Podpalenie pasieki na Strachocinie i wyzwania dolnośląskiego pszczelarstwa

W ostatnich latach Dolny Śląsk stał się miejscem wielu niepokojących zdarzeń związanych z populacją pszczół. Jednym z najbardziej drastycznych incydentów było celowe podpalenie pasieki we Wrocławiu, które wstrząsnęło lokalną społecznością. To tragiczne wydarzenie uwypukla szersze problemy, z jakimi borykają się pszczelarze w regionie.

Tragiczne podpalenie pasieki we Wrocławiu

W niedzielę 30 kwietnia 2017 roku, około godziny 17:00, na wrocławskim Strachocinie przy ulicy Narciarskiej, doszło do celowego podpalenia rodzinnej pasieki Władysława Andryszczaka. Pan Władysław prowadził pasiekę wspólnie z synem, a wcześniej zajmowali się nią jego ojciec i brat. Incydent ten spowodował niebywałą tragedię dla pszczelarza, który przyznał, że pierwszy raz w życiu spotkało go coś takiego.

Szczegóły zdarzenia i ogrom strat

Sprawcy polali wszystkie ule środkiem łatwopalnym - świadkowie wskazują, że były to pozostałości po benzynie lub rozpuszczalniku, których zapach był wyczuwalny na miejscu. Alarm podnieśli sąsiedzi, a kiedy na miejsce dotarł pan Władysław, pasieka była już w ogniu. Widok był przerażający: niektóre ule spalone całkowicie, inne nadpalone, a dookoła leżały martwe pszczoły.

W pożarze doszczętnie spłonęło 18 uli, a kolejnych 15, choć niezasiedlonych, zostało poważnie uszkodzonych. Według wstępnych szacunków w pożarze mogło zginąć od 300 tysięcy do nawet pół miliona pożytecznych owadów. Pan Władysław Andryszczak, dla którego pszczoły to kawał życia, stracił blisko 300 tysięcy pszczół, a straty materialne oszacowano na co najmniej 20 tysięcy złotych. Pszczoły, które przeżyły, były otumanione i kręciły się bez celu, szukając bezpiecznego miejsca, by ostatecznie padać pod zwęglonymi ulami, gdzie unosił się jeszcze zabójczy dla nich zapach benzyny.

Dochodzenie i poszukiwanie sprawców

Sprawców tego bestialskiego czynu szuka policja. Na miejscu funkcjonariusze przeprowadzili oględziny, a obecnie prowadzone jest postępowanie mające na celu dotarcie do osób mogących mieć związek z tym zdarzeniem. Policja ustala dokładny rodzaj użytego środka łatwopalnego.

Reakcja społeczności i pomoc pszczelarzowi

Tragiczne wydarzenie odbiło się szerokim echem w lokalnej społeczności Strachocina. Pan Władysław często przeznaczał miód na cele charytatywne i uczył pszczelarstwa dzieci z pobliskiej Szkoły Podstawowej nr 53, co sprawiło, że zyskał sympatię mieszkańców. Sąsiedzi ze Strachocina natychmiast postanowili mu pomóc, rozpoczynając zbiórkę pieniędzy na odbudowę pasieki. Zbierają również materiały, głównie styrodur i drewno, do budowy nowych uli.

Zorganizowano także szereg akcji wsparcia:

• Na portalu pomagam.pl trwa zbiórka pieniędzy.
• Mieszkańcy Strachocina zamierzają przyjść z pomocą poprzez festyn osiedlowy.
• 27 maja odbył się festyn osiedlowy, a zebrane środki zostały przeznaczone na odbudowę pasieki.
• W Parku Strachocińskim zorganizowano specjalną akcję społeczną na rzecz pszczół i ich roli w życiu ludzi, połączoną ze sprzedażą miodu z pasieki pana Władysława (sprzedaż miodu odbywała się przy ulicy Rolniczej 39).
• Grupa z Pasją przygotowała krótki filmik zachęcający do pomocy.

Apelowano także do wszystkich, którzy widzieli podejrzane osoby lub samochody kręcące się przy pasiece w niedzielne popołudnie, o kontakt z policją lub właścicielem.

Szerszy kontekst: masowe wymieranie pszczół na Dolnym Śląsku

Incydent na Strachocinie to jeden z wielu przykładów problemów, z jakimi borykają się pszczelarze na Dolnym Śląsku i w całej Polsce. Od lat obserwuje się masowe wymieranie pszczół, co jest poważnym zagrożeniem ekologicznym i ekonomicznym.

