Katedra Notre Dame w Paryżu, jeden z najważniejszych symboli Francji i dziedzictwa światowego, doświadczyła tragicznego pożaru, który wybuchł 15 kwietnia 2019 roku około godziny 19:00. Ogień objął dach świątyni oraz znajdującą się na nim sygnaturkę, a następnie rozprzestrzenił się na jedną z wież budowli. To wydarzenie wstrząsnęło całym światem, ale dzięki zaangażowaniu setek strażaków i nowoczesnych technologii, udało się ocalić bezcenne zabytki i samą konstrukcję katedry.
Wybuch Pożaru i Skala Zniszczeń
Początek i Przebieg Tragedii
Pierwszy alarm pożarowy rozległ się o godzinie 18:20, po czym katedra została ewakuowana w ciągu kilku minut. Jeden ze strażników wspiął się na dach, jednak nie znalazł ognia. Ponownie alarm pożarowy zabrzmiał o godzinie 18:43, a o 18:49 strażnicy po ponownym sprawdzeniu dachu zlokalizowali ogień. Straż pożarna została wezwana o godzinie 18:51, a jednostki skierowane do walki z pożarem przybyły na miejsce w ciągu 10 minut od zgłoszenia. Ze wstępnych ustaleń paryskiej straży pożarnej wynika, że pożar miał "potencjalny związek" z pracami renowacyjnymi, prowadzonymi przy iglicy nad nawą główną. Prace te wymagały ogromnego rusztowania, ponieważ drewniano-ołowiana strzelista „wieżyczka” wzniesiona w XIX w. przez Eugene'a Violette-le-Duca sięgała 93 metrów.
Około 3 nad ranem udało się opanować ogień, a dogaszanie pożaru mogło potrwać nawet kilka dni. Zgodnie z komunikatem paryskiej straży pożarnej, w akcji gaszenia katedry brało udział blisko 400 strażaków. Pożar ugaszono 16 kwietnia około godziny 4:00.
Ugaszenie Ognia i Pierwsze Oceny
Ocalała główna konstrukcja budowli oraz dwie wieże, a także trzy rozety z XII i XIII wieku. Dach świątyni doszczętnie spłonął, zaś zbudowana w XIX wieku sygnaturka uległa zawaleniu. Zniszczone zostały również fragmenty kamiennego sklepienia w nawie głównej, na jej skrzyżowaniu z transeptem oraz w północnej części transeptu, a także XIX-wieczne górne witraże w szczytach transeptu. Zastępca mera Paryża, Emmanuel Gregoire, ocenił, że pożar spowodował „kolosalne szkody”. Pożar katedry spowodował uwolnienie do atmosfery 460 ton ołowiu.
Internet obiegły liczne zdjęcia z Paryża, a fotografie wykonane dronem ukazywały skalę zniszczeń, oddając zatrważający widok niemal całej świątyni pochłoniętej przez pożar.
Drony i Roboty w Akcji Gaśniczej
Wsparcie Technologii w Walce z Żywiołem
Wśród licznych zdjęć, które obiegły media społecznościowe, największe zainteresowanie wywołała fotografia katedry z lotu ptaka. Zdjęcie wykonane z drona oddaje skalę pożaru. Podczas pożaru katedry Notre Dame, paryscy strażacy i policjanci używali dronów DJI do śledzenia postępu żywiołu oraz dokładnego celowania wężami strażackimi. Do pomocy zostały wysłane drony DJI Mavic Pro oraz Matrice 210, które przekazywały obraz z powietrza bezpośrednio do służb. Podczas lotów wykorzystywano zwykłe kamery światła dziennego, a także kamery termowizyjne. Mimo że loty dronami w Paryżu są zakazane na całym jego obszarze z powodu lokalnych przepisów obowiązujących we Francji (w lokalizacji katedry obowiązuje również limit wysokości 150 metrów narzucony przez DJI), służby otrzymały specjalne zezwolenia.
Urządzenia DJI i Robot Colossus
Dzięki dronom, wyposażonym w tradycyjne kamery wysokiej rozdzielczości oraz termowizję, oddziały mogły na żywo śledzić rozprzestrzenianie się ognia wewnątrz katedry oraz szybciej i sprawniej organizować swoje działania. W akcji wykorzystano też zaawansowane roboty. Jeden z nich, o nazwie Colossus, wcielił się w rolę mechanicznego strażaka i bezpośrednio we wnętrzu katedry dzielnie radził sobie z płomieniami. Robot Colossus, zaprojektowany i zbudowany przez francuską firmę Shark Robotics, został wyposażony w armatki wodne oraz 360-stopniowy system wizji w świetle widzialnym i termowizji, z 25-krotnym zoomem.
