Ochotnicza Straż Pożarna w Gąskach, jednostka o bogatej historii i głębokich korzeniach w społeczności lokalnej, powstała w czerwcu 1925 roku. Jej utworzenie było bezpośrednią odpowiedzią na pilną potrzebę zwiększenia bezpieczeństwa przeciwpożarowego, gdyż wówczas większość budynków w wiosce była zbudowana z drewna, a niemal wszystkie były kryte słomą. Właśnie dlatego uczestnicy zebrania mieszkańców podjęli uchwałę o zorganizowaniu Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąskach.
Powstanie i początki działalności (1925-1933)
Dnia 7 września 1925 roku odbyło się pierwsze zebranie organizacyjne, na którym powołano 12 młodych ludzi w szeregi OSP Gąski. Spośród druhów wyłoniono wówczas Pierwszy Zarząd Straży. Już w 1926 roku zakupiono podstawowe wyposażenie, w tym 20 mundurów strażackich, pompę ręczną, kilka węży tłocznych, hełmy bojowe, pasy parciane, topory, drabiny oraz beczkowóz o pojemności 300 litrów.
Początkowo zebrania strażackie odbywały się w domu prywatnym naczelnika Bronisława Trętowskiego, co szybko uwypukliło potrzebę budowy własnej remizy strażackiej. Aby zebrać fundusze na ten cel, strażacy organizowali zabawy taneczne, które przynosiły częściowy dochód na pokrycie kosztów budowy. W roku 1933 jednostka wzbogaciła się o wóz pogotowia strażackiego o zaprzęgu czterokonnym. Od tego momentu drużyna OSP Gąski zaczęła brać udział w zawodach strażackich rejonowych i powiatowych, co świadczyło o jej rosnącej sprawności i organizacji.
Okres II wojny światowej i odbudowa powojenna
W latach okupacji niemieckiej strażacy z Gąsek bohatersko walczyli z okupantem. Naczelnik Bronisław Trętowski pełnił funkcję komendanta Armii Krajowej w obwodzie ciechanowskim i zwerbował większą część strażaków do oddziału partyzanckiego. Tragiczna noc 14 lipca 1944 roku zapisała się w historii jednostki krwawymi literami, gdy gestapowcy otoczyli wieś i aresztowali druhów - żołnierzy AK, bestialsko ich mordując. Po wojnie pozostało niewielu strażaków, a społeczność stanęła przed wyzwaniem odbudowy remizy, zdobycia sprzętu strażackiego i werbowania nowych członków.
Powołano nowy zarząd OSP, którego naczelnikiem został Stefan Mach, zastępcą Edmund Trętowski, prezesem Mateusz Głuszkowski, sekretarzem Bronisław Piątkowski, skarbnikiem Wiesław Domarecki, a gospodarzem Julian Murawski. Ten okres był czasem intensywnej pracy nad odrodzeniem jednostki i jej zdolności operacyjnych.
Dalszy rozwój, modernizacje i działalność społeczna (1974-2004)
W 1974 roku podjęto decyzję o kapitalnym remoncie remizy strażackiej. Rok później, w 1975 roku, odbyła się uroczystość 50-lecia istnienia OSP w Gąskach, połączona z wręczeniem sztandaru ufundowanego przez samych członków OSP. Z inicjatywy ówczesnego prezesa OSP Mateusza Głuszkowskiego, we wsi Gąski, w przedłużeniu ul. Leśnej, dnia 9 października 1977 roku wzniesiono i odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą strażakom - żołnierzom AK, którzy zginęli z rąk gestapo za Ojczyznę.
W tym okresie dokonano również zmiany zarządu OSP: prezesem został Mieczysław Osiecki, naczelnikiem Ciesiński Aleksander, skarbnikiem Piekarski Mieczysław, skarbnikiem Głuszkowski Mateusz, a gospodarzem Edward Murawski. Zakupiono motopompę, pierwszy samochód strażacki, nowe mundury oraz gablotę do przechowywania sztandaru. W 1978 roku powołano dwie drużyny młodzieżowe OSP: chłopięcą liczącą 12 członków i dziewczęcą składającą się z 14 członków. W 1986 roku członkowie straży czynem społecznym zbudowali garaż dla samochodu, który dobudowano do remizy.
