Prawidłowe prowadzenie i zabezpieczenie tras kablowych jest jednym z kluczowych elementów bezpieczeństwa pożarowego budynków. Każdy instalator oraz osoba działająca w branży elektrycznej i budowlanej wie, że bezpieczeństwo instalacji elektrycznej powinno być priorytetem zarówno w budynku, jak i w instalacji fotowoltaicznej. Uszkodzona instalacja elektryczna, niekontrolowane nagrzewanie się przewodów czy ich bezpośredni kontakt z materiałami palnymi może prowadzić do powstania i rozprzestrzeniania się pożaru. Jedną z częstych przyczyn pożaru w obiektach budowlanych są awarie instalacji elektrycznych, wynikające z niewłaściwego prowadzenia przewodów lub ich mechanicznego uszkodzenia. Do ochrony kabli służą dedykowane akcesoria, do których zaliczamy rury karbowane, powszechnie znane jako peszle.
Czym jest peszel i jakie pełni funkcje?
Peszel to rura z charakterystycznymi karbami, dzięki którym można w łatwy sposób ją wyginać i tym samym w prosty sposób prowadzić przewody bez usztywnionych ram. Rury tego typu powinno się zawsze stosować, kiedy istnieje ryzyko uszkodzenia mechanicznego przewodu lub jego zapłonu. Stosowanie peszli przez instalatorów odbywa się przy prowadzeniu przewodów w ścianach, na podjazdach, w posadzkach lub na poddaszu.
Peszel, oprócz zabezpieczenia mechanicznego przewodów przed np. kontaktem z wilgocią, naciskiem mechanicznym (320N, 750N) lub przed brudem, pełni również rolę alarmową. Niejednokrotnie zdarza się, że podczas awarii trzeba rozkuć ścianę lub posadzkę, a osoba szukająca usterki w pierwszej kolejności natrafi na peszel, który ostrzega ją, że natrafiła na instalację elektryczną i tym samym nie uszkadza przewodu.
Rura karbowana występuje w odcinkach 25 lub 50 metrów. Dzięki takiemu rozwiązaniu można prowadzić przewody, rzadziej stosując dodatkowe przejściówki lub puszki łączeniowe, tak jak to ma miejsce w usztywnionych rurach elektroinstalacyjnych. Peszel dodatkowo może być wyposażony w tak zwany „pilot”, czyli drut lub żyłkę, dzięki której można w łatwy sposób przeciągnąć przewód, nie musząc wciskać go na siłę. Bywa to bardzo pomocne przy instalacjach, w których trzeba poprowadzić wiele przewodów w jednej rurze. Rura karbowana, dzięki swojej elastyczności, ułatwia pracę elektrykowi, nie krępując go przy montowaniu lub modernizacji instalacji w przyszłości.
Rola peszla w ochronie przeciwpożarowej
Bardzo częstą praktyką, groźną w skutkach, jest prowadzenie przewodu elektrycznego po drewnianej powierzchni bez rur osłonowych. Taka sytuacja może mieć bardzo przykre konsekwencje i sprawić, że pożar bardzo szybko się rozprzestrzeni. Dlatego w celu zminimalizowania ryzyka powinno stosować się w takich sytuacjach rury karbowane, które po usunięciu źródła ognia są samogasnące. Do przestrzegania specjalnych wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego peszle są kluczowym elementem.
Rodzaje peszli ze szczególnym uwzględnieniem odporności na ogień
Na rynku dostępne są różne typy peszli, dostosowane do specyficznych wymagań instalacyjnych i środowiskowych:
- Rura karbowana bezhalogenowa: Charakteryzuje się podwyższoną odpornością na działanie ognia i jest stosowana przy wysokim stopniu ochrony przeciwpożarowej. W przypadku pożaru nie wydziela toksycznych gazów.
- Rura karbowana o podwyższonej odporności na promieniowanie UV: Jest to czarna rura karbowana odporna na działanie promieniowania ultrafioletowego, dzięki czemu stosuje się ją bardzo często w przemyśle lub instalacjach fotowoltaicznych, gdzie jest narażona na ekspozycję słoneczną.
- Rura karbowana samogasnąca: Ten typ peszla jest stosowany często w konstrukcjach drewnianych, dzięki swoim właściwościom niepodtrzymującym płomienia.
