksowe

Przydatność rękawiczek nitrylowych/lateksowych jest niekwestionowana. To podstawowa rzecz, jaką należy posiadać, otwierająca listę niezbędnego wyposażenia. Zapewnienie sobie bezpieczeństwa podczas działań to pierwszorzędny cel każdego z nas. Rękawiczki wykorzystywane są nie tylko w czasie udzielania Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy (KPP), ale sprawdzają się również w czasie działań gaśniczych, gdzie zakładane pod rękawice specjalne stanowią barierę przed brudem i wchłanianiem pierwiastków oraz substancji rakotwórczych. Temperatura topnienia nitrylu wynosi, jak podaje producent, 120°C, zatem ich użytkowanie wiązać się musi z ostrożnością i unikaniem narażania się na działanie wysokiej temperatury.

Rękawiczki często chowane są w plastikowym opakowaniu, co zabezpiecza je przed zabrudzeniem oraz uszkodzeniem, ułatwiając jednocześnie ich wydostanie i nie zajmując wiele miejsca.

Zalety zakładania nitryli pod rękawice:

• Osłona przed zabrudzeniami (czynnikami rakotwórczymi, szkodliwymi).
• Izolowanie od substancji biologicznych i chemicznych, które mogą przenikać przez rękawice.
• Zabezpieczają dłonie podczas ściągania rękawic i pozostawiają je w czystości, np. podczas przenoszenia brudnych noszaków aparatów oddechowych.
• Ułatwiają ubieranie i zdejmowanie rękawic (w niektórych modelach rękawic nawet umożliwiają, gdy dłonie są spocone).

Klucze płaskie o rozmiarach 10-13

Obowiązkowe posiadanie kluczy płaskich o rozmiarach 10-13 uzna każdy, kto był choć raz przy kolizji czy wypadku. Jednym z elementów zabezpieczenia miejsca zdarzenia jest wyłączenie napięcia w pojazdach - czyli odłączenie klem przy akumulatorach. Śruby mocujące najczęściej odkręca się za pomocą klucza 13.

Zbijak do szyb i nóż do pasów bezpieczeństwa

Bardzo często podczas wypadków komunikacyjnych zachodzi potrzeba użycia tych dwóch narzędzi. Zbicie szyby to pierwszy krok przed dokonaniem czynności wycięcia drzwi, kiedy to niemożliwe jest ich swobodne otworzenie. Zbijak sprężynowy, widoczny na zdjęciach, jest zamontowany na sprężynie, która wraz z przyłożeniem zbijaka do szyby i wywieraną siłą nacisku obsługującego jest ściskana. W odpowiednim momencie zwalnia się zapadka i energia zgromadzona w sprężynie przekazywana jest na siłę uderzenia bolca. Skuteczność tego rodzaju urządzenia jest zdecydowanie większa niż jego „kolegi” - tzw. zbijaka „młotkowego” często widzianego w pojazdach komunikacji publicznej.

Nóż do pasów to bardzo pożyteczny przyrząd, który z łatwością radzi sobie z systemem bezpieczeństwa pojazdów. Podczas zderzenia, nabój od napinacza pasów wybucha i pas zaciska się w pozycji zastanej w czasie szarpnięcia. Często pas jest czynnikiem uniemożliwiającym prawidłowe oddychanie poszkodowanego, nie mówiąc już o jego ewakuacji. Często oba narzędzia (zbijak, nóż do pasów) występują w wersji jednego gadżetu.

Kliny, blokady do drzwi

Kliny do drzwi są pomocne w codziennej służbie. Ich zastosowanie sprowadza się głównie do blokowania drzwi różnego rodzaju. Większość drzwi wejściowych do bloków, oprócz zabezpieczenia kodem, ma samozamykacze. Klin w takich sytuacjach jest niezbędny do zachowania ciągłości drogi komunikacyjnej dla wszystkich przybyłych służb. Dodatkowo klin zapewnia dużą pomoc w sytuacji samego siłowego wejścia do pomieszczenia, gdyż utrzymuje otwór między futryną a drzwiami, który uzyskaliśmy halliganem. Niewątpliwa pomoc ze strony klinów występuje również w czasie działań gaśniczych - wsparte drzwi pomagają w ewakuacji osób oraz umożliwiają skuteczne zbudowanie drogi wentylacji. Można spotkać się z różnymi rodzajami klinów: z diodami LED, metalowe, ścięte pod różnymi kątami, zawieszki na zawiasy itp.