Powołano również nowy zarząd. Straż, oprócz działalności pożarniczej, jeszcze czynniej angażowała się w życie społeczne, organizując zabawy taneczne, choinki dla dzieci i zimą kuligi saniami. Od lat bierze udział w uroczystościach kościelnych: do 1996 roku w parafii Św. Józefa w Ciechanowie, a od 1996 roku, po powstaniu parafii Matki Bożej Fatimskiej w Ciechanowie, która stała się ich nową parafią. Strażacy podejmują czuwanie przy grobie Pana Jezusa, organizują stacje na Boże Ciało, msze z okazji Poświęcenia Pól oraz uczestniczą w celebracji ważnych uroczystości kościelnych. Brali również udział w budowie kościoła MBF.
W roku 1996 dokonano kolejnych zmian w zarządzie: prezesem został Waldemar Malinowski, naczelnikiem Bogdan Murawski. W pełnieniu dotychczasowych funkcji pozostali: sekretarz - Krzysztof Głuszkowski, skarbnik - Leszek Osiecki, gospodarz - Murawski Edward. Jednostka OSP w Gąskach przez wiele lat brała czynny udział w zawodach strażackich, zajmując czołowe miejsca. Druhowie brali udział w gaszeniu pożarów oraz usuwaniu zagrożeń pożarowych. W latach 1996-1999 dokonano przebudowy i modernizacji całej remizy dzięki pomocy finansowej Urzędu Gminy w Ciechanowie, jak również pracy społecznej samych druhów.
W roku 2000 ponownie zmienił się zarząd: na prezesa został powołany Piotr Mąka, naczelnikiem pozostał Bogdan Murawski, na sekretarza wybrano Grzegorza Grosa, skarbnikiem pozostał Leszek Osiecki, a gospodarzem Edward Murawski. W roku 2004 dokonano zmiany sekretarza - nowo powołanym sekretarzem został Krzysztof Kępczyński. Z okazji jubileuszu 90-lecia powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąskach został ufundowany nowy sztandar, który został złożony na ręce prezesa Piotra Mąki podczas uroczystości obchodów jubileuszu w dniu 16 października 2015 roku. Sztandar poświęcono podczas Mszy Świętej, którą odprawił proboszcz parafii Matki Bożej Fatimskiej w Ciechanowie, ksiądz Jan Jóźwiak.
OSP Gąski dziś: zarząd, członkowie i rola w społeczności
Obecny zarząd OSP Gąski tworzą: prezes Bogdan Murawski, naczelnik Marian Mach, sekretarz Krzysztof Kępczyński, skarbnik Leszek Osiecki oraz gospodarz Krzysztof Paliński. Straż liczy 36 druhów, a liczba członków stale rośnie, przybywają nowi zarówno mężczyźni, jak i kobiety.
Budynek straży pożarnej w Gąskach służy wszystkim mieszkańcom wsi, pełniąc rolę lokalnego centrum społecznego. Odbywają się w nim zebrania wiejskie, szkolenia, organizowane są wybory państwowe i samorządowe. Mieszkańcy organizują tu wesela, komunie i inne imprezy okolicznościowe. Zarząd sołecki wraz z rodzicami organizują choinki, andrzejki i zabawy z okazji Dnia Dziecka, co świadczy o głębokim zakorzenieniu jednostki w życiu społeczności.
Jubileusz 100-lecia OSP w Węgrzcach
Uroczystości 100-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej w Gąskach (2025)
W sobotę, 6 września 2025 roku, mieszkańcy Gąsek (gm. Ciechanów) uroczyście świętowali okrągły jubileusz miejscowej jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej. Obchody 100-lecia OSP rozpoczęła Msza Święta polowa, po której odbył się uroczysty apel. W czasie ceremonii przypomniano historię straży, podziękowano druhnom i druhom za ich ofiarną służbę oraz wręczono odznaczenia. Na zakończenie mieszkańcy spotkali się na pikniku strażackim z zabawą taneczną, celebrując to wyjątkowe wydarzenie.
