Stan wojenny w Polsce i wydarzenia związane z Opolem

Widok na Opole podczas stanu wojennego

Wprowadzenie stanu wojennego

W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 roku rozpoczęła się operacja wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Użyto w niej około 80 tysięcy żołnierzy Wojska Polskiego, 30 tysięcy funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa, 1750 czołgów, 1400 pojazdów opancerzonych, 500 wozów bojowych piechoty oraz ponad 9 tysięcy pojazdów wojskowych. W tym samym czasie, o godzinie 1.00, zebrana na nadzwyczajnym posiedzeniu Rada Państwa formalnie zatwierdziła dekrety przygotowane przez wojskowych, w tym dekret o wprowadzeniu w Polsce stanu wojennego. Jedynym głosem przeciwko był Ryszard Reiff. Dekret ten zawieszał działalność NSZZ „Solidarność” i innych związków zawodowych, a także wszystkich organizacji (z wyjątkiem PZPR) i stowarzyszeń. Zakazano wszelkiego rodzaju zgromadzeń, z wyjątkiem obrzędów i nabożeństw religijnych, rozpowszechniania wydawnictw, publikacji i informacji, a także strajków oraz akcji protestacyjnych (za co groziła kara od 5 do 10 lat więzienia). Wprowadzono godzinę milicyjną (od 22.00 do 6.00), zakaz przebywania bez zezwolenia poza miejscem zamieszkania dłużej niż 48 godzin oraz przebywania bez zezwolenia w strefie nadgranicznej. Ponadto wprowadzono cenzurę korespondencji i blokadę połączeń telekomunikacyjnych. Wstrzymano wyjazdy obywateli polskich za granicę, a ich konta dewizowe zostały zablokowane. Przerwana została nauka w szkołach (do 3 stycznia 1982 roku) i na uczelniach (do odwołania). Wojsko przejęło obiekty Radia i Telewizji (operacja „Azalia”). O godzinie 6.00 I program Radia nadawał, powtarzane później wielokrotnie, przemówienie gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Telewizja rozpoczęła emisję programu o godzinie 8.00.

Ośrodki odosobnienia i represje

Mapa ośrodków odosobnienia w Polsce podczas stanu wojennego

Według zarządzenia nr 50/81 Centralnego Zarządu Zakładów Karnych Ministerstwa Sprawiedliwości, miały zostać utworzone 52 ośrodki odosobnienia - internowania dla działaczy NSZZ "Solidarność" i opozycji. Ośrodki te utworzono w zakładach karnych, aresztach śledczych, ośrodkach wczasowych i rządowych w wielu miejscowościach, w tym w Opolu, Grodkowie i Strzelcach Opolskich przy ul. Świerczewskiego 3. W kolejnych tygodniach i miesiącach stanu wojennego część wymienionych ośrodków internowania została zamknięta, a do września 1982 roku powołano kilkanaście nowych. W Warszawie, tuż po północy, do siedziby Zarządu Regionu Mazowsze wkroczyło 300 funkcjonariuszy MO i ZOMO. Zatrzymano 8 osób, zarekwirowano 125 477 zł, sprzęt techniczny i 28 worków dokumentów, a następnie funkcjonariusze zdemolowali pomieszczenia. Od wczesnych godzin rannych przed siedzibą ZR gromadzili się ludzie, a demonstracje trzykrotnie pacyfikowało ZOMO, ostatni raz o godzinie 17.00. W Gdańsku około godziny 1.15 oddziały ZOMO w sile około 400 funkcjonariuszy spacyfikowały siedzibę Komisji Krajowej „Solidarności” i Zarządu Regionu Gdańsk. Po odcięciu prądu i sforsowaniu krat milicja zatrzymała przebywających w siedzibie KK działaczy, wywożenie sprzętów i dokumentów trwało do godziny 8.00. W Katowicach pracownicy i działacze Związku próbowali stawić opór funkcjonariuszom zajmującym siedzibę „Solidarności” przy ul. Stalmacha, używając między innymi gaśnic. Zrezygnowali po wrzuceniu do budynku petardy z gazem łzawiącym. Zatrzymano około 50 osób. W Częstochowie, w kościele św. Wojciecha poświęcono sztandar Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” „Wykrometu”, przy udziale dyrektora Leszka Tazbira i sekretarza Komitetu Zakładowego PZPR Jerzego Peteckiego.

