Ostrzeszów, miasto położone w województwie wielkopolskim, historycznie leżało na pograniczu historycznej Wielkopolski i Dolnego Śląska. Wykopaliska archeologiczne potwierdzają, że w czasach starożytnych osada, zwana Starym Ostrzeszowem, znajdowała się na słynnym szlaku bursztynowym. Samo miasto Ostrzeszów, którego obecna lokalizacja znajduje się kilka kilometrów na południowy zachód od tej osady, najprawdopodobniej uzyskało prawa miejskie między 1261 a 1283 rokiem. W 1283 roku miasto Ostrzeszów zostało podporządkowane jurysdykcji władz kaliskich. Jako miasto królewskie, w 1393 roku zostało ono włączone do prowincji Wielkopolski. Według danych, pod koniec XIX wieku liczba mieszkańców miasta osiągnęła 5000, a obecnie wynosi około 14 659 osób.
Rys Historyczny Ostrzeszowa
Dzięki swojemu strategicznemu położeniu na granicy Śląska i Wielkopolski, Ostrzeszów był ważnym ośrodkiem. W pierwszej połowie XIV wieku, za panowania króla Kazimierza Wielkiego, wzniesiono tu ufortyfikowany zamek. Król ufundował również najstarszy kościół parafialny w 1353 roku. Rozwój miasta był dynamiczny, o czym świadczy otwarcie komory celnej w 1373 roku oraz pierwsza wzmianka o powiecie ostrzeszowskim z dokumentów księcia Władysława Opolczyka z 1383 roku.
Szybki rozwój Ostrzeszowa został jednak zahamowany przez wielki pożar w 1456 roku. Mimo to, dzięki położeniu na ważnych szlakach handlowych z Śląska do Poznania oraz z Wrocławia do Torunia, odbywające się tu jarmarki pomogły w odbudowie miasta. Od XVI do XVIII wieku Ostrzeszów pełnił funkcję starostwa grodowego, siedziby powiatu i sądów ziemskich.
W 1633 roku sejm koronacyjny uchwalił rezolucję zezwalającą zakonowi bernardynów na budowę klasztoru i kościoła. Drewniany klasztor i kościół, wzniesione w 1638 roku, przetrwały tylko do 1656 roku, kiedy to zostały spalone przez Szwedów podczas "potopu". Szwedzi ograbili mieszczan i zdewastowali zamek oraz kościół parafialny. Cztery lata później pożar zadał kolejne straty, pozostawiając jedynie 47 zamieszkanych domów. Kolejna odbudowa miasta była możliwa dzięki handlowi, rozwojowi kopalń rud darniowych, hut stali i szkła, a także rozwojowi cechów szewców i garncarzy, których początki sięgają XVI wieku.
W latach 1793-1806 oraz 1815-1918 Ostrzeszów znajdował się pod panowaniem pruskim, nosząc niemiecką nazwę Schildberg. W 1905 roku w mieście mieszkało 4946 osób, z czego 72% stanowili Polacy, 19% Niemcy i 6% Żydzi.
Ostrzeszów w Dziejach Walk o Niepodległość
W 1918 roku Ostrzeszów stał się centrum południowego oddziału lokalnego ruchu niepodległościowego - powstania wielkopolskiego. Polscy powstańcy walczyli o uwolnienie się spod panowania pruskiego. Oddziały powstańcze, liczące około 700 żołnierzy, zostały zorganizowane w Ostrzeszowie przez podporucznika Stanisława Thiela. Walki zakończyły się sukcesem, a rozejm podpisano 16 lutego 1919 roku. Pierwszy polski burmistrz Ostrzeszowa został mianowany 1 marca 1919 roku. Na cmentarzu przy ulicy Kościuszki, 7 czerwca 1925 roku, generał Józef Haller odsłonił Pomnik Powstańców Wielkopolskich.
Mieszkańcy Ostrzeszowa aktywnie uczestniczyli we wszystkich powstaniach śląskich (1919-1921). Dwudziestoletni okres spokojnego rozwoju miasta został przerwany wybuchem II wojny światowej. Naziści utworzyli w centrum miasta obóz jeniecki dla żołnierzy alianckich (Oflag 21C), w którym w latach 1940-1945 przetrzymywano 120 000 więźniów. Jednym z jeńców był Ojciec Maksymilian Kolbe. Ku jego pamięci, tablice pamiątkowe umieszczono w obecnym budynku miejscowego liceum oraz na ścianach Kościoła Chrystusa Króla. Po wyzwoleniu Ostrzeszowa 21 stycznia 1945 roku, miasto kontynuowało rozwój, stając się lokalnym centrum przemysłowym.
