Pożar katedry Notre-Dame w Paryżu, który wybuchł 15 kwietnia 2019 roku, wstrząsnął światem. Płomienie objęły dach świątyni oraz znajdującą się na nim sygnaturkę, a później rozprzestrzeniły się na jedną z wież budowli. Śledztwo w sprawie przyczyn tej tragedii wskazuje na szereg hipotez, koncentrując się głównie na nieszczęśliwym wypadku związanym z prowadzonymi pracami renowacyjnymi.
Początek Pożaru i Kontekst Renowacji
Ogień pojawił się w poniedziałek tuż przed godziną 19:00. W średniowiecznej katedrze prowadzono renowację iglicy nad nawą główną celem uszczelnienia. Prace te wymagały ogromnego rusztowania, ponieważ konstrukcja wznosiła się do 100 metrów wysokości.
Reuters poinformował, że na północnej dzwonnicy katedry Notre Dame znajdowała się kamera, która zapisała moment, gdy nad katedrą pojawił się dym - wydobywał się on z podstaw iglicy.
Chronologia Wydarzeń i Akcja Gaśnicza
Pierwszy alarm pożarowy rozległ się o godzinie 18:20, a katedra została ewakuowana w ciągu kilku minut. Niestety, jeden ze strażników, który wspiął się na dach, nie znalazł ognia. Ponownie alarm pożarowy zabrzmiał o godzinie 18:43. O 18:49 strażnicy po ponownym sprawdzeniu dachu zlokalizowali ogień, a straż pożarna została wezwana o godzinie 18:51. Jednostki skierowane do walki z pożarem przybyły na miejsce w ciągu 10 minut od zgłoszenia.
Krótko przed godziną 20:00, dokładnie o 19:50, zawaliła się iglica. Zgodnie z komunikatem paryskiej straży pożarnej, w akcji gaszenia katedry Notre-Dame brało udział blisko 400 strażaków. Pożar ugaszono 16 kwietnia około godziny 4:00.
Pożar katedry Notre Dame - PRZERAŻAJĄCE nagrania
Hipotezy Dotyczące Przyczyn Pożaru
Od początku pojawiała się hipoteza, że przyczyną pożaru mogło być zwarcie instalacji elektrycznej. W kwietniu 2019 roku iglica katedry była remontowana i otaczały ją rusztowania, co sprzyjało tego typu zdarzeniom. Dziennik "Le Monde", powołując się na ekspertów, wskazywał również, że "przyczyną pożaru mogła być iskra ze spawarki". Francuska gazeta podkreślała, że "ogień tli się wówczas niewidocznie przez wiele godzin, zanim wybuchnie płomieniem", co tłumaczy, "dlaczego w remontowanych budynkach (tak jak w paryskiej katedrze), w których w dzień prowadzone są prace, w nocy wybuchają pożary". Ustalono również, że w pierwszych miesiącach śledztwa doszło do pewnych naruszeń - na przykład, robotnicy na budowie palili mimo zakazu.
Skala Zniszczeń i Uratowane Skarby
Dach świątyni doszczętnie spłonął, zaś zbudowana w XIX wieku według projektu Eugène’a Viollet-le-Duca sygnaturka uległa zawaleniu. Zniszczone zostały również fragmenty kamiennego sklepienia w nawie głównej, na jej skrzyżowaniu z transeptem oraz w północnej części transeptu, a także XIX-wieczne górne witraże w szczytach transeptu. Pożar katedry spowodował uwolnienie do atmosfery 460 ton ołowiu.
Mimo ogromnych zniszczeń, ocalała główna konstrukcja budowli oraz dwie wieże, a także trzy rozety z XII i XIII wieku. Ocalały również słynne organy znajdujące się między wieżami, choć wymagają one starannych zabiegów ze względu na zalanie wodą. Generał Jean-Claude Gallet, dowódca paryskiej straży pożarnej, poinformował, że najcenniejsze zabytki zostały w porę wyniesione. Strażakom, którzy mimo szalejącego na dachu ognia weszli do wnętrza świątyni, udało się wynieść z zakrystii i ze skarbca najcenniejsze dzieła, posługując się specjalnym robotem i ratując dziewięćdziesiąt procent z nich.
Postępy Śledztwa
Śledztwo, które wszczęto po pożarze katedry Notre Dame, nadal uznaje wypadek za główną hipotezę dotyczącą przyczyny zaprószenia ognia. Francuski portal BFMTV podał, powołując się na prokuraturę, że śledztwo zbliża się do końca. W październiku dziennik „Ouest-France” informował, że wszystkie ekspertyzy zostały zakończone i przekazane śledztwu. Na podstawie zdjęć i nagrań sporządzona zostanie wizualizacja 3D przedstawiająca sposób rozprzestrzeniania się płomieni. Ostatnią wizytę na miejscu ekipa złożona z sędziego śledczego, brygady kryminalnej i ekspertów złożyła 6 marca 2024 roku. Śledczy ze względów bezpieczeństwa przez długi czas nie pozwalali na rozpoczęcie prac w katedrze i przeszukiwanie gruzu.
Nowy System Przeciwpożarowy
W trakcie odbudowy katedra Notre Dame została wyposażona w unikalny system przeciwpożarowy. Składa się on z urządzeń rozpylających wodę, które zostały rozmieszczone na dachu i w iglicy. Ma to na celu zapobieganie podobnym katastrofom w przyszłości i zapewnienie bezpieczeństwa odnowionej świątyni.