Statystyki pożarowe w wielu krajach wskazują, że największe zagrożenie dla ludzi w pierwszej fazie pożaru, czyli w czasie kiedy powinna nastąpić ewakuacja z budynku, stanowią gazowe produkty spalania i rozkładu termicznego. Tlenek węgla powstaje w czasie większości pożarów, natomiast inne gazy toksyczne uwalniają się przy spalaniu tworzyw sztucznych, coraz szerzej stosowanych w budownictwie. Zatrucie trującymi gazami, czyli tzw. zaczadzenie, jest główną przyczyną śmierci w warunkach pożarowych.
Rodzaje systemów oddymiania
Systemy grawitacyjne (NSHEVS)
Naturalny system wentylacyjny służący do odprowadzania dymu i ciepła (określany jako NSHEVS - Natural Smoke and Heat Exhaust Ventilation) jest najczęściej stosowanym systemem bezpieczeństwa w przypadku wybuchu pożaru. Oparty jest on na zasadzie wentylacji grawitacyjnej, wywoływanej siłami unoszenia, powstałymi na skutek różnicy gęstości gazów, wynikającej z różnicy temperatury (tzw. efekt kominowy).
- Okna oddymiające i klapy dymowe: Podlegają wymaganiom normy PN-EN 12101-2:2005. Jest to norma zharmonizowana, co pozwala na oznakowanie CE i sprzedaż produktów na terenie całej Unii Europejskiej.
- Skuteczność: Istotną cechą okien w systemie oddymiania jest sprawność działania - otwierania i zamykania. Należy zwrócić uwagę na dokładne dopasowanie skrzydła do ościeżnicy, aby zapewnić szczelność bez ryzyka zakleszczania elementów.
Systemy mechaniczne i nadciśnieniowe
Oddymianie mechaniczne opiera się na wymuszaniu przepływu powietrza przez specjalne wentylatory przystosowane do pracy w wysokich temperaturach. Z kolei nadciśnieniowy system oddymiania (system różnicy ciśnień) to zaawansowane rozwiązanie, które ma na celu zabezpieczenie stref takich jak klatki schodowe, szyby windowe czy korytarze ewakuacyjne przed przedostaniem się dymu.
Systemy te powinny wytworzyć kontrolowaną różnicę ciśnień (z reguły przyjmuje się 50 Pa) pomiędzy klatką schodową a strefą pożarową. Nadciśnienie powstrzymuje napływ dymu tak długo, jak drzwi pozostają zamknięte.
Kluczowe parametry techniczne
W projektowaniu systemów stosuje się dwa podstawowe wskaźniki:
| Parametr | Opis |
|---|---|
| Powierzchnia geometryczna (Av) | Pole powierzchni otworu, mierzona w płaszczyźnie styku klapy lub okna z konstrukcją budynku. |
| Powierzchnia czynna (Aa) | Iloczyn pola powierzchni geometrycznej otworu i współczynnika wypływu (Aa = Av × Cv). |
Wymogi prawne i projektowe
Obowiązek stosowania systemów oddymiania zależy od rodzaju, wysokości i przeznaczenia budynku. Zgodnie z Prawem budowlanym, obiekt musi być zaprojektowany tak, aby zapewnić bezpieczeństwo pożarowe. Wymogi te szczegółowo określają:
- Ustawa o ochronie przeciwpożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
- Normy serii PN-EN 12101 dotyczące systemów kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła.
Projekt instalacji musi zostać uzgodniony z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Należy pamiętać, że system oddymiania wymaga regularnych przeglądów technicznych (minimum raz w roku), aby zachować pełną sprawność w sytuacji zagrożenia.
Jak działają systemy mechanicznej wentylacji oddymiającej
tags: #oddymianie #wiezy #cisnien