Przyczyny pomoru pszczół

Pszczelarze i eksperci wskazują na kilka głównych przyczyn dramatycznego spadku populacji pszczół:

1. Opryski chemiczne w rolnictwie

• Pszczelarze winią głównie plantatorów rzepaku, którzy za dnia, w porze oblotu pól, opryskują kwiaty chemicznymi preparatami, mimo że zgodnie z rozporządzeniem ministra rolnictwa powinni to robić po zachodzie słońca.
• Wiesław Krupski z Nowego Kościoła, doświadczony pszczelarz, stracił w ubiegłym roku 75% pszczół na rzepakach. Zatrute chemią młode owady przynoszą skażony pyłek do uli, co po kilku miesiącach prowadzi do wymierania całych rodzin.
• Na Dolnym Śląsku zanotowano przypadki masowego wytrucia pszczół, m.in. w Pasieczniku i Barcinku, gdzie pola spryskano wycofanym z rynku Regentem.
• Feralne preparaty wciąż są w obrocie, a koncerny na Zachodzie próbują pozbyć się szkodliwych środków, które w ich krajach są już zakazane lub wkrótce będą.

2. Imidaklopryd w nasionach buraków cukrowych

• Plantatorzy buraków cukrowych korzystają z nasion zaprawionych imidakloprydem, który pszczelarze uznają za przyczynę wymierania pszczół.
• Imidaklopryd z ziaren przenika do korzenia buraków i kumuluje się w cukrze. Dla człowieka jest nieszkodliwy, ale dla pszczół - pozbawionych narządów filtrujących - jest zabójczy, powodując porażenie układu nerwowego, utratę orientacji i niemożność powrotu do ula.

3. Opryski lasów

• W rejonie Sławy Lasy Państwowe spryskały drzewa środkiem Rimon 100 EC z samolotów, nie bacząc na okoliczne pasieki. Interwencja Polskiego Związku Pszczelarskiego ma zapobiec powtórce takich incydentów.

4. Rośliny genetycznie modyfikowane (GMO)

• Genetycznie modyfikowana kukurydza wytwarza trujące białko, które chroni ją przed szkodnikami. Pszczoły, zbierając jej pyłek, przenoszą truciznę do uli, co również przyczynia się do wymierania rodzin.

Skala problemu na Dolnym Śląsku i w Polsce

Od 2008 roku padło prawie 15 tysięcy pszczelich rodzin w regionie, a od dwóch lat masowo giną pszczoły. Wymarło ponad 17% z 84 873 pszczelich rodzin żyjących na Dolnym Śląsku w 2007 roku. Największe szkody zanotowano w regionie jeleniogórskim (9800 rodzin), a także w Kotlinie Kłodzkiej i powiecie wołowskim. W skali kraju straty materialne idą w miliony złotych (koszt jednej wymarłej rodziny to 1650 zł).

Ubytek pszczół ma wpływ na całą gospodarkę, powodując nie tylko wzrost cen miodu, ale też słabsze plony i gorszą jakość owoców, ponieważ pszczoły są kluczowymi zapylaczami. Przy ministrze rolnictwa powstał specjalny zespół zajmujący się pomorem wśród pszczół, co świadczy o powadze sytuacji.

Syndrom masowego ginięcia pszczół (CCD)

Z całego świata napływają sygnały o wymieraniu pszczół, określanym jako zespół gwałtownej zapaści (CCD - Colony Collapse Disorder). W USA od 2006 roku pszczoły nagle porzucają ule z niewiadomych powodów, pozostawiając jedynie matkę z czerwiem i zapasami pokarmu. W 35 stanach Ameryki pszczelarze utracili od 50 do 90% hodowli. Naukowcy rozważają różne hipotezy dotyczące przyczyn CCD: od zmian klimatycznych, przez telefonię komórkową, po nadmierne użycie chemii w rolnictwie. Tajemnicza choroba rozszerza się na inne kraje i dotarła również do Polski, z sygnałami podejrzeń o CCD m.in. z Dolnego Śląska.

Podobne zjawiska zaobserwowano na świecie:

• We Francji liczebność pszczół spadła o połowę, a zbiory miodu zmniejszyły się o 35-40%.
• W kanadyjskiej prowincji Quebec wyginęło 40% pszczół.

Kolejne tragedie na Dolnym Śląsku

Niedawno, w Krzewiu Wielkim pod Gryfowem Śląskim, właściciele pasieki zastali tysiące martwych pszczół przed ulami. Prawdopodobną przyczyną było źle przeprowadzone opryskanie pól przez jednego z rolników. Pszczelarze z Krzewia Wielkiego stracili ponad 40 uli, co oznaczało niemal 2 miliony owadów. Policja prowadzi czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie, pod kątem używania środków ochrony roślin w niedozwolonym czasie. Rolnik miał zbyt wcześnie rozpocząć oprysk insektycydem, kiedy pszczoły nadal oblatywały uprawy, co doprowadziło do ich zatrucia i masowej śmierci. Właściciel pasieki wstępnie wycenił straty na około 100 tysięcy złotych.

Problemy pszczół na Dolnym Śląsku są złożone i wymagają systemowych rozwiązań oraz świadomości społecznej, aby zapobiec ekologicznej katastrofie, takiej jak ta, która ma miejsce w Chinach, gdzie w wielu rejonach drzewa muszą być zapylane ręcznie.

tags: #podpalenie #pszczol #dolnoslaskie