Ochotnicza Straż Pożarna w Rytrze

Ochotnicza Straż Pożarna w Rytrze to jednostka aktywnie działająca na terenie gminy Rytro i powiatu nowosądeckiego, zaangażowana w szeroki zakres działań ratowniczo-gaśniczych oraz pozaratowniczych. Jej struktura i wyposażenie pozwalają na skuteczne reagowanie na różnorodne zagrożenia.

Historia i Rozwój OSP Rytro

Pretekstem do zorganizowania straży pożarnej w Rytrze były częste wybuchy pożarów w tartaku oraz liczne pożary terenów leśnych i zabudowań mieszkańców Rytra i okolicznych miejscowości. Inspiratorem utworzenia straży był hrabia Adam Stadnicki, właściciel dóbr ryterskich, który udostępnił pomieszczenie w zabudowaniach tartacznych na podręczny sprzęt oraz wspierał finansowo i organizacyjnie powstanie sekcji ogniowej.

Organizatorami straży byli: Konstanty Kowalczyk, Michał Tokarczyk, Wincenty Brzeski oraz Józef Nowak - wójt gminy Rytro. Werbowano ochotników, wywodzących się przeważnie z robotników zatrudnionych w tartaku działającego pod nazwą "Zarząd Lasów i Tartaku hr. Adama Stadnickiego" oraz miejscowych obywateli Gromady Rytro. Prawnie, pod przewodnictwem K. Kowalczyka i M. Tokarczyka, sekcja ogniowa w Rytrze została zarejestrowana 28 maja 1928 roku.

Ważniejsze wydarzenia w historii jednostki:

• 1931: Zakup ręcznej pompy ze środków fundacji hrabiego A. Stadnickiego.
• 1934: Uroczyste poświęcenie motopompy przez księdza.
• 1939-1945: Okres okupacji; oficjalnie straż została rozwiązana przez Niemców, jednak trwała w stałej łączności i gotowości w obronie pożarowej. Część strażaków opuściła Rytro, udając się na front lub tułaczkę wojenną, pozostała część czynnie włączała się do akcji sabotażowej. Regularnie obchodzono rocznice i święta straży.
• 1945: Bombardowanie tartaku i Rytra.
• 1945: Organizacja straży, werbunek ochotników i kompletowanie sprzętu.
• 1948-1953: Budowa budynku remizy, który jest własnością OSP.
• 11.11.1997: Decyzję o włączeniu OSP Rytro w struktury Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG) Komendant Główny PSP wydał w dniu 20 czerwca 1997 roku.
• 1978: Obchody jubileuszu 50-lecia jednostki. Społeczeństwo ufundowało sztandar.

Prezesi OSP Rytro:

• Druh Michał Tokarczyk (1928 - 1946)
• Druh Jan Padula (1947 - 1957)
• Druh Jan Szyszka (1958 - 1992)
• Druh Zbigniew Tokarczyk (1993 - obecnie)

Struktura i Działalność Operacyjna

OSP Rytro jest jednostką kategorii S-3, co oznacza, że w jej podziale bojowym znajdują się trzy samochody pożarnicze. Jednostka Operacyjno-Techniczna (JOT), zakwalifikowana do II kategorii, składa się zarówno z mężczyzn, jak i kobiet. Przy OSP działa również mieszana Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza, złożona z chłopców i dziewcząt, jednak na gminne zawody sportowo-pożarnicze grup A i C jednostka wystawia tylko drużynę męską (grupa A).

System Alarmowania i Teren Działania

OSP Rytro wyposażona jest w system selektywnego alarmowania. W przypadku decyzji o zadysponowaniu jednostki do zdarzenia, syrena załączana jest zdalnie drogą radiową przez dyżurnego operacyjnego Stanowiska Kierowania Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w Nowym Sączu. Dodatkowo członkowie Jednostki Operacyjno-Technicznej (JOT) są kolejno powiadamiani o alarmie SMS-em, a następnie dzwonieniem.

Z racji przynależności do KSRG, terenem działania OSP Rytro jest obszar chroniony przez KM PSP w Nowym Sączu, a zatem miasto Nowy Sącz i powiat nowosądecki. Głównie jednostka podejmuje interwencje na terenie macierzystej miejscowości i gminy Rytro, ale zdarzają się też wyjazdy do sąsiednich gmin, takich jak Stary Sącz oraz Piwniczna-Zdrój.

Dziedziny Ratownictwa Specjalistycznego

OSP Rytro realizuje w zakresie podstawowym dwie dziedziny ratownictwa specjalistycznego:

• Ratownictwo techniczne
• Ratownictwo chemiczno-ekologiczne

Działalność Pozaratownicza

Działalność pozaratownicza jednostki sprowadza się głównie do:

• Obstawa biegów
• Pogadanek w szkołach
• Asysty w kościele
• Wypompowywania wody z zanieczyszczonych studni

Współpraca z Samorządem

Jednostka OSP Rytro utrzymuje dobrą współpracę z Gminą Rytro, która przeznacza środki finansowe na utrzymanie gotowości bojowej OSP. Środki te są wykorzystywane głównie poprzez zakup nowego sprzętu lub dofinansowanie, a także wsparcie dla różnych przedsięwzięć OSP (przykładowo Dzień Strażaka 2018). Gmina również pożycza sprzęt i różnego rodzaju swoją własność ochotnikom.