Główne Zabytki Architektury
Baszta Zamkowa w Ostrzeszowie
Najcenniejszą pamiątką po zamku wzniesionym przez Kazimierza Wielkiego w pierwszej połowie XIV wieku jest baszta zamkowa, stanowiąca dziś punkt widokowy na wysokości 24 metrów nad ziemią. Zbudowany na sztucznie usypanym wzniesieniu zamek obronny był siedzibą starosty ostrzeszowskiego. Zamek został zburzony w czasie najazdu szwedzkiego, kiedy oblegani obrońcy podjęli decyzję o jego wysadzeniu. Pomimo częściowej odbudowy i funkcji siedziby sądu do końca XVIII wieku, nigdy nie wrócił do dawnej świetności. Ostatecznie, w 1843 roku podjęto decyzję o jego rozbiórce, co było elementem świadomej polityki zaborcy niszczenia polskich dóbr. Baszta, jako jedyny zachowany element, została odrestaurowana w 1960 roku i zaadaptowana do celów muzealnych i wystawowych. Jest to pięciokondygnacyjna, 24-metrowa wieża wzniesiona z cegły na planie kwadratu, która na wysokości 11 metrów przechodzi w ośmiobok. Wejście do niej znajduje się od strony północnej na wysokości drugiej kondygnacji. Była to wieża strażnicza, mieszkalna i ostatecznej obrony, z murami o grubości od 2,4 do 2,7 metra.
Ratusz i Muzeum Regionalne
W centrum rynku znajduje się Ratusz, którego budowa datuje się na 1840 rok. Obecnie budynek ten jest siedzibą Urzędu Stanu Cywilnego oraz Muzeum Regionalnego im. Władysława Golusa. Wśród eksponatów muzeum znajdują się obrazy Antoniego Serbeńskiego, dokumenty z czasów powstania wielkopolskiego i II wojny światowej. Stałe wystawy obejmują ekspozycje takie jak "Oficerowie norwescy w Oflagu 21C w Ostrzeszowie" oraz "Ignacy Moś - Jego rodzinne miasto".
Wieża Ciśnień
Wieża ciśnień w Ostrzeszowie została wybudowana w 1916 roku według projektu Rosenquista z Wrocławia. Obiekt ma około 40 metrów wysokości. W latach 30. XX wieku pompowała 40-75 tys. m³ wody rocznie, a w 1965 roku zanotowano wydobycie 352 tys. m³ wody. Pod koniec lat 70. XX wieku wieża stopniowo traciła na znaczeniu i obecnie nie jest użytkowana.
Pałacyk w Torzeńcu
W Torzeńcu znajduje się pałacyk, zbudowany w latach 1914-1918 dla znanej w Wielkopolsce rodziny Turnów. Architektura tego pałacyku, przypominająca włoskie pałacyki renesansowe, jest jednym z elementów świadczących o bogactwie dziedzictwa regionu. Pałacyk w Torzeńcu jest przykładem architektury rezydencjalnej z początku XX wieku. Z dworem tym związana była córka Zygmunta Turno, Zofia Turno, która wyszła za mąż za dyplomatę Tadeusza Skowrońskiego, ambasadora RP w Brazylii w latach 1938-1945. Zofia Skowrońska doprowadziła dwór do rozkwitu i napisała ilustrowaną książkę pt. Szczęśliwe lata spędzone w Torzeńcu.
Dawny Dwór w Grabowie nad Prosną
Grabów nad Prosną, miasto o długiej historii, od 1416 roku było miastem królewskim i siedzibą starostwa niegrodowego. Znajduje się tu dawny dwór zbudowany w drugiej połowie XVIII stulecia, który obecnie pełni funkcję Urzędu Miasta i Gminy. Budynek zachował swoją barokową bryłę pomimo upływu lat. Historycznie w Grabowie nad Prosną wydobywano rudę darniową do wytopu żelaza, a w XIX wieku mieściła się tu komora celna na granicy prusko-rosyjskiej.
