Historia i współczesność Ochotniczej Straży Pożarnej w Piasecznie

Ochotnicza Straż Pożarna w Piasecznie ma bogatą historię, która sięga początku XX wieku. Od momentu powstania, strażacy nie tylko chronili miasto przed ogniem, ale także aktywnie uczestniczyli w jego życiu społecznym i historycznym. Współcześnie, OSP Piaseczno angażuje się w edukację młodzieży poprzez Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP) oraz uczestniczy w licznych akcjach ratowniczych.

Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze - kształtowanie przyszłych strażaków

W gminie Piaseczno prężnie działają cztery Młodzieżowe Drużyny Pożarnicze (MDP). Trzy z nich są związane z jednostkami Ochotniczej Straży Pożarnej w Piasecznie, Jazgarzewie i Złotokłosie. Przynależność do MDP lub Dziecięcej Drużyny Pożarniczej (DDP) umożliwia dzieciom i młodzieży zdobycie wiedzy o zawodzie strażaka, naukę współpracy, pierwszej pomocy oraz aktywne spędzanie wolnego czasu. Swoje umiejętności podopieczni mogą doskonalić podczas zawodów pożarniczych.

Zachęcamy dzieci i młodzież do dołączania do naszych Młodzieżowych Drużyn Pożarniczych. Do młodzieżowych lub dziecięcych drużyn pożarniczych (DDP) mogą należeć osoby w wieku do 18 lat - za zgodą jednego z rodziców, opiekunów prawnych albo opiekunów faktycznych (art. 4 ust. 2 ustawy o ochotniczych strażach pożarnych, t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 233). W jednostkach OSP przyjęte jest, że zgodnie z uchwałą nr 242/58/2022 Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP z 16 lutego 2022 roku do DDP mogą należeć dzieci w wieku do 10 lat. Opiekunowie DDP z gminy Piaseczno przyjęli, że dolna granica wieku dzieci to 5 lat.

Jak się zapisać do MDP?

Aby dołączyć do Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej, należy skontaktować się bezpośrednio z jednostką OSP, do której chcielibyśmy przystąpić. Jednostki te znajdują się w:

  • OSP Piaseczno
  • OSP Jazgarzew
  • OSP Złotokłos
  • OSP w Józefosławiu
Ilustracja przedstawiająca dzieci i młodzież w mundurach strażackich podczas ćwiczeń MDP

Historyczne wydarzenia i wyzwania

Historia piaseczyńskiej straży pożarnej obfituje w ciekawe i czasem dramatyczne wydarzenia. Nieco ponad 5 lat po oficjalnym założeniu straży pożarnej w Piasecznie, nad ranem 18 grudnia 1908 roku, doszło do niebezpiecznego pożaru drewnianego budynku należącego do Schronienia św. Małgorzaty. Ogień, który pojawił się od zewnętrznej ściany szczytowej domu około godziny 4 nad ranem, szybko objął cały budynek. W płonącym domu na facjacie mieszkały dwie starsze kobiety, które obudziły się, gdy budynek był już w ogniu.

Mimo że płonący budynek znajdował się zaledwie około 500 metrów od remizy, strażacy napotkali na poważne problemy. Główną trudnością, zarówno wówczas, jak i przez kolejne dziesięciolecia, był brak własnych koni niezbędnych do ciągnięcia wozu strażackiego z sikawką. Konie były użyczane przez mieszkańców miasta, nie zawsze zrzeszonych w stowarzyszeniu. Dodatkowo, mimo że temperatura w ten grudniowy poranek nie była bardzo niska (zaledwie dwa stopnie Celsjusza, prawdopodobnie według nieużywanej dziś skali Réaumura), strażakom zamarzły sikawki.

Ostatecznie pożar udało się opanować, a co najważniejsze, nie przeniósł się on na sąsiedni, murowany budynek Schronienia, do którego przeniesiono wcześniej główną działalność. Zagrożenie mogło być spore, ponieważ w szczytowym okresie w budynku mogło mieszkać nawet 60 wychowanek i opiekunki. Schronisko przechodziło reorganizację i od kilku miesięcy nie przyjmowało nowych podopiecznych.

Po ugaszeniu pożaru odnaleziono zwęglone zwłoki 77-letniej Teofili Zambrzyckiej. W podsumowaniu tego tragicznego wydarzenia zaznaczono, że "straty w ogóle są niewielkie, bo dom był ubezpieczony i sprzętów nie było w nim żadnych". Następnego dnia w prasie warszawskiej pojawiła się plotka, rzekomo rozpowszechniana w prasie żydowskiej, sugerująca, że podpalenia dokonali mariawici - dawni wyznawcy Kościoła rzymskokatolickiego, którzy odłączyli się od niego w 1906 roku.