Pacyfikacje i protesty

Pacyfikacja siedziby Zarządu Regionalnego Ziemi Łódzkiej NSZZ „Solidarność” miała miejsce przy ul. Piotrkowskiej 260. W składzie Komisji Krajowej „Solidarności” znajdowali się między innymi: Mirosław Krupiński (przewodniczący), Eugeniusz Szumiejko, Jan Waszkiewicz, Andrzej Konarski, Aleksander Przygodziński, Antoni Macierewicz. KKS ogłosiła strajk generalny w całym kraju, żądając odwołania stanu wojennego i uwolnienia wszystkich aresztowanych. 15 grudnia KKS przeniosła się na teren Stoczni Gdańskiej im. Lenina. Na terenie Stoczni Gdańskiej im. Lenina utworzono Regionalny Komitet Strajkowy w składzie: Stanisław Fudakowski (przewodniczący), Lesław Buczkowski, Krzysztof Dowgiałło i inni.

Wydarzenia lokalne w regionie Opola

Archiwalne zdjęcie z demonstracji w Opolu

W kontekście Pawła Krupińskiego i wydarzeń związanych z "podpaleniem" w Opolu, z udostępnionego tekstu wynika, że Opole było jednym z miast, gdzie utworzono ośrodki internowania dla działaczy "Solidarności" i opozycji. Jest to istotny fakt w ogólnym obrazie represji podczas stanu wojennego. Jednakże, tekst nie dostarcza szczegółowych informacji na temat konkretnego zdarzenia z udziałem Pawła Krupińskiego i "podpalenia" w Opolu.