Notre Dame Fire Footage 360° Video | Virtual Drone 1920*1080
Przełomowa Rola w Ratowaniu Zabytków
Gabriel Plus, rzecznik francuskiej straży pożarnej, przyznał, że drony i roboty odegrały decydującą rolę w akcji ratowania Notre Dame. Pozwoliły nie tylko ocenić sytuację na zewnątrz i w środku, ale również na podstawie dostarczonych przez nie danych strażacy mogli precyzyjniej określić, z której strony mogą wejść do wnętrza, by uratować cenne dzieła sztuki i sprawniej gasić rozprzestrzeniający się pożar. Rzecznik podkreślił również, że gdyby nie drony i roboty, cała akcja nie przebiegłaby tak sprawnie, a od większych zniszczeń poczynionych przez ogień Notre Dame dzieliły zaledwie 30 minut. Francuska straż pożarna jest tak zadowolona z dronów i robotów, że w najbliższym czasie zamierza przeznaczyć o wiele większe fundusze na zakup nowych tego typu urządzeń dla swoich lokalnych brygad.
Dochodzenie i Odbudowa
Przyczyny Pożaru i Śledztwo
Francuska prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie "nieumyślnego spowodowania szkód ogniowych". Jak oświadczył prokurator Remy Heitz, obecnie przychylają się do teorii o przypadkowym zaprószeniu ognia. Pomimo dwuletniego śledztwa, przyczyna pożaru nie została ujawniona, ale prokuratura wykluczyła podpalenie i atak terrorystyczny. W dochodzeniu uczestniczy 50 osób. Policja przesłuchiwała robotników zatrudnionych przy pracach renowacyjnych przy iglicy na skrzyżowaniu nawy głównej i poprzecznej.
Ocalone Relikwie i Struktura
Generał Jean-Claude Gallet, dowódca paryskiej straży pożarnej, poinformował, że najcenniejsze zabytki zostały w porę wyniesione. Udało się uratować relikwie Męki Pańskiej, w tym znajdującą się od XIII wieku w Paryżu Koronę Cierniową oraz gwoździe, którymi przybito Chrystusa do krzyża. Ocalono także konstrukcję i fasadę katedry, a także obie wieże. Mimo to, widok płonącej katedry był przerażający.
Plany Odbudowy i Zebrane Fundusze
Premier Francji Edouard Philippe zwołał posiedzenie rządu w celu omówienia i przygotowania planów odbudowy Notre Dame. Odbudowę, jeszcze przed ugaszeniem pożaru, zapowiedział prezydent Emmanuel Macron. W związku z tym osoby prywatne, przedsiębiorstwa oraz francuskie i zagraniczne instytucje zadeklarowały pomoc finansową. Macron obiecał odbudować katedrę w ciągu pięciu lat, co pokazało ogromne zaangażowanie w ratowanie tego historycznego obiektu.
Nowe Odkrycia w Trakcie Renowacji
Żelazne Elementy w Konstrukcji Średniowiecznej
Podczas prac związanych z odbudową katedry, archeolodzy dokonali niezwykłych odkryć. Części słynnej katedry, które przez wieki były ukryte, są teraz rozbierane i składane z powrotem, co dało szansę archeologom na odkrycie sekretów budowli. Okazuje się, że podstawy budynku były w dużej mierze zasługą żelaza. Archeolodzy odkryli tysiące metalowych zszywek w różnych częściach katedry, a niektóre z nich pochodzą z początku lat 60. XII wieku.
Potwierdzenie Innowacyjności Budowniczych Notre Dame
Eksperci nie mają wątpliwości - wszystko zaczęło się w Notre Dame. Znaleziska sugerują, że zastosowanie żelaza w murarstwie nie jest tak nowoczesne, jak zakładali kiedyś eksperci. Średniowieczni budowniczowie pracujący przy budowie Notre Dame stosowali tę technikę na długo przed rozpoczęciem prac renowacyjnych w XIX wieku. "Wierzyliśmy, że to na wielkich placach budowy w XIII wieku wymyślono procesy konstrukcyjne, wykorzystujące żelazne elementy, ale teraz wydaje się, że wszystko zaczęło się w Notre Dame" - piszą archeolodzy w pracy opublikowanej na journals.plos.org. "Notre Dame jest teraz bezsprzecznie pierwszą znaną gotycką katedrą, w której masowo używano żelaza do wiązania kamieni jako właściwego materiału budowlanego". Wcześniej eksperci zakładali, że żelazne armatury były używane tylko podczas tych nowocześniejszych modernizacji.