Ilustracja przedstawiająca historyczny pożar w Piasecznie lub wóz strażacki z tamtego okresu

Sztandary Straży Pożarnej w Piasecznie - symbole historii

Najstarszy zachowany sztandar strażacki z Piaseczna, który niedawno został przeniesiony z jednej z gablot, jest cennym elementem historii miasta. Uroczystość wręczenia tego sztandaru miała miejsce w 1904 roku. Jednakże, pierwszy sztandar został ufundowany już rok po oficjalnym zatwierdzeniu stowarzyszenia - 8 czerwca 1903 roku. Był on widoczny na najstarszych fotografiach strażackich, a także na jednych z najstarszych znanych dziś zdjęć z Piaseczna.

Z okazji ufundowania pierwszej chorągwi, do osady (Piaseczno nie posiadało wówczas praw miejskich) przybył fotograf z Warszawy, który wykonał pamiątkowe zdjęcia strażaków, między innymi przed piaseczyńskim ratuszem. Miało to miejsce niemal dokładnie 120 lat temu, w pierwszą rocznicę powołania Towarzystwa Ochotniczej Straży Ogniowej, w połowie 1904 roku (na sztandarze wyhaftowano daty: 8 czerwca 1903 - 8 czerwca 1904 roku).

Prezentowany sztandar powstał lub został zmodyfikowany prawdopodobnie dopiero po odzyskaniu niepodległości. Wyhaftowanie na nim napisu w języku polskim "Straż Ogniowa Ochotnicza w Piasecznie" raczej nie było możliwe w czasie zaborów, gdy dokumentacja i oficjalne zebrania musiały być prowadzone w języku rosyjskim. Ważnym elementem jest nieduży biały orzeł w koronie wyhaftowany obok wcześniejszych dat. Na drugiej stronie sztandaru umieszczono postać św. Floriana, patrona strażaków.

Prezentowany sztandar był używany w straży aż do początku lat 70. XX wieku. Pod koniec 1969 roku powołano Komitet Fundacji Sztandaru, który w następnym roku rozpoczął zbiórkę pieniędzy. Nowy sztandar, tym razem bez symboli religijnych, przekazano podczas obchodów Dnia Strażaka w maju 1970 roku. Na jednej ze stron umieszczono napis "Ochotnicza Straż Pożarna w Piasecznie 1903-1970", na drugiej "W służbie Ojczyzny Ludowej".

Wśród strażackich gwoździ, symbolizujących wsparcie i współpracę, znajdują się wpisy OSP z okolicznych miejscowości, takich jak Cieciszew, Gassy Kopyty, Raszyn, Rembertów, Tarczyn, Chojnowo, Jazgarzew, Jeziorna, Nowowola, Powsin, Słomczyn, Szczak, Ursus, Włochy. Widnieją również wpisy instytucji, takich jak Zarząd Miejski w Piasecznie, Rada Miejska w Piasecznie, Spółdzielnia Mleczarska, a także nazwiska ważnych postaci, np. Prez. Str. P.O. Skolimów, SP F-ki Mirków w Jeziornie, S.P. W.K.D.

Zdjęcie przedstawiające historyczny sztandar Ochotniczej Straży Pożarnej w Piasecznie

Udział strażaków w ważnych wydarzeniach historycznych

11 listopada 1918 roku, czyli dokładnie 104 lata temu, piaseczyńscy strażacy, jako członkowie najważniejszej wówczas cywilnej organizacji w mieście, odegrali kluczową rolę w odzyskaniu niepodległości. Chwycili za broń, rozbroili kilkudziesięciu stacjonujących w mieście żołnierzy niemieckich, przyczyniając się w ten sposób do odzyskania przez Polskę niepodległości.

Chociaż wiadomości o tym wydarzeniu są powszechnie znane, historyczne zdjęcia z tego okresu, przedstawiające strażaków, bywają wykorzystywane jako ilustracje do podobnych wydarzeń w innych miejscowościach. Jedno z takich zdjęć, opublikowane w monografii "Studia i materiały do dziejów Piaseczna i powiatu piaseczyńskiego", zostało podpisane jako "Oddział Milicji Ludowej w Jeziornie w 1919 r.". W rzeczywistości jednak przedstawia ono mieszkańców Piaseczna tworzących Straż Obywatelską, zorganizowaną "dla czuwania nad porządkiem i bezpieczeństwem publicznem, do czasu objęcia tych funkcyj przez władze polskie".