Wyposażenie Jednostki

Obecne Samochody Pożarnicze

OSP Rytro, jako jednostka kategorii S-3, dysponuje trzema samochodami pożarniczymi:

349[K]71 - GBARt 2,5/28 Mercedes-Benz Atego 1429/Bocar

Jest to średni samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i autopompą, pełniący dodatkowo funkcję techniczną.

Dane operacyjne pojazdu:

• Numer operacyjny: 349[K]71
• Kryptonim radiowy: KF 349-71
• Oznaczenie pożarnicze: GBARt 2,5/28

Dane techniczne pojazdu:

• Rok produkcji podwozia: 2013
• Rodzaj paliwa: Diesel
• Pojemność silnika: 6374 cm³
• Maksymalna moc netto silnika: 210 kW (286 KM)
• Rodzaj skrzyni biegów: manualna
• Rodzaj napędu: 4×4
• Liczba miejsc siedzących w pojeździe: 6 (układ: 1+1+4)
• Producent zabudowy: Bocar

Główne elementy układu wodno-pianowego samochodu:

• Zbiornik na wodę o pojemności 2500 l
• Zbiornik na środek pianotwórczy o pojemności 250 l
• Dwuzakresowa autopompa o nominalnej wydajności wodnej 2800 l/min (niskie ciśnienie 8 bar) i 460 l/min (wysokie ciśnienie 40 bar)
• Linia szybkiego natarcia (wodno-pianowa)
• Stacjonarne działko pożarnicze (wodno-pianowe) o wydajności wodnej od 800 do 3200 l/min, regulowanej w zakresie 800, 1200, 1600, 2400 i 3200 l/min
• Instalacja zraszaczowa

Sygnalizacja dźwiękowa:

• Generator sygnałów świetlno-dźwiękowych Bocar BOS200
• Jednotonowy sygnał pneumatyczny

Wyposażenie samochodu (najważniejsze ratownicze):

Wśród bogatego wyposażenia znajdują się m.in.: motopompa pływająca, agregat oddymiający, agregat prądotwórczy, węże pożarnicze (tłoczne i ssawne), prądownice (w tym pianowa), wytwornica pianowa, kurtyna wodna, zestaw narzędzi hydraulicznych (nożyco-rozpieracz, pompa hydrauliczna o napędzie spalinowym), piła łańcuchowa do cięcia drewna, łom wielofunkcyjny typu hooligan, aparaty powietrzne butlowe wraz z maskami i sygnalizatorami bezruchu, torba PSP-R1, defibrylator, nosze typu deska, kołnierze ortopedyczne oraz przenośny maszt oświetleniowy.

Mercedes przybył do OSP Rytro jako samochód fabrycznie nowy końcem listopada 2013 roku, kosztując około 600 tys. zł. Zakup pojazdu był możliwy dzięki własnym środkom finansowym jednostki oraz pieniądzom pozyskanym w publicznej zbiórce przeprowadzonej na terenie gminy Rytro. Wsparcie finansowe pochodziło również od Zarządu Głównego ZOSP RP, Małopolskiego Komendanta Wojewódzkiego PSP, Komendanta Głównego PSP, a także Urzędu Gminy w Rytrze. Mercedes zastąpił w podziale bojowym OSP samochód Star 244, który uległ wypadkowi w Wigilię Bożego Narodzenia w 2012 roku podczas próby dojazdu do pożaru zabudowań gospodarczych w trudnym terenie w Rytrze.

349[K]72 - SLRr Ford Ranger V FL II/Dragon

Lekki samochód specjalny rozpoznawczo-ratowniczy.

Dane operacyjne pojazdu:

• Numer operacyjny: 349[K]72
• Kryptonim radiowy: KF 349-72
• Oznaczenie pożarnicze: SLRr

Samochód pojawił się w jednostce OSP Rytro 19 października 2024 roku i został wprowadzony do podziału bojowego 31 października 2024 roku.

349[K]73 - GLBMRt 0,3/0,5 MAN TGE 3.180/Dragon

Lekki samochód ratowniczo-gaśniczy ze zbiornikiem na wodę i agregatem gaśniczym, pełniący dodatkowo funkcję techniczną.

Dane operacyjne pojazdu:

• Numer operacyjny: 349[K]73
• Kryptonim radiowy: KF 349-73
• Oznaczenie pożarnicze: GLBMRt 0,3/0,5

Samochód pojawił się w jednostce OSP Rytro 19 października 2024 roku i został wprowadzony do podziału bojowego 31 października 2024 roku.

Wycofane Samochody Pożarnicze

349[K]72 - GLM 12 Mitsubishi L200

Był to lekki samochód ratowniczo-gaśniczy z motopompą.