- Rura dwuwarstwowa karbowana typu AROT: Stosowane są w różnego rodzaju gruntach, zapewniając wysoką odporność mechaniczną.
Peszle metalowe giętkie o podwyższonej odporności na temperaturę
Peszle metalowe giętkie DMC-ABTX są pokryte gładkim elastomerem termoplastycznym FORPRENE o podwyższonej odporności na temperaturę. Wykonane są ze stali ocynkowanej i należą do peszli wzmocnionych, czyli bardziej odpornych na rozerwanie. Pokrycie elastomerem termoplastycznym zwiększa zakres temperatur stosowania (-55 do 145 °C), zapewnia szczelność peszla na poziomie IP67 i elastyczność, a także poprawia odporność peszli na uszkodzenia mechaniczne. Są one odporne na oleje i wiele kwasów używanych w przemyśle. Są samogasnące według norm CEI EN 61386 i kompatybilne z całą gamą złączek prostych i kątowych giętkich, do których należy stosować standardowy pierścień dociskowy typu AB (złączki AM do peszli metalowych standardowo są wyposażone w pierścień dociskowy AB).
Dane techniczne peszla z poliamidu (przykład)
Wąż ochronny 61747015 RILL 13.5 14.3x18.5 PA6 SILVYN to peszel czarny z poliamidu, przeznaczony do ochrony przewodów przed wpływami środowiska oraz do przestrzegania specjalnych wymogów bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Nadaje się również do łatwego i sporadycznego gięcia, wytrzymuje wysokie obciążenia chemiczne i mechaniczne. Wersje w kolorze czarnym nadają się do stosowania na wolnym powietrzu.
- Kolor: Czarny
- Materiał: Poliamid (PA6)
- Temperatura pracy: -40 do 115 °C
- Średnica zewnętrzna: 18.5 mm
- Średnica wewnętrzna: 14.3 mm
- Minimalny promień gięcia: 40 mm
Peszel a rura AROT: rozróżnienie i zastosowanie w ochronie przeciwpożarowej
Choć pojęcia „peszel” i „arot” bywają stosowane zamiennie, w kontekście technicznym oznaczają rozwiązania o różnym przeznaczeniu i poziomie ochrony. Peszle stosowane są głównie w instalacjach wewnętrznych, gdzie nie występują znaczne obciążenia mechaniczne.
Rury AROT to karbowane, dwudzielne rury osłonowe przeznaczone do prowadzenia przewodów elektrycznych i teletechnicznych w warunkach podwyższonego obciążenia mechanicznego, a także do zastosowania w różnego rodzaju gruntach. Rury osłonowe typu AROT stanowią ważny element prawidłowo wykonanych tras kablowych, wspierając bezpieczeństwo pożarowe poprzez ograniczenie ryzyka uszkodzeń instalacji elektrycznych. Jako ochrona mechaniczna przewodów wpływają na trwałość i niezawodność instalacji w całym okresie eksploatacji obiektu. Należy jednak podkreślić, że rury AROT nie są wyrobem ogniochronnym i nie zastępują biernych zabezpieczeń przeciwpożarowych przejść instalacyjnych.
Zabezpieczenia przeciwpożarowe dla rur AROT
Aby zapewnić pełną ochronę przeciwpożarową przy zastosowaniu rur AROT, konieczne jest połączenie właściwej ochrony mechanicznej tras kablowych z odpowiednimi biernymi zabezpieczeniami ppoż. Przykłady takich zabezpieczeń to:
- Aplikacja masy ogniochronnej INTU FR GRAPHITE na głębokość minimum 25 mm z jednej strony ściany, wewnątrz rury AROT.
- Aplikacja kołnierza ogniochronnego INTU FR COLLAR L SLIM od spodu stropu na rurę AROT.
- Aplikacja kołnierza ogniochronnego INTU FR COLLAR L SLIM z obu stron ściany sztywnej lub podatnej na rurę AROT.
- W przypadku rur AROT z przewodami wewnątrz, zaleca się umieszczenie taśmy na rurze, wypełnienie przegrody zaprawą cementową, a pomiędzy przewodami umieszczenie jednostronnie masy ogniochronnej ALFA FR MASTIC na głębokość minimum 25 mm.
tags: #peszel #zabezpieczajacy #pozar