Świątynie Ostrzeszowa i Okolic
Kościół Farny Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny
Ostrzeszowski kościół farny, położony na wschód od rynku, ma bardzo wczesne początki - drewniana świątynia została ufundowana w XIII wieku, zaraz po założeniu miasta. Obecne późnogotyckie prezbiterium wzniesiono około 1337 roku. Niewielka nawa została postawiona pod koniec XV wieku po zawaleniu się stropu poprzedniej. Wyposażenie wnętrza pochodzi z XVIII/XIX wieku, a starsze są jedynie niewielkie późnogotyckie rzeźby z początku XVI wieku. W latach 1955-1959 przeprowadzono prace konserwatorskie, które odsłoniły fragmenty polichromii z sześciu różnych okresów. Ta różnorodność malowideł jest unikalna w Wielkopolsce. Najstarsze, pochodzące z końca XIV wieku, zachowały się w prezbiterium i przedstawiają elementy konstrukcyjne podkreślone czerwoną farbą z białymi spoinami oraz stylizowane maszkarony. Na lewej ścianie przetrwał fragment kompozycji figuralnej ze świętym Krzysztofem. Na początku XVI wieku, po wzniesieniu nawy, powstało kilka malowideł, w tym cykl scen pasyjnych. Renesansowa dekoracja z 1545 roku obejmuje scenę Modlitwy w Ogrójcu, Drogę Krzyżową oraz przedstawienie św. Anny Samotrzeć, nad którą umieszczono herby Jagiellonów, Bony Sforzy i Poraj.
Klasztor i Kościół pobernardyński pw. św. Michała Archanioła
Zespół dawnego klasztoru Bernardynów i kościół pw. św. Michała Archanioła, wzniesiony na wzgórzu, ma bogatą historię. W lipcu 1629 roku zjazd szlachty wieluńskiej uchwalił założenie klasztoru z kościołem dla zakonu bernardynów. Pierwotnie, w 1638 roku, zbudowano drewniany kościół i klasztor na miejscu, gdzie obecnie stoi murowana świątynia. Podczas najazdu szwedzkiego w 1656 roku zabudowania klasztorne zostały spalone, a kościół ograbiono. W latach 1680-1740 zbudowano obecną barokową świątynię z cegły otynkowanej, konsekrowaną przez biskupa Sommerfelda w 1741 roku. Dzwonnica z 1810 roku została rozebrana w 1946 roku. Prezbiterium ma powierzchnię 8 × 7 m i wysokość 11 m, natomiast nawa ma 8 × 16 m i 13 m wysokości. Wewnątrz na ścianach widoczne są herby rodów fundatorów, takich jak Psarscy, Leszczyńscy, Siewierscy, Krakowscy, Karśniccy i Wężykowie. Znajdują się tu również rzeźby upamiętniające Rafała i Jana Leszczyńskich oraz późnobarokowa polichromia wykonana w 1740 roku przez Antoniego Ignacego Linkiego. Obok kościoła znajduje się kaplica św. Tadeusza Judy z osiemnastowiecznym obrazem patrona w barokowym ołtarzyku.
Kościół Chrystusa Króla (poewangelicki)
Wybudowany w latach 1859-1861 w stylu neogotyckim, kościół ten był pierwotnie świątynią ewangelicką. Obecnie służy jako kościół katolicki pod wezwaniem Chrystusa Króla. W nim, a także w budynku miejscowego liceum, upamiętniono tablicami pobyt Ojca Maksymiliana Kolbego w obozie jenieckim w Ostrzeszowie.
Drewniany Kościół św. Mikołaja na Przedmieściu
Położony we wschodniej części miasta, na przedmieściu św. Mikołaja, drewniany kościół św. Mikołaja był wzmiankowany już w 1659 roku. Zachowana do dziś budowla została wzniesiona w 1758 roku, o czym informuje napis na chórze muzycznym. Składa się z prostokątnej nawy i węższego, trójbocznie zamkniętego prezbiterium z niewielką zakrystią. Od zachodu przylega do nawy niewysoka wieża. Ściany kościoła wykonano w konstrukcji zrębowej, wieżę - w konstrukcji słupowej. Z zewnątrz kościół jest oszalowany i nakryty dwuspadowym dachem krytym gontem, zwieńczonym wieżyczką sygnaturki. Wnętrze nakryte jest płaskim stropem z profilowaną belką tęczową i barokowym krucyfiksem. Na ścianach zachowała się polichromia o charakterze ludowego baroku z czasów budowy. Wyposażenie pochodzi głównie z XVII i XVIII wieku, w tym późnobarokowe ołtarze (główny z 1771 r.), ambona, liczne obrazy i rzeźby. Najcenniejszymi elementami są jednak późnogotyckie rzeźby z początków XVI wieku, umieszczone w barokowych ołtarzach: figura św. Mikołaja w ołtarzu głównym oraz wyobrażenia Matki Boskiej z Dzieciątkiem i św. Katarzyny w ołtarzach bocznych. Trzy dzwony kościoła pochodzą z fundacji Ignacego Mosia. Obecnie kościół nie jest otwarty publicznie, odbywa się w nim tylko jedna msza święta.
Kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Kotłowie
Początki tej świątyni sięgają 1108 roku, kiedy to podobno ufundował ją słynny Piotr Włast zwany Duninem, choć pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1203 roku. Jest to jeden z najstarszych przykładów architektury romańskiej w Polsce, zbudowany z charakterystycznych granitowych bloków. Kościół ten był świadkiem głośnego wydarzenia w 1973 roku, kiedy doszło do schizmy związanej z powołaniem nowego proboszcza, co doprowadziło do konfliktu z arcybiskupem Poznania. Parafianie nie chcieli zaakceptować zmiany decyzji. Ostatecznie, na mocy wyroku sądu, świątynia wróciła do rzymskich katolików. W latach 1974-1975 i 2018 roku przeszedł remonty, w tym pokrycie dachów gontem. Zlokalizowany nad źródłem, co powoduje zawilgocenie posadzki. Kościół ten jest domem dla grobowca Wacława Góry, powstańca wielkopolskiego i więźnia Dachau.
Drewniany Kościół św. Rocha w Mikstacie
W Mikstacie znajduje się drewniany kościół pw. św. Rocha, którego początki sięgają 1773 roku. Świątynia, wzniesiona na planie krzyża greckiego w konstrukcji zrębowej, była wielokrotnie przebudowywana i remontowana. Jej wnętrze zdobi polichromia z przedstawieniami świętych. Ołtarze boczne pochodzą z 1785 roku, a w ołtarzu głównym znajduje się cenny obraz św. Marii Magdaleny. Mikstat słynie z corocznego, sierpniowego odpustu ku czci św. Rocha, który według legendy chronił miasto przed zarazą. Kościół ten, wraz z kaplicą drewnianą, jest uznany za dziedzictwo kulturalne UNESCO.
Twórczość Pawła Brylińskiego w Mikstacie
W kontekście Mikstatu warto wspomnieć o Pawle Brylińskim (1813-1890), niezwykłej postaci ludowego snycerza. Urodził się w rodzinie chłopskiej, ale zamiast pracy na roli pociągała go rzeźba. Już jako dziecko ujawnił talent rzeźbiarski. Choć nie umiał czytać ani pisać, posiadał sporą wiedzę teologiczną, co widać w jego dziełach. Słynął z monumentalnych rzeźb stacji Drogi Krzyżowej, Wieczerzy Pańskiej i Trójcy Świętej. Jego rzeźba Trójcy Świętej, wykonana w 1858 roku, przedstawia scenę z Jezusem spływającym krwią oraz rzeźby świętych: Jana, Marii Magdaleny i Weroniki. Dzieła Brylińskiego, często zawierające elementy z nieistniejących już krzyży przechowywanych w muzeach, są unikalnym świadectwem lokalnej sztuki sakralnej.
Drewniany Kościół św. Mikołaja w Parzynowie
W Parzynowie znajduje się kościół parafialny pw. św. Mikołaja, wzniesiony z drewna w latach 1780-1781 z fundacji Jana i Elżbiety Siewierskich, Józefa Wojakowskiego i Jana Grzymały Wiewiórkowskiego przez majstra Jana Kurzawę. Powstanie świątyni było poświadczone już w XIV wieku. Kościół jest oszalowany, nakryty blachą. Przy nim stoi drewniana dzwonnica. Wnętrze zdobią barokowe ołtarze z obrazami świętych oraz prospekt organowy z drugiej połowy XVIII wieku. Świątynia usadowiona jest na wzgórzu w otoczeniu starych dębów i modrzewi.
