Strażak to zawód, o którym marzy wiele dzieci. Jest to osoba bardzo odważna, ratuje ludzi, zapobiega tragediom. Przedstawiciel tego zawodu kojarzy nam się z czerwonym strojem, czerwonym wozem i gaszeniem pożarów. W filmach z kolei często można zobaczyć strażaków ściągających koty z drzewa. Jaka jest naprawdę osoba na tym stanowisku? Ile zarabia strażak w Polsce i czym się zajmuje? Co zrobić, żeby zostać strażakiem? Jakie cechy powinien posiadać strażak? Niniejszy artykuł dostarczy szczegółowych informacji, zwłaszcza na temat orzeczeń i dodatków do wynagrodzenia za pracę w warunkach szkodliwych.
Kim jest Strażak i Czym się Zajmuje?
Z pewnością na pytanie, czym zajmuje się strażak, większość osób bez zawahania odpowie, że gaszeniem pożarów. Oczywiście jest to zupełnie zgodne z prawdą, jednak warto zaznaczyć, że zakres obowiązków strażaka znacznie się rozszerzył.
Ogólnie można powiedzieć, że strażak jest kimś w rodzaju ratownika, straż pomaga bowiem w najróżniejszych sytuacjach, gdzie zagrożone jest życie. Wozy posiadają coraz bardziej specjalistyczny sprzęt, dzięki temu przedstawiciele tego zawodu stają się niezbędni podczas różnego rodzaju katastrof, wypadków samochodowych, wycieków toksycznych substancji itp.
Strażacy nie tylko gaszą pożary. Muszą również wiedzieć, w jaki sposób przeprowadzić ewentualną ewakuację ludności. Od sprawnej akcji nierzadko zależy nie tylko zdrowie, ale także życie innych ludzi. Strażacy są również niezastąpieni w trakcie powodzi lub podniesionego poziomu wody, nie tylko pomagają potrzebującym, lecz także np. wypompowują wodę z domów. Tacy specjaliści wzywani są również na przykład w przypadku pojawieniu się w domu gniazd niebezpiecznych owadów, takich jak szerszenie czy do słynnego z filmów zdejmowania kota z drzewa.
Jak Zostać Strażakiem? Wymagania i Ścieżki Kariery
Niezbędne Wymagania
Żeby zostać zawodowym strażakiem, należy spełnić kilka warunków, mianowicie:
- być obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej,
- posiadać co najmniej średnie wykształcenie,
- nie być karanymi za przestępstwo,
- posiadać pełnię praw publicznych,
- pozytywnie przejść test sprawnościowy, badania lekarskie oraz rozmowę kwalifikacyjną,
- cechować się odpornością na stres,
- wykazywać się fizycznymi warunkami zwiększającymi zdolność do służby.
Drogi do Zawodu
Do wykonywania zawodu prowadzi kilka dróg:
- kandydat musi zdobyć stopień strażaka, czyli spełnić powyższe wymagania, odbyć trzyletni staż oraz ukończyć potrzebne kursy;
- uczęszczać do szkoły aspirantów, w której nauka trwa dwa lata;
- ukończyć Szkołę Główną Służby Pożarniczej.
Proces Rekrutacji
Kiedy w jednostce straży pożarnej pojawia się wolny etat, rozpoczyna się rekrutacja pracowników. Ten proces składa się z kilku etapów. Początkowo kandydat, który chce zostać strażakiem, musi złożyć odpowiednie dokumenty i przejść, jak już wspominaliśmy w wymaganiach, rozmowę kwalifikacyjną i test sprawnościowy. Potencjalnym pracownikom przyznawane są punkty - dodatkowe można uzyskać, jeśli posiada się prawo jazdy różnych kategorii, wykształcenie kierunkowe, było się członkiem OSP (Ochotniczej Straży Pożarnej) czy posiada się różnego rodzaju uprawnienia, które mogą pomóc w wykonywaniu tego zawodu.
Po zakończeniu tej części rekrutacji kandydat musi przejść próbę wydolnościową - czyli beep test. Konkurencja ta polega na bieganiu między dwoma punktami oddalonymi od siebie o 20 m w stale rosnącym tempie, określonym przez sygnał dźwiękowy. Indywidualne wyniki kandydata, uzyskane w poszczególnych próbach, są przeliczane na punkty przypisane do konkretnego wyniku według odpowiedniej tabeli.
Kandydaci, którzy poradzą sobie z próbą wydolności, przechodzą do ostatniej części rekrutacji, czyli testu sprawności fizycznej. Polega on na wykonaniu zestawu ćwiczeń. Jeżeli wykona się to zadanie, kandydaci są zatrudniani do służby przygotowawczej, która trwa 3 lata.
WIDEO: Strażacy trenują, aby zdać coroczny test sprawności fizycznej
Pożądane Cechy i Wyzwania Zawodu Strażaka
Strażak to zawód niezwykle wymagający. Każdego dnia można w nim spotykać się z ludzką tragedią. Nic więc w tym dziwnego, że strażak musi być odporny na stres oraz wytrzymały psychicznie. Poza tym strażak powinien cechować się odpowiedzialnością i odwagą. Dodatkowo nie można zapomnieć o sile i dobrej kondycji fizycznej. Wykonywanie zawodu strażaka wymaga nie tylko nerwów ze stali, odporności psychicznej i siły fizycznej. W tym przypadku często potrzebny jest pewien rodzaj powołania - do pomocy innym ludziom w potrzebie.