Msza Święta jubileuszowa
Uroczystą Mszę Świętą odprawił ks. Jan Jóźwiak - proboszcz parafii pw. Matki Bożej Fatimskiej w Ciechanowie. W kazaniu kapłan wielokrotnie podkreślał wagę strażackiej służby i odnosił ją do wartości chrześcijańskich, przypominając, że św. Florian był żołnierzem rzymskim, który oddał życie za wiarę. Wskazał także fundamenty strażackiego powołania: „Pomoc drugiemu człowiekowi, braterstwo, odwaga i pokora - to jest wasz program i wasza siła. Pomoc innym, niezależnie od tego, czy są wam znani czy nie, braterstwo, które rodzi zaufanie, odwaga, by stawić czoło niebezpieczeństwu, i pokora, by pamiętać, że wasza misja to czysta służba, bezinteresowna miłość. Strażak, mimo swej odwagi, nigdy nie może być pyszny ze swojej roli. Zawsze musi działać z szacunkiem do każdego życia ludzkiego”.
Kapłan nawiązał również do historii jednostki w Gąskach, mówiąc: „Patrzymy dziś wstecz na sto lat pełnych nie tylko heroicznych czynów, ale też codziennego trudu, by chronić nasze życie, nasze domy i naszą wiarę. Strażacy zawsze byli gotowi nieść odpowiedzialność za innych, bez względu na warunki”. Nie zabrakło również odniesienia do współczesności i zagrożeń duchowych. Na zakończenie kazania ks. Jóźwiak zwrócił się bezpośrednio do druhów, żartobliwie nawiązując do nazwy miejscowości: „Nie jesteście gąskami, ale orłami, które niosą pomoc i bronią naszych domów. Niech Bóg błogosławi waszej służbie, a Matka Boża Królowa Polski wyprasza wam wszelkie łaski. Dziękujemy Bogu za waszą piękną służbę, za to, że jesteście na każde wezwanie - przy pożarach, procesjach, drodze krzyżowej”.
Uroczysty apel na boisku
Po zakończonej Mszy Świętej uczestnicy jubileuszu przemaszerowali na boisko w Gąskach, gdzie rozpoczął się uroczysty apel. Dowódcą uroczystości był druh Piotr Jurzyk, który złożył meldunek o gotowości do rozpoczęcia obchodów Prezesowi Zarządu Oddziału Powiatowego ZOSP RP, druhowi Adamowi Piotrowi Budkowi. Następnie odbyło się oficjalne powitanie strażaków, a chwilę później nadszedł jeden z najbardziej podniosłych momentów - podniesienie flagi państwowej i wspólne odśpiewanie hymnu narodowego w pełnym brzmieniu wszystkich zwrotek. Flaga została wciągnięta na maszt przez poczet flagowy w składzie: dowódca Piotr Brzezicki, flagowy Mariusz Gros i asystujący Jakub Dąbrowski.
Wystąpienie Prezesa OSP Gąski
Podczas uroczystego apelu głos zabrał Bogdan Murawski, który w imieniu organizatorów przywitał przedstawicieli władz państwowych, samorządowych, instytucji, duchowieństwa, służb mundurowych, druhów seniorów, sponsorów, darczyńców oraz rodziny strażaków. „Dzisiejszy dzień to moment zadumy i refleksji nad minionym stuleciem. Gdy sto lat temu nasi dziadkowie zakładali tę jednostkę, kierowała nimi odwaga i poczucie obowiązku wobec wspólnoty. W prostych strojach, bez specjalistycznego sprzętu, ale z wielką wolą walki i niesienia pomocy, wyruszali do akcji, by chronić to, co najcenniejsze - ludzkie życie” - mówił. W swoim wystąpieniu przypomniał także o druhach, którzy oddali życie w czasie II wojny światowej, podkreślając, że ich pamięć trwa w lokalnej społeczności. „Ochotnicza Straż Pożarna to nie tylko historia, to także żywa tradycja - przekazywana z pokolenia na pokolenie. To odwaga, gotowość niesienia pomocy o każdej porze dnia i nocy, to wspólnota ludzi, których łączy hasło: Bogu na chwałę, ludziom na pożytek” - zaznaczył. Prezes mówił również o rozwoju jednostki i planach na przyszłość: „Rozwój naszej jednostki - nowoczesny sprzęt, szkolenia i współpraca z samorządem oraz Państwową Strażą Pożarną - sprawia, że jesteśmy gotowi stawić czoła wyzwaniom współczesności. Wielką dumą napawa nas Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, bo to właśnie w tych młodych sercach tli się ogień tradycji, który jest gwarancją, że nasza stuletnia historia będzie miała piękną kontynuację”.