Dane operacyjne pojazdu:

• Numer operacyjny: 349[K]72
• Kryptonim radiowy: KF 349-72
• Oznaczenie: GLM 12

Dane techniczne pojazdu:

• Rok produkcji podwozia: 2002
• Rodzaj paliwa: Diesel
• Pojemność silnika: 2477 cm³
• Maksymalna moc netto silnika: 85 kW (116 KM)
• Rodzaj skrzyni biegów: manualna
• Rodzaj napędu: 4×4
• Liczba miejsc siedzących w pojeździe: 5 (układ: 1+1+3)

Samochód znajdował się w podziale bojowym jednostki od 2015 roku. Jego najważniejsze wyposażenie ratownicze obejmowało motopompę pływającą o wydajności 1200 l/min, węże pożarnicze tłoczne, prądownice, piłę łańcuchową do drewna oraz torbę PSP-R1.

349[K]73 - SRt Mercedes-Benz 911/Wackenhut

Był to średni samochód specjalny ratownictwa technicznego.

Dane operacyjne pojazdu:

• Numer operacyjny: 349[K]73
• Kryptonim radiowy: KF 349-73
• Oznaczenie: SRt

Dane techniczne pojazdu:

• Rok produkcji podwozia: 1983
• Rodzaj paliwa: Diesel
• Pojemność silnika: 5638 cm³
• Maksymalna moc netto silnika: 96 kW (131 KM)
• Rodzaj skrzyni biegów: manualna
• Rodzaj napędu: 4×4
• Liczba miejsc siedzących w pojeździe: 9 (układ: 1+2+3+3)
• Producent zabudowy: Wackenhut

Mercedes trafił do Rytra w 1998 roku jako dar dla OSP od Federalnego Urzędu Służby Ratownictwa Technicznego w Niemczech (Bundesanstalt Technisches Hilfswerk, THW). W podobnym czasie trzy identyczne pojazdy zostały przekazane przez tę instytucję do ówczesnej KR PSP Nowy Sącz (trafiły na wyposażenie powstałej JRG 2) oraz jeden do OSP Niskowa. Wyposażenie ratownicze samochodu obejmowało m.in. agregat prądotwórczy, zestaw narzędzi hydraulicznych (rozpieracz ramieniowy, nożyce hydrauliczne, pompa elektryczna), piłę łańcuchową do drewna, nosze kubełkowe, torbę PSP-R1 oraz przenośny maszt oświetleniowy.

Statystyki i Większe Akcje Ratownicze

Poniższa tabela przedstawia liczbę wyjazdów ratowniczych jednostki OSP Rytro w latach 2013-2024, z podziałem na rodzaje zdarzeń.

Większe Akcje Ratownicze (2013-2024):

• 18.04.2013: Rytro. Pożar lasu.
• 07.04.2014: Kokuszka. Pożar pustostanu oraz stodoły.
• 15.06.2015: Obłazy Ryterskie. Pożar budynku gospodarczego.
• 23.11.2016: Piwniczna-Zdrój, os. Kosarzyska. Pożar budynku gospodarczego.
• 25.04.2017: Rytro. Pożar kotłowni w budynku mieszkalnym.
• 12.10.2018: Barcice. Pożar budynku gospodarczego.
• 30.09.2019: Obłazy Ryterskie. Pożar budynku gospodarczego.
• 21.04.2020: Obłazy Ryterskie. Pożar pustostanu.
• 14.09.2021: Młodów. Pożar budynku gospodarczego.
• 11.04.2022: Sucha Struga. Pożar stodoły.
• 01.11.2023: Barcice. Zderzenie samochodu osobowego z pociągiem pasażerskim na przejeździe kolejowym na ul. Połom.
• 01.04.2024: Sucha Struga. Pożar budynku gospodarczego.

Przykład Interwencji:

15 marca o godzinie 15:12 zastępy z JRG nr 2 w Nowym Sączu, OSP Rytro oraz OSP Barcice zostały zadysponowane do działań w Rytrze. Po przybyciu na miejsce zdarzenia ustalono, że z piwnicy budynku mieszkalnego wydobywał się dym. Właściciel budynku odłączył prąd elektryczny przed przybyciem zastępów straży. Działania strażaków polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia oraz wprowadzeniu strażaków w pełnym zabezpieczeniu do środka piwnicy z linią gaśniczą w celu lokalizacji źródła ognia. Wyniesiono zbiorniki z olejem napędowym oraz butle z gazem z garażu. Podano prąd wody na palące się materiały znajdujące się przy piecu C.O. w kotłowni. Dokonano oddymienia budynku przy użyciu agregatu oddymiającego. Miejsce pożaru skontrolowano kamerą termowizyjną. Po ugaszeniu pożaru sprawdzono budynek urządzeniami pomiarowymi na obecność tlenku węgla, które nie wykazały zagrożenia.

Składamy serdeczne podziękowania dla Zarządu OSP Rytro za zgodę na przeprowadzenie sesji zdjęciowej w jednostce, która posłużyła do zgromadzenia informacji.

tags: #osp #rytro #pozar