Prokuratura Rejonowa w Nowym Sączu skierowała akt oskarżenia przeciwko 24-letniemu mężczyźnie, podejrzanemu o podpalenie zabytkowego kościoła św. Heleny. Zdarzenie to miało miejsce w czerwcu ubiegłego roku, a jego konsekwencje okazały się niezwykle poważne, powodując straty oszacowane na blisko 3,8 miliona złotych. Kościół, będący cennym zabytkiem wybudowanym w XVII wieku, jest obecnie w trakcie odbudowy.
Przebieg zdarzenia i akcja gaśnicza
Do pożaru drewnianego kościoła pod wezwaniem Świętej Heleny w Nowym Sączu doszło 16 czerwca ubiegłego roku, około godziny 5:00. Na miejsce zdarzenia zadysponowano zastępy z Jednostek Ratowniczo-Gaśniczych nr 1 i 2 w Nowym Sączu oraz najbliższe zastępy Ochotniczej Straży Pożarnej. Po przybyciu strażaków ustalono, że na cmentarzu palił się zabytkowy drewniany kościół o wymiarach 8x16 metrów i wysokości około 10 metrów, pokryty blachą. Dym wydobywał się na całej powierzchni dachu, a pożar był rozwinięty w części zakrystii oraz prezbiterium. Ogień był widoczny na zewnętrznej ścianie od strony zakrystii oraz w wieżach, mimo że kościół był zamknięty.
Działania zastępów straży pożarnej polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia oraz podaniu prądów wody na palący się kościół, w tym przy wykorzystaniu podnośnika. Równocześnie z działaniami gaśniczymi prowadzono ewakuację mienia. Wykonano otwory w dachu, przez które podawano prądy gaśnicze na poddasze budynku. Dalsze działania obejmowały wynoszenie nadpalonych elementów wyposażenia z wnętrza kościoła oraz usuwanie warstwy desek ze ścian zewnętrznych i boazerii ze ścian wewnętrznych, aby ugasić ukryte zarzewia ognia. Na miejsce pożaru przybyło Pogotowie Energetyczne, które odłączyło zasilanie w energię elektryczną i potwierdziło brak napięcia w obiekcie. Obecni byli również ksiądz oraz kościelny, udzielający wskazówek dotyczących rozkładu pomieszczeń.
Działania strażaków, które trwały ponad dziesięć godzin, zakończyły się po przeprowadzeniu czynności dochodzeniowych i zabezpieczających. W akcji gaśniczej wzięło udział 18 zastępów i 76 strażaków. Na miejsce pożaru przybyli również Prezydent Nowego Sącza, Miejski Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Konserwator Zabytków, Policja, Prokurator oraz Biegły sądowy z dziedziny pożarnictwa.
Pożar bardzo duży dawnego młyna w Nowym Sączu, strażacy w akcji.
Dochodzenie i ustalenie sprawcy
Dzięki wnikliwej i intensywnej pracy prokuratora oraz funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji w Nowym Sączu, udało się ustalić przebieg zdarzenia i zidentyfikować sprawcę. Kluczowe znaczenie miała analiza zapisów monitoringów wokół cmentarza i kościoła św. Heleny, które okazały się punktem zwrotnym w śledztwie. Rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu, prok. Justyna Rataj-Mykietyn, podkreśliła znaczenie drobiazgowej analizy tych materiałów.
Przeprowadzono również oględziny miejsca zdarzenia pod nadzorem prokuratora, przy udziale m.in. konserwatora zabytków oraz biegłego z zakresu pożarnictwa. Biegły ten wskazał miejsce powstania pożaru oraz jego potencjalne źródła, co znacząco przyczyniło się do ustalenia sprawcy podpalenia.
Zatrzymanie, zarzuty i akt oskarżenia
W toku śledztwa, 21 czerwca ubiegłego roku, policjanci z Wydziału Kryminalnego Komendy Miejskiej Policji w Nowym Sączu zatrzymali 22-letniego mieszkańca Nowego Sącza, podejrzanego o podpalenie kościoła. Mężczyzna usłyszał zarzut sprowadzenia pożaru zabytkowego kościoła, doprowadzając do uszkodzeń przekraczających wartość 1 miliona złotych (art. 163 § 1 pkt. 1 Kodeksu karnego w związku z art. 108 ust.). Za to przestępstwo grozi od roku do 10 lat pozbawienia wolności.
Początkowo wobec podejrzanego zastosowano tymczasowe aresztowanie, które później zostało zmienione na dozór policyjny i zakaz opuszczania kraju. Ostatecznie, Prokuratura Rejonowa w Nowym Sączu skierowała akt oskarżenia przeciwko 24-letniemu mężczyźnie (wiek w momencie skierowania aktu), który miał podpalić zabytkowy kościół św. Heleny z 1687 roku.
Skala zniszczeń i proces odbudowy
W wyniku podpalenia zniszczeniu uległy zarówno elementy konstrukcyjne świątyni, warte ponad 2,1 miliona złotych, jak i jej cenne wyposażenie, którego wartość oszacowano na ponad 1,6 miliona złotych. Łączne straty wyniosły blisko 3,8 miliona złotych. Pożar zniszczył liczne zabytkowe przedmioty, w tym:
- barokowy ołtarz główny Matki Bożej Pocieszenia,
- tabernakulum,
- dwa wczesnobarokowe ołtarze boczne,
- barokowo-ludowe krucyfiksy,
- 15 obrazów olejnych,
- inne rzeźby i obrazy wpisane do rejestru zabytków.
Mienie zabytkowe, znajdujące się w rejestrze ochrony zabytków, zostało zabezpieczone przez proboszcza Parafii św. Heleny pod kontrolą przedstawicieli Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.
Obecnie zabytkowy, XVII-wieczny kościół pw. św. Heleny jest w trakcie intensywnej odbudowy. Projekt przewiduje odtworzenie świątyni z zachowaniem historycznych detali, co pozwoli przywrócić jej dawny blask i znaczenie kulturowe.
tags: #podpalenie #kosciola #zabytkowego