Odznaczenia i wyróżnienia
Po przedstawieniu rysu historycznego nadszedł czas na wyróżnienia. Sztandar jednostki został udekorowany Złotym Znakiem Związku OSP RP jako wyraz uznania za wieloletnią, ofiarną służbę. Przyznano również Medal Honorowy im. Bolesława Chomicza - jedno z najwyższych odznaczeń w strukturach ZOSP RP. Kolejno wręczono złote, srebrne i brązowe medale „Za zasługi dla pożarnictwa” oraz odznaki „Strażak Wzorowy”. W dalszej części uroczystości druhowie seniorzy otrzymali pamiątkowe statuetki za wieloletnią służbę, a sponsorzy i osoby wspierające jednostkę - specjalne podziękowania.
Przemówienia gości
Kolejnym punktem programu były przemówienia zaproszonych gości:
- Jako pierwsza głos zabrała Poseł na Sejm RP Anna Ewa Cicholska, która podkreślała znaczenie jubileuszu dla całej lokalnej społeczności i dziękowała za codzienną służbę. Podkreśliła również, że strażacy są zawsze pierwsi na miejscu zdarzenia i gratulowała odznaczonym.
- Następnie głos zabrał Poseł na Sejm RP Rafał Romanowski, który podkreślał, że jubileusz OSP w Gąskach to nie tylko powód do świętowania, ale również wielkie zobowiązanie wobec przyszłych pokoleń. Zwrócił uwagę na historię gąseckiej straży zapisaną ofiarą życia jej członków w czasie II wojny światowej i wyjątkową rolę strażaków w życiu społecznym i religijnym lokalnej społeczności.
- W imieniu Senatora RP Krzysztofa Bieńkowskiego głos zabrał dyrektor jego biura, Cezary Bobowski, który wyraził wdzięczność i uznanie dla druhen i druhów z Gąsek za ich ciężką, bezinteresowną służbę społeczną.
- Kolejnym punktem uroczystości było odczytanie listu Marszałka Województwa Mazowieckiego Adama Struzika, który odczytała Elżbieta Szymanik, zastępca dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych. Następnie poinformowała o wsparciu dla jednostek ochotniczych straży pożarnych w ramach Funduszy Europejskich dla Mazowsza.
- W imieniu Państwowej Straży Pożarnej głos zabrał starszy brygadier Maciej Bieńczyk, Zastępca Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego PSP. Podziękował druhom za ich codzienną służbę i gotowość do działania oraz gratulował wyjątkowego jubileuszu.
- W dalszej części wydarzenia głos zabrał druh Piotr Adam Budek. Podkreślił wagę jubileuszu i ciągłości strażackiej tradycji, zwracając uznanie dla zarządu OSP Gąski za organizację uroczystości. Apelował również do parlamentarzystów o zmianę zapisów w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej.
- Następnie głos zabrali starosta ciechanowski Jan Andrzej Kaluszkiewicz oraz wicestarosta Robert Morawski, którzy w imieniu władz powiatu podziękowali strażakom za sto lat ofiarnej służby.
- W imieniu Zarządu Gminnego ZOSP RP głos zabrał druh Marek Kiwit. Podkreślił swoje wieloletnie związki z jednostką w Gąskach i złożył druhom życzenia wytrwałości i siły do dalszej służby.
- Podczas uroczystości głos zabrał również Wójt Gminy Ciechanów, Stefan Pawłowski. Nawiązał do historii jednostki, podkreślając jej wielopokoleniowy charakter oraz potrzebę systematycznego wsparcia samorządów dla jednostek ochotniczych. Przypomniał też o inwestycjach zrealizowanych w ostatnich latach i zapewnił o dalszym wsparciu dla druhów.
- Przemawiał również radny Gminy Ciechanów, Sebastian Kania. Podkreślał znaczenie stuletniej historii jednostki i jej wkładu w życie lokalnej społeczności, a także podziękował druhom za ich obecność w codziennym życiu mieszkańców. Na zakończenie wręczył symboliczną pamiątkę.
- Podczas uroczystości głos zabrali także przedstawiciele Banku Spółdzielczego w Płońsku. Wiceprezes Zarządu Robert Malinowski, występujący wspólnie z dyrektor Iloną Sadkowską, zwrócił się do druhów z podziękowaniami za ich poświęcenie.