Wynagrodzenie Strażaków i Dodatki Specjalne
Ogólne Zarobki
Istotne jest również to, ile zarabia strażak w Polsce. Przyjmuje się, że mediana na tym stanowisku wynosi ok. 3501 złotych netto. Strażacy zarabiający najwięcej otrzymują pensje w wysokości ok. 4 220 złotych netto i więcej, z kolei najmniej - ok. 2 619 złotych netto i mniej.
Dodatek za Służbę w Warunkach Szkodliwych lub Uciążliwych
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 września 2021 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej, strażacy otrzymują dodatek za szkodliwe warunki swojej pracy. Dodatek za służbę w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych przysługuje strażakowi za czas służby wykonywanej w warunkach szkodliwych dla zdrowia lub uciążliwych, za który przyjmuje się w szczególności czas trwania akcji ratowniczej od wyjazdu z obiektu przeznaczonego dla jednostek ratowniczo-gaśniczych Państwowej Straży Pożarnej aż do zakończenia działań ratowniczych na terenie akcji.
Dodatek ten jest liczony w godzinach, przy czym czas powyżej 30 minut zaokrągla się do pełnej godziny, w poszczególnych stopniach szkodliwości lub uciążliwości. Wylicza się go na podstawie godzinowej stawki przeciętnego uposażenia funkcjonariuszy i wynosi:
- przy pierwszym stopniu szkodliwości dla zdrowia lub uciążliwości - 5%
- przy drugim stopniu szkodliwości dla zdrowia lub uciążliwości - 10%
- przy trzecim stopniu szkodliwości dla zdrowia lub uciążliwości - 15%
- przy czwartym stopniu szkodliwości dla zdrowia lub uciążliwości - 20%
Inne Dodatki do Wynagrodzenia
Strażakowi przysługuje ponadto dodatek motywacyjny. Warunki jego przyznawania określone są we wspomnianym rozporządzeniu. Strażakowi może także przysługiwać świadczenie motywacyjne po osiągnięciu określonych kryteriów.
Ogólne Zasady Dotyczące Dodatków za Pracę w Warunkach Szkodliwych
Często zdarza się, że pracownicy wykonują swoją pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia, w tym szczególnie uciążliwych. Z tego tytułu przysługuje im dodatek. Obecnie brak jest precyzyjnej, legalnej definicji tego, czym dokładnie są warunki szkodliwe lub uciążliwe. Praca w warunkach szkodliwych ma miejsce, gdy pracownik narażony jest na działanie czynnika, którego wpływ może negatywnie wpłynąć na jego zdrowie. Do takich czynników szkodliwych zalicza się m.in. czynniki chemiczne, fizyczne czy biologiczne.
Dodatek za pracę w warunkach szkodliwych przyznawany jest dobrowolnie przez pracodawcę. Pracodawca może wprowadzić dodatek za pracę w szkodliwych warunkach przykładowo w regulaminie wynagradzania lub w umowie zawartej z pracownikiem. Wysokość tego dodatku ustalana jest zazwyczaj jako procent wynagrodzenia zasadniczego pracownika za każdą godzinę pracy wykonaną w określonych, szkodliwych warunkach.
Różnica między Pracą w Warunkach Szkodliwych a Pracą w Szczególnych Warunkach
Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, „Pracami w szczególnych warunkach są prace o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości, co oznacza, że oba te elementy (znaczna szkodliwość dla zdrowia i znaczny stopień uciążliwości) muszą występować równocześnie.” Praca w warunkach szkodliwych nie jest zatem tożsama z pracą w szczególnych warunkach. Praca w warunkach szczególnych wiąże się z nabyciem odrębnych uprawnień, np. wcześniejszych emerytur, co nie zawsze ma miejsce w przypadku pracy w warunkach szkodliwych.
W związku z powyższym, dodatek za pracę w warunkach szkodliwych może przysługiwać pracownikowi pod warunkiem, że będzie to jasno określone w regulaminie obowiązującym u pracodawcy lub innych regulacjach wewnętrznych, a w przypadku ich braku - w umowie zawartej z pracownikiem.
Przykład Rozliczania Dodatku w Okresie Choroby
Jako zakład pracy, będący płatnikiem zasiłków, możemy rozważyć sytuację pracownika, który przedstawił zwolnienie lekarskie. Jeśli jest on wynagradzany stawką godzinową oraz otrzymuje dodatek za pracę w warunkach szkodliwych (który wcześniej wchodził do wynagrodzenia zasadniczego, a obecnie jest wypłacany oddzielnie), to dodatek ten nie jest zmniejszany za czas choroby i przysługuje pracownikowi, choćby był w pracy 1 dzień w miesiącu kalendarzowym. Jeśli jednak pracownik choruje cały miesiąc, wówczas dodatek ten nie jest mu wypłacany.
tags: #orzeczenia #dodatek #do #wynagrodzenia #praca #w