Pętla ratownicza

Pętla ratownicza to coraz bardziej rozpowszechniony przyrząd, który posiada bardzo wiele zastosowań. W branży stosowane są pętle o różnej długości - od 20 cm do tych, które mają ponad 2 metry. Wykonywane są one z taśmy rurowej o szerokości około 20 mm. Najbardziej uniwersalna wydaje się być pętla 150 cm, ale posiadanie w zestawie z pętlami 1-2 karabińczyków z atestem znacząco zwiększa wachlarz możliwych rozwiązań. Należy pamiętać, aby nie używać tej samej taśmy do ratownictwa wysokościowego i do innych, poniżej wymienionych rozwiązań.

Przykłady zastosowań pętli ratowniczej:

• Zabezpieczenie stanowiska gaśniczego i łączników, np. pionowo na klatce schodowej (zamiast podpinki).
• Jako zabezpieczenie pilarki podczas pracy na drabinie.
• Wykorzystanie do przesunięcia pedałów w samochodzie.
• Wykorzystanie jako nosidło (np. butle, rozpieracz).
• Wykorzystanie jako zabezpieczenie drabiny przenośnej podczas akcji ratunkowej (np. pętla alpinistyczna zawiązana o przęsło + halligan wbity między chodnik a elewację).
• Strzemię ułatwiające pokonywanie przeszkód.
• Przy ewakuacji nieprzytomnych osób (np. węzeł „kajdankowy”).
• Jako „siodełko” do przeniesienia lekko rannej osoby przez dwóch strażaków.
• Budowa stanowisk autoasekuracyjnych w oparciu o stały element przestrzeni (budowa BPPM).
• Możliwość stworzenia szelek bezpieczeństwa z długiej pętli taśmy alpinistycznej.
• Redukcja siły odrzutu przy podawaniu prądów wody o dużej wydajności. Jeden z jej końców zawiązuje się na odcinku węża, a drugi przewiesza przez ramię prądownika. W ten sposób siły odrzutu redukowane są na tyle skutecznie, że przeważnie nawet jeden strażak bez większych kłopotów utrzyma prądownicę.
• Spięcie okręgu odcinka W-75 w celu redukcji siły odrzutu przy operowaniu prądem wody o dużej wydajności.
• Uchwyt do klamki przy procedurze otwierania drzwi (pożary wewnętrzne).
• Jako „trzecia ręka” w przewieszaniu linii gaśniczej na ramieniu.
• Do przeszukiwania pomieszczeń (strażacy działający w rocie chwytają za końce taśmy, ustawiają się jak najszerzej i trzymając ją lekko nad podłogą przeczesują pomieszczenie).
• Przeciąganie linii gaśniczej - ewakuacja interwencyjna (prowizoryczna uprząż).
• Wejście po linie do góry (węzeł pruski).
• Budowa prowizorycznych noszy transportowych.
• Asekuracja deski ortopedycznej (zapobieganie rotacji deski przy opuszczaniu/wciąganiu z wysokości).
• Rozchylanie krat ogrodzeniowych (połączenie taśmy oraz haligana).
• Utworzenie na sobie zastępczej uprzęży, tzw. hasty harness.
• Wraz z np. kawałkiem gumowego węża można stworzyć „przyrząd” do otwierania uchylonych okien (wymagana cienka taśma).
• Zabezpieczenie odgiętych części karoserii.
• Przenoszenie zestawu „set of irons”.
• Opuszczenie pompy pływającej lub innego sprzętu z dachu wozu bojowego.

