Wprowadzenie
Wozy strażackie to specjalistyczne pojazdy, które odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa pożarowego i ratowniczego. Ich konstrukcja oraz wyposażenie są ściśle dostosowane do specyficznych zadań, jakie wykonują strażacy podczas akcji.
Rodzaje i konstrukcja wozów strażackich
Wozy strażackie są pojazdami specjalnego przeznaczenia, które służą do prowadzenia akcji gaśniczych, ratowniczych, odbywających się na gruncie lub na wysokościach. W każdym wozie strażackim powinny znaleźć się akcesoria, które umożliwią szybkie ugaszenie różnych źródeł ognia.
Podwozia i napędy
Samochody pożarnicze budowane są najczęściej na podwoziach pojazdów produkowanych seryjnie, o odpowiednio dobranych zespołach i parametrach. Stosuje się podwozia o różnych konfiguracjach osi wielonapędowych, często są to pojazdy 4x4 lub 6x6 z pojedynczym ogumieniem tylnych kół, zapewniającym większy prześwit i zdolność pokonywania nierówności czy przeszkód terenowych.
Solidne podwozie Scania zapewnia doskonałą sztywność skrętną i odporność na działanie momentów zginających. Podwozia Scania dedykowane dla rozwiązań strażackich wymagają dostosowania możliwości pojazdu do zadań, jakie ma wykonywać.
Wielowyjściowe napędy do rozmaitych urządzeń są standardowo stosowane w tego typu pojazdach.
Kabiny załogowe
Nowa kabina załogowa Scania przeznaczona dla pojazdów nowej generacji została zbudowana na bazie kabiny P i jest dostępna w dwóch wariantach długości. Kabiny załogowe Scania wyznaczają nowy standard w branży pod względem komfortu, jakości i bezpieczeństwa. W kabinie można przewozić do 6 członków załogi, którzy mogą być dodatkowo chronieni przez boczne kurtyny powietrzne. Kabiny załogowe Scania cechuje duża przestrzeń wewnętrzna umożliwiająca indywidualną aranżację przestrzeni z przodu jak i tyłu.
Scania oferuje również niską kabinę Low-entry umieszczoną przed osią pojazdu, dedykowaną dla pojazdów będących nośnikami sprzętu takiego jak drabiny obrotowe czy podnośniki koszowe.
Nasze kabiny zostały zaprojektowane tak, aby zapewnić najlepsze warunki pracy strażakom i ratownikom. Oferujemy przestronne, dobrze oświetlone i ergonomiczne kabiny z możliwością wyboru opcji siedzeń. Kluczową cechą konstrukcji kabiny jest doskonała widoczność, co ma znaczenie podczas operacji przeciwpożarowych i ratowniczych.
Wyposażenie i przystosowanie
Projekt pojazdu, a następnie jego wykonawstwo, zawiera szereg unikalnych rozwiązań. Pojazdy tego typu dysponują pompami o dużej wydajności. Typowa pojemność zbiorników to 8000 l do 10 500 l wody i 10% pojemności środka pianotwórczego.
Samochód ratowniczo-gaśniczy posiada zbiornik na wodę o pojemności od 4500 do 10500 litrów. Samochód ratowniczo-gaśniczy może być wyposażony w drabiny i inny sprzęt ratowniczy.
Znakomita większość jednostek straży pożarnej musi być wyposażona w drabiny obrotowe i podnośniki koszowe. Najczęściej instaluje się drabiny o zasięgu do 53 m.
Pojazdy ratownicze pełniące służbę na lotniskach są znacznie bardziej zaawansowane konstrukcyjnie w porównaniu do konwencjonalnych samochodów ratowniczych, ponieważ tereny otaczające lotniska zazwyczaj nie pozwalają na korzystanie z typowych samochodów ratowniczych.
Wyposażenie wozów strażackich
W każdym wozie strażackim powinny znaleźć się akcesoria, które umożliwią szybkie ugaszenie różnych źródeł ognia. Niezbędna jest autopompa z urządzeniem odpowietrzającym, zbiornik wody, zbiornik z dozownikiem środka pianotwórczego, lina szybkiego natarcia.
Nieodzowne są również węże przeciwpożarowe o różnych długościach i średnicach, które można dopasować do indywidualnych potrzeb. Sprzęt pożarniczy, który powinien znajdować się w każdym wozie strażackim to również działka proszkowe i wodne, prądownice, wytwornice i generatory pary oraz klucze do łączników i hydrantów.