Jako źródło materiału ilustracyjnego podano Towarzystwo Przyjaciół Piaseczna, Zakład Fotograficzny - E. Renau oraz Komitet Fabryczny PZPR przy WZP w Jeziornie. Kilka lat później, na podstawie zachowanych materiałów i wspomnień starszych strażaków, odtworzono zaginioną "Kronikę Ochotniczej Straży Pożarnej w Piasecznie". Zgodnie z opisami, na koniach siedzą Wojciech Dąbrowski (w hełmie i mundurze strażackim) oraz naczelnik straży w latach 1916-1926 i pierwszy burmistrz Piaseczna po odzyskaniu niepodległości, Wacław Kaun.

Te i dwie inne, niezwykle ważne dla historii Piaseczna fotografie, znajdują się w zbiorach Centrum Kultury w Piasecznie. Prawdopodobnie zostały wykonane 12 listopada, kiedy to pod eskortą uzbrojonych strażaków, kilkudziesięciu rozbrojonych wcześniej Niemców odprowadzono na stację kolejki wąskotorowej i wysłano do Warszawy, a następnie dalej do Niemiec. Na drugiej fotografii uwieczniono uzbrojonych piaseczyńskich strażaków w mundurach i hełmach w otoczeniu licznie zgromadzonych mieszkańców miasta. W tle widoczny jest dworzec kolejki wąskotorowej w Piasecznie.

Właściwe podpisywanie fotografii ma ogromne znaczenie dla lokalnych historii, dlatego należy stale przypominać o tych wydarzeniach.

Historyczne zdjęcie przedstawiające strażaków z Piaseczna w momencie odzyskania niepodległości

Współczesne akcje i zaangażowanie strażaków

Strażacy z Piaseczna angażują się nie tylko w działania historyczne i edukacyjne, ale także w bieżące akcje ratownicze. Przykładem może być udział w zbieraniu datków na renowację nagrobka Mariana Ostrowskiego, zastępcy prezesa piaseczyńskiej straży, zamordowanego we wrześniu 1939 roku.

Dzień Wszystkich Świętych jest okazją do przypomnienia o zmarłych strażakach pochowanych na piaseczyńskich cmentarzach, zwłaszcza w kwaterze strażackiej. To ważne, aby pamiętać o tych, którzy służyli społeczności.

W kontekście bieżących wydarzeń, warto wspomnieć o nietypowym zdarzeniu, które miało miejsce przed godziną 11 w czwartek. W placówce doszło do zniszczeń i kradzieży. Na miejsce przybyły trzy zespoły ratownictwa medycznego oraz kilka zastępów straży pożarnej. Strażacy przeprowadzili dokładne pomiary przy użyciu mierników wielogazowych, które nie wykazały obecności żadnych groźnych substancji. Po godzinie ratownicy potwierdzili brak zagrożenia, a uczniowie i nauczyciele mogli wrócić do budynku.

W innym przypadku, dyrekcja szkoły w Piasecznie podjęła decyzję o natychmiastowej ewakuacji 861 osób w związku z potencjalnym zagrożeniem. Uczniowie i nauczyciele zostali bezpiecznie przeprowadzeni na boisko szkolne, gdzie oczekiwali na zakończenie działań służb. Straż pożarna brała udział w zabezpieczeniu sytuacji.

Ratownictwo w Akcji: film ku czci dwóch strażaków którzy przegrali walkę z chorobą....

Liceum Ogólnokształcące Specjalne w Piasecznie - edukacja i wsparcie

W Specjalnym Ośrodku Szkolno - Wychowawczym im. Zwycięzców Olimpiad Specjalnych w Piasecznie funkcjonuje czteroletnie Liceum Ogólnokształcące Specjalne. Szkoła jest przeznaczona dla uczniów w normie intelektualnej z aktualnym orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego wydanym z uwagi na autyzm, w tym Zespół Aspergera. W szkole realizowana jest podstawa programowa przewidziana prawem oświatowym dla liceów ogólnokształcących, z uwzględnieniem odpowiednich dostosowań i opracowań Indywidualnych Programów Edukacyjno-Terapeutycznych dla każdego ucznia.

Głównym celem szkoły jest przygotowanie uczniów do maksymalnej samodzielności, zgodnie z ich możliwościami psychofizycznymi, sprawnego funkcjonowania w dorosłym życiu oraz podejmowania aktywności zawodowej. Edukacja odbywa się w bardzo małych zespołach klasowych (średnio 4-osobowych), co sprzyja indywidualnemu podejściu do potrzeb i możliwości każdego ucznia.

tags: #paseczno #liceum #strazackie