Zatyczki do uszu

Hałas jest jednym z czynników szkodliwych w pracy strażaka. Powszechnie stosowane hełmy uniemożliwiają wykorzystanie nauszników chroniących przed nadmiernymi falami dźwiękowymi. Przepisy wyraźnie mówią o poziomie hałasu, który niekorzystnie wpływa na nasze zdrowie:

• Hałas o poziomie poniżej 35 dB - dla zdrowia nieszkodliwy.
• Hałas o poziomie od 35 do 70 dB - wpływa ujemnie na układ nerwowy, powodując zmęczenie oraz spadek wydajności pracy.
• Hałas o poziomie od 85 do 120 dB - może powodować poważne uszkodzenia słuchu oraz takie schorzenia organizmu ludzkiego, jak zaburzenia układu krążenia, układu nerwowego, równowagi oraz uniemożliwia zrozumienie mowy nawet z odległości 0,5 m.
• Około 130 dB - granica bólu.
• Hałas o poziomie powyżej 150 dB już po kilku minutach oddziaływania paraliżuje działanie organizmu, powoduje mdłości, zaburzenia równowagi, uniemożliwia wykonywanie skoordynowanych ruchów kończyn itp.

Przykłady źródeł hałasu i ich poziomy:

• Ręczne narzędzia pneumatyczne (młotki, przecinaki, szlifierki) emitują hałas do 134 dB, niosąc ryzyko poważnego uszkodzenia słuchu.
• Silniki spalinowe - maksymalne poziomy dźwięku do 125 dB, co również stwarza ryzyko poważnego uszkodzenia słuchu.
• Piły tarczowe do metalu - do 115 dB, z ryzykiem poważnego uszkodzenia słuchu.
• Wentylatory - do 114 dB, z ryzykiem poważnego uszkodzenia słuchu.

Powyższe wartości to poziomy maksymalne, ale strażak ma do czynienia z każdym z wymienionych rodzajów hałasu podczas działań ratowniczo-gaśniczych. Zatyczki do uszu w sposób znaczący chronią słuch w środowisku nadmiernego natężenia dźwięku. Istnieją wersje jednokrotnego i wielokrotnego użytku. Możliwości przechowywania zatyczek to m.in.: małe, szczelne pojemniki, woreczki strunowe lub małe kieszonki.

Maseczki przeciwpyłowe

Maseczki przeciwpyłowe to coraz częściej spotykany przedmiot chroniący przed wdychaniem szkodliwych substancji będących produktami spalania (cząsteczki stałe) lub innych pyłów, np. pyłu szklanego podczas cięcia szyb.

Strażacy używają maseczek z trzema rodzajami filtrów:

• FFP1 (skuteczność filtracji na poziomie 80% - nie poleca się z uwagi na relatywnie niską skuteczność).
• FFP2 (ochrona przed szkodliwymi pyłami, skuteczność na poziomie 94%).
• FFP3 (skuteczność na poziomie co najmniej 97% - ochrona przed stałymi cząstkami).

Dostępność maseczek jest bardzo duża, sprzedawane są w woreczkach foliowych i w nich właśnie należy je przechowywać. Ważną uwagą techniczną i zarazem błędem wynikającym z niewiedzy jest wielokrotne używanie tej samej maseczki. Niestety, zazwyczaj jej użytkowanie wiąże się z koniecznością wyrzucenia po zakończonych działaniach. W maseczkach zalega bardzo dużo pyłów i drobnoustrojów. Pozostawiona w ciepłym miejscu staje się świetnym siedliskiem bakterii.

Chusteczki nawilżające/żel antybakteryjny

Bardzo pożyteczny element, w jaki należy wyposażyć kabinę załogi. Dokonanie wstępnego oczyszczenia skóry z brudu na miejscu akcji to pierwszy krok do ograniczenia oddziaływania na nas substancji kancerogennych. Skupić należy się głównie na dłoniach, twarzy i karku.

Okulary/gogle ochronne

Problem zaparowanej przyłbicy zna niemal każdy strażak. Wiadomo - wobec coraz lepszej jakości wykonania i stopnia zaawansowania budowy hełmu, osłona oczu jest coraz lepiej dostosowywana. Warto jednak (znając wady swojego sprzętu) wyposażyć się w okulary bądź gogle ochronne.

tags: #mta #co #powinien #miec #woz #strazacki