Strażacy na wyposażeniu powinni mieć również podręczny sprzęt gaśniczy - agregaty i koce gaśnicze, gaśnice pianowe, proszkowe, śniegowe i halonowe, a także hydronetki. W wozie strażackim powinny znajdować się również maski i niezbędny sprzęt oddechowy, który umożliwi strażakom oddychanie w najtrudniejszych warunkach, pełnych dymu i szkodliwych substancji.
Podczas akcji gaśniczej czy ratowniczej, niezbędne są nie tylko akcesoria do gaszenia pożarów, ale również szereg innych sprzętów, które ułatwią poruszanie się w trudnym terenie. W wozie strażackim nie może zabraknąć skrzynek z narzędziami, zawierających łomy, piły, młotki, nożyce czy kable.
Wozy strażackie, które jeżdżą do wypadków drogowych, powinny mieć na wyposażeniu elektryczne wyciągarki. Za ich pomocą można wyciągnąć auto z trudno dostępnego miejsca, ale również udrożnić ruch (gdy wrak samochodu znajduje się na głównej drodze).
Wszystkie powyżej wymienione elementy tworzą tzw. układ wodno-pianowy. Stosuje się również inne urządzenia dodatkowe, zamontowane na stałe, jak np. maszt oświetleniowy czy wciągarka.
W samochodzie strażackim można również znaleźć walizkę sprzętową, najczęściej stosowaną do przewożenia i przechowywania ważnych narzędzi, takich jak młotki, łomy, śrubokręty, latarki, a także narzędzia hydrauliczne, nożyce czy rozpieracze.
Pomijając elementy związane z sygnalizacją i łącznością - według ogólnej charakterystyki wozy ratowniczo-gaśnicze wyposażone są przede wszystkim w układ wodno-pianowy. Oprócz elementów potrzebnych do gaszenia pożarów niezwykle przydatne okazują się również elektryczne wyciągarki.
Funkcje i przeznaczenie wozów strażackich
Samochody pożarnicze różnią się od siebie wielkością i przeznaczeniem. Podstawowy podział obejmuje wozy gaśnicze i ratowniczo-gaśnicze. Wozy gaśnicze są zazwyczaj największe, mają wbudowane zbiorniki na środki gaśnicze oraz pompy. Pozwalają zabrać dużą ilość niezbędnego sprzętu, a także sporą grupę strażaków.
Zadaniem niektórych pojazdów jest zabezpieczenie zaplecza logistycznego. Wyposażone są w podręczny sprzęt gaśniczy oraz niewielki zbiornik wodny (ok. 100 l) i wysoko wydajną pompę, aparaty ochrony dróg oddechowych, łomy itp. Przewożą również wyłącznie węże.
Samochody ratownictwa medycznego to pojazdy obsługiwane przez strażaków, przeznaczone do opieki nad pacjentami i ich transportu.
Wozy strażackie pełnią rolę wsparcia, transportując załogę i sprzęt na miejsce akcji. Są kluczowe w walce z ogniem, ale także z innymi zagrożeniami.
Warunki terenowe i mobilność
Pojazdy posiadają automatyczną skrzynię biegów i układ napędowy 4x4 lub 6x6. Wyposażone w pojedyncze ogumienie tylnych kół, zapewniające większy prześwit i zdolność pokonywania nierówności czy przeszkód terenowych.
Tereny otaczające lotniska zazwyczaj nie pozwalają na korzystanie z typowych samochodów ratowniczych, stąd potrzeba stosowania pojazdów o wysokiej mobilności terenowej.
Oznaczenia i normy
Pojazdy strażackie są oznaczone w większości krajów uniwersalnym numerem umożliwiającym identyfikację wozu w czasie akcji. W Polsce oznaczenie takie nazywane jest numerem operacyjnym i składa się z trzech elementów.
Sposób oznakowania pojazdów, sprzętu: pływającego, silnikowego, pożarniczego określa załącznik do zarządzenia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Pierwszym elementem jest trzycyfrowy numer (prefiks), określający powiat oraz typ jednostki. Drugim jest oznaczenie jednoliterowe województwa.
W Polsce stosuje się najczęściej oznaczenia zgodne z normą PN-79/M-51300 (Od roku 2000 została zastąpiona przez PN-EN 1846-1). System oznaczeń określa norma PN-EN 1846-1:2011.