Kościół parafialny pw. św. Marcina w Chlewie
Kościół w Chlewie został wzniesiony w 1651 roku z fundacji Stanisława Kobierzyckiego. W 1794 roku dobudowano do niego wieżę. W latach 1981-1984 i 1992 przeprowadzono remonty. Orientowany, wzniesiony z drewna kościół jest konstrukcji zrębowej, z zewnątrz oszalowanej. Jednonawowy, z niższym, wielobocznie zamkniętym prezbiterium, do którego od północy przylega zakrystia. Od zachodu do nawy dobudowano na planie czworokąta wieżę z kruchtą w przyziemiu, w dolnej partii konstrukcji zrębowej z daszkiem pulpitowym łączącym się z dachem nawy, w górnej partii węższa, konstrukcji na słup, szalowana, nakryta gontowym dachem namiotowym. Na kamiennej posadzce kruchty wyryto datę budowy wieży - 1794. Również gontem pokryty dach nad nawą i prezbiterium jest dwukalenicowy, z wieżyczką na sygnaturkę zwieńczoną blaszanym hełmem cebulastym z latarnią. Trójspadowy dach zakrystii kryty jest blachą. Wnętrze sklepione jest płasko belkami i deskowaniem. W części zachodniej kościoła wznosi się na czterech drewnianych słupach chór muzyczny z wybrzuszonym parapetem. Belka tęczowa ozdobiona została figurami i krucyfiksem. Wyposażenie wnętrz jest barokowe.
Inne Kościoły w Regionie
- Kościół katolicki pod wezwaniem św. Jadwigi Śląskiej z 1807 r.: Wystrój wnętrza świątyni zawiera ołtarz główny z figurą patronki (1947 r.) oraz dwa klasycystyczne ołtarze boczne z obrazami Matki Boskiej Częstochowskiej i Przemienienia Pańskiego. Na suficie uwagę zwracają plafony przedstawiające św. Maksymiliana, Chrystusa i symboliczną wizję wyboru Jana Pawła II.
- Kościół pw. Świętej Trójcy z lat 1801-03: Posiada polichromię z 1830 r., odnowioną w 1897 r. i 1972 r. przez Teodora Szukałę. Remontowany w 1930 i 1975 r.
- Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Myślniewie: Drewniany kościół z 1746 roku z gotycką figurą Madonny, remontowany w latach 1974-75, a w 2018 roku pokryto dachy gontem. Zlokalizowany nad źródłem, co powoduje zawilgocenie posadzki.
Atrakcje Przyrodnicze i Punkty Widokowe
Krzyż Wielkopolski na Kobylej Górze
Ostrzeszów i jego okolice są krainą wybitnie nizinną, ale dumnie mogą pochwalić się Kobylą Górą, stanowiącą najwyższe wzniesienie w Wielkopolsce (284 m n.p.m.). Na jej szczycie, jako jubileusz roku 2000, postawiono Krzyż Wielkopolski. W 2006 roku dodano tam również dzwon poświęcony pamięci papieża Jana Pawła II. Miejsce to pełni ważną funkcję pielgrzymkową i krajoznawczą, oferując dalekie widoki, m.in. na Sudety Wschodnie.
Punkt Widokowy Bałczyna
Punkt Widokowy Bałczyna jest uważany za pomnik przyrody i jest najwyższym wzniesieniem Wzgórz Ostrzeszowskich. Na jego szczycie znajduje się pomnik żołnierzy z 1939 roku oraz kamienny stół z kierunkami świata, co czyni to miejsce atrakcyjnym celem wycieczek. Przez lata Bałczyna służyła jako miejsce odpoczynku, narciarstwa, motocrossu i startów paralotniarzy. Na wzgórze prowadzą trzy szlaki, w tym Transwielkopolska Trasa Rowerowa, z uwagi na zróżnicowany teren zalecane jest użycie roweru MTB. Przy dobrej pogodzie z Bałczyny widać nawet kominy Elektrowni Bełchatów.
Lokalne Legendy i Opowieści
Rodowód Nazwy Ostrzeszów
Według legendy, dawno temu książę przejeżdżający szlakiem bursztynowym z Wrocławia do Kalisza zatrzymał się w gospodzie (na miejscu dzisiejszej baszty). Karczmarz ostrzegł go przed bandą rozbójników grasujących pod Kotłowem. Książę, zamiast ruszać w drogę, zaczekał na zbrojną świtę i wspólnie z rycerzami oraz karczmarzem zaskoczyli zbójców. Na pamiątkę tego ostrzeżenia książę zadeklarował wybudowanie grodu książęcego o nazwie Ostrzeżów, a skarby odebrane zbójnikom przekazał na budowę kościoła. Źródła historyczne wiążą jednak powstanie nazwy Ostrzeszów z mieszkańcami tych ziem, którzy nosili nazwisko Ostrzesz.