Odznaczenia i rocznice

Uroczyste obchody Święta Policji w Szkole Policji w Katowicach odbyły się 18 lipca. O godzinie 14:00 dowódca uroczystości podinsp. Tomasz Wrzesień złożył meldunek Komendantowi Szkoły Policji w Katowicach insp. dr Rafałowi Kochańczykowi, który po odebraniu meldunku dokonał przeglądu pododdziałów. Następnie złożono wieniec pod tablicą epitafijną upamiętniającą policjantów województwa śląskiego zamordowanych przez NKWD w 1940 roku. Komendant Szkoły insp. dr Rafał Kochańczyk powitał przybyłych gości, wśród których znaleźli się m.in.: Wojewoda Śląski - Jarosław Wieczorek, Dyrektor Gabinetu Komendanta Głównego Policji - mł. insp. Robert Sudenis, Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach - insp. Krzysztof Justyński, Komendant Wojewódzki Policji w Kielcach - insp. Dariusz Augustyniak, Komendant Wojewódzki Policji w Opolu - insp. I inni funkcjonariusze i goście. W trakcie uroczystości wręczono liczne odznaczenia: MEDAL ZŁOTY ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ: podinsp. MEDAL SREBRNY ZA DŁUGOLETNIĄ SŁUŻBĘ: asp. Tomasz Czechowicz, nadkom. Krzysztof Fojcik, podinsp. Bartosz Głowacki, asp. SREBRNĄ ODZNAKĘ „ZASŁUŻONY POLICJANT”: mł. insp. BRĄZOWĄ ODZNAKĘ „ZASŁUŻONY POLICJANT”: asp. szt. Tomasz Błasikiewicz, asp. Tomasz Bujoczek, kom. Wojciech Góra, kom. Katarzyna Grześkowiak, nadkom. Aleksandra Konieczny, asp. szt. Grzegorz Sala, kom. Lubomir Stasiak, podkom. Magdalena Szlauer, mł. insp. MŁODSZYM INSPEKTOREM POLICJI: podinsp. PODINSPEKTOREM POLICJI: nadkom. NADKOMISARZEM POLICJI: kom. KOMISARZEM POLICJI: podkom. Marek Grzebieluch, podkom. ASPIRANTEM SZTABOWYM POLICJI: asp. Maciej Antkowiak, asp. Robert Bereszko, asp. Krzysztof Głowacki, asp. STARSZYM ASPIRANTEM POLICJI: asp. Ryszard Białas, asp. Daniel Krupa, asp. Katarzyna Mazur-Niewiedział, asp. Mariusz Pawlak, asp. Łukasz Rybiński, asp. Kamil Samiczak, asp. Szymon Ślosarek, asp. Paweł Tobiczyk, asp. Adam Wasilewski, asp. ASPIRANTEM POLICJI: mł. asp. Dariusz Chojnacki, mł. asp. Daniel Głowacki, mł. asp. Marcin Kurpiński, mł. asp. Michał Lipus, mł. asp. MŁODSZYM ASPIRANTEM POLICJI: sierż. szt. Robert Czyżycki, sierż. szt. Dorota Dziubek, sierż. szt. Katarzyna Górecka, sierż. szt. Daniel Kasprzycki, sierż. szt. STARSZYM SIERŻANTEM POLICJI: sierż. Komendant Szkoły Policji w Katowicach, insp. Następnie Prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r. Teresa Bracka oraz Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach insp. Krzysztof Justyński wręczyli Komendantowi Szkoły Policji w Katowicach insp. dr Rafałowi Kochańczykowi medal pamiątkowy Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Rodzina Policyjna 1939 r. „INVICTUS GLORIA”. Wiceprzewodniczący Stowarzyszenia Byłych Funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej Represjonowanych Za Działalność Związkową i Polityczną w latach 1981-1989 „Godność”, pan Andrzej Proba, wręczył odznaki honorowe z okazji 35-lecia istnienia Stowarzyszenia: insp. Krzysztofowi Justyńskiemu, mł. insp. Zastępca Komendanta Głównego Policji nadinsp. Jan Lach i Generalny Konserwator Zabytków prof. Magdalena Gawin podpisali porozumienie ws. współdziałania w zakresie zapobiegania i zwalczania przestępczości skierowanej przeciwko zabytkom oraz innym dobrom kultury. Wiceminister kultury wręczyła też przedstawicielom służb mundurowych i instytucji złote odznaki „Za opiekę nad zabytkami”. Uroczystość odbyła się 8 lutego w siedzibie Departamentu Ochrony Zabytków MKiDN. Celem porozumienia jest szeroka współpraca i wymiana informacji między służbami konserwatorskimi a Policją oraz sprawna koordynacja podejmowanych działań, w związku z przestępczością wobec dziedzictwa kulturowego. Nadinsp. Jan Lach, zwracając się do odznaczonych i gości, podziękował za zaangażowanie i współpracę: „Wasza pomoc jest nie do ocenienia. Wasza wiedza i zaangażowanie na co dzień wspomagają działania Polskiej Policji w obszarze ścigania sprawców przestępstw przeciwko dobrom kultury. Podczas uroczystości podpisania porozumienia wiceminister kultury prof. Magdalena Gawin wręczyła złote odznaki „Za opiekę nad zabytkami”, nadane z inicjatywy własnej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prof. dr hab. Piotra Glińskiego. Wśród wyróżnionych znaleźli się również: Barbara Kaleta - starszy specjalista w Biurze Międzynarodowej Współpracy Policji w Komendzie Głównej Policji Sekcji ds. Dr Józef Bednarczyk - pracownik Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. Marcin Sabaciński - główny specjalista w Zespole ds. Anna Skaldawska - asp. Ekspert Służby Celno-Skarbowej, koordynator ds. Dr hab. Maciej Trzciński, prof. Ten fragment dotyczy obchodów Święta Policji i współpracy w zakresie ochrony zabytków, nie ma bezpośredniego związku z pawłem krupińskim ani "podpaleniem" w Opolu.

tags: #pawel #krupinski #podpalenie #opole #kon