Przykłady oznaczeń
- GBA (G - samochód ratowniczo-gaśniczy, B - ze zbiornikiem wodnym, A - z autopompą): Oznaczenia określają w kolejności: G - samochód ratowniczo-gaśniczy, C- ciężki, B - ze zbiornikiem wodnym, A - z autopompą, 5 - zbiornik na wodę o pojemności 5 m³, 32 - wydajność nominalna autopompy 32 hl/min.
- SLRR (S - samochód ratowniczo-gaśniczy, L - lekki, R - ratowniczy): Oznaczenie samochodu ratowniczo-gaśniczego klasy ciężkiej (S), kategorii uterenowionej (2), z załogą trzyosobową, ze zbiornikiem wody o pojemności 5000 dm³, z pompą pożarniczą o wydajności 3200 dm³/min.
Historia i pozyskiwanie wozów strażackich
Po II wojnie światowej polscy strażacy pozyskiwali wozy strażackie z różnych źródeł. Jednym z nich były dostawy z programu pomocowego UNRRA. Inne to wojenne dostawy Lend-Lease oraz zakupy rządu polskiego w demobilach zachodnich. Nie należy zapominać, że w znacznej części samochody ciężarowe stanowiły sprzęt zdobyty i pozostawiony w Polsce przez Niemców po działaniach wojennych.
Pozyskiwano je także z nietypowych miejsc, jak np. zatopione w Zalewie Wiślanym samochody, które po latach wydobywano. Niemieckie ciężarówki trafiały do Polski w ramach powojennej rewindykacji mienia.
W latach 1945-1947 większość pojazdów stanowiły samochody z powojennego demobilu. Najliczniejszą grupę tworzyły pojazdy marek Bedford, Chevrolet, Dodge, Ford, Fordson, GMC i Studebaker.
Bezwzględny priorytet w rozdzielaniu pozyskanego sprzętu miało wojsko, następnie służby mundurowe, przedsiębiorstwa odbudowujące kraj, a na samym końcu straż pożarna. Dla strażaków pozostawały resztki zaopatrzenia, często pojazdy w najgorszym stanie technicznym.
Zobacz od czego zależy kolor wozów strażackich [Prosto z fabryki]
Producenci i wsparcie techniczne
Jednym z najbardziej znanych producentów podwozi do aut pożarniczych jest Mercedes-Benz, oferujący model Atego. Kolejnym producentem jest MAN z modelem MAN TGM. Wśród marek często wybieranych przez jednostki straży pożarnej jest również Renault, oferujący bazę pod wóz strażacki Renault Trucks D15.
Volvo oferuje samochody ciężarowe dedykowane dla strażaków, z wieloma opcjami silnika, automatyczną i zautomatyzowaną manualną skrzynią biegów z niskimi i ultraniskimi biegami pełzającymi oraz przystawkami odbioru mocy. Układ kierowniczy Volvo Dynamic Steering zmniejsza obciążenie podczas jazdy, poprawia prowadzenie i stabilność pojazdu.
Volvo oferuje również wysokiej jakości usługi serwisowe, które pozwalają maksymalnie wykorzystać dostępność samochodu ciężarowego i zminimalizować nieplanowane przestoje. Volvo Connect to platforma usług cyfrowych, które mogą pomóc w zwiększeniu wydajności i bezpieczeństwa działalności.
Ćwiczenia i szkolenia
W Urzędzie Statystycznym w Zielonej Górze odbyła się realistyczna symulacja akcji ratowniczej, mająca na celu przećwiczenie procedur ewakuacyjnych w przypadku wystąpienia pożaru. W ćwiczeniach wzięło udział 70 pracowników urzędu oraz cztery wozy strażackie.
"Opanowanie i spokój są bardzo ważne. Chodzi o to, aby osoby, które dowiedziały się o zagrożeniu, spokojnie zeszły w miejsce zbiórki ewakuacyjnej" - podkreślił asp. sztab. Bogdan Sołoduchin. Strażak ewakuujący pracownicę miał założoną maskę tlenową, a operator drabiny z koszem dopasowywał wejście z kosza do okna z pomocą komputera.
Dyrektor urzędu podkreślił, że szkolenia te są niezbędne, aby wiedzieć, jak się zachować w sytuacji zagrożenia. St. kpt. Piotr Kowalski podsumował, że ćwiczenia ewakuacyjne oraz działania strażaków po ich przyjeździe zostały przeprowadzone sprawnie.
tags: #osiny #samochody #strazackie