Legenda o Stelmachowej Górce
Przez Stelmachową Górkę przebiegał szlak bursztynowy. Na tym wzniesieniu stelmach (kołodziej) wybudował warsztat naprawy pojazdów konnych, a następnie karczmę. Powodziło mu się coraz lepiej, co wzbudziło zawiść sąsiadów. Rozpowszechnili oni plotkę o zdradzającej go żonie. W trakcie kłótni wywołanej plotkami stelmach uderzył żonę tak mocno, że ta zmarła. Rozpętała się burza, a piaszczyste wzgórze pochłonęło karczmę. Tragedia ta przestrzegała potomnych przed złośliwymi intrygami, a skruszeni sąsiedzi postawili na wzgórzu krzyż. Inne podanie ludowe mówi, że karczma wraz z biesiadnikami pogrążyła się w ziemi w trakcie orgii.
Legenda o Stawkach
To kolejna legenda związana ze szlakiem bursztynowym. "Stawki" znajdowały się przy drodze łączącej obecną ul. Grabowską ze wsią Zajączki, na zboczu Stelmachowej Górki. W XVII wieku, podczas "potopu szwedzkiego", mieszczanie ostrzeszowscy wrzucali do tych głębokich stawów złote i srebrne przedmioty, by uchronić je przed najeźdźcą. Po wojnie nie wszystkie skarby zostały odzyskane, a grząski muł pochłonął wielu nieuczciwych poszukiwaczy. W późniejszych latach w tym miejscu straszyły duchy, a o północy pojawiały się błękitne płomienie, o których mówiono, że to "złoto czyści się w wodzie stawu".
Obrona Przed Szwedami
Ostrzeszowski zamek był jednym z punktów oporu na drodze najeźdźcy. Straż zamkowa broniła się dzielnie, lecz po sforsowaniu fosy i wyważeniu bramy przez Szwedów walka przeniosła się na dziedziniec. Wyczerpana załoga nagle zniknęła, a na placu boju pozostał tylko klucznik. Tajemnicze zniknięcie obrońców było możliwe dzięki podziemnemu przejściu, które rzekomo prowadziło poza mury zamku.
Krzyż na Mogile Przydrożnej
Na skraju lasu, przy dzisiejszej ulicy Piastowskiej, budowniczowie drogi do Odolanowa znaleźli gruszę, której gałęzie wyrosły na kształt krzyża. Drzewo ścięto i przeniesiono gruszowy krzyż najpierw w pobliże skrzyżowania (obecnie ul. Piastowskiej z Aleją Wojska Polskiego), a później ustawiono go na cmentarzu koło kościoła farnego, gdzie do tej pory można oglądać jego fragment.
Obserwatorium Astronomiczne i Muzeum CWINT im. Jana Pawła II
Wyjątkową atrakcją Ostrzeszowa jest Obserwatorium Astronomiczne i Muzeum CWINT im. Jana Pawła II, prowadzone przez pasjonata astronomii. Znajduje się tam wiele teleskopów, dzieła Kopernika, globus Księżyca i inne artefakty astronomiczne. Muzeum poświęcone jest również Janowi Pawłowi II oraz lokalnym artystom i naukowcom. Obserwatorium zaleca wcześniejszy kontakt w celu umówienia wizyty, co zapewnia bardziej osobiste i angażujące doświadczenie.
Aktywności na Świeżym Powietrzu
Region Ostrzeszowa oferuje liczne możliwości aktywnego spędzania czasu. Dostępne są łatwe szlaki piesze, takie jak pętla "Cmentarz żydowski w Kobylej Górze - Zalew Blewązka" lub pętla "Baszta Kazimierzowska z Ostrzeszowa". Dla miłośników dwóch kółek dostępne są różnorodne trasy rowerowe, w tym szlaki gravelowe i MTB, np. pętla "Ostrzeszów - Zamek - Stary Młyn" czy "Pętla rowerowa z Wieruszowa Miasta". Region jest szczególnie przyjemny w cieplejszych miesiącach, od wiosny do wczesnej jesieni (kwiecień-październik), kiedy pogoda sprzyja zwiedzaniu i aktywnościom na świeżym powietrzu.
tags: #ostrzeszow #stara #remiza