Incydenty związane z pożarem silnika samolotu, zwłaszcza w krytycznej fazie startu lub tuż po oderwaniu się od ziemi, stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa lotniczego. Chociaż są rzadkie, wymagają natychmiastowej i profesjonalnej reakcji załogi oraz służb naziemnych. Poniżej przedstawiamy analizę kilku takich zdarzeń, w tym szczegółowy opis incydentu z udziałem samolotu linii Delta Air Lines na lotnisku w São Paulo oraz podobnego zdarzenia w Perth.
Incydent na lotnisku Guarulhos: Lot Delta DL104
Przebieg zdarzenia
Pasażerowie lotu Delta Air Lines z brazylijskiego Guarulhos do Atlanty przeżyli chwile grozy, gdy tuż po starcie w jednym z silników Airbusa A330-300 doszło do serii eksplozji. Lot linii lotniczych Delta DL104 wystartował z lotniska Guarulhos w São Paulo późnym wieczorem, w niedzielę, kierując się do Atlanty. Airbus A330-300 oderwał się od ziemi około godziny 23:49 czasu lokalnego. Chwilę po oderwaniu się od ziemi pasażerowie i załoga usłyszeli głośne eksplozje dochodzące z lewego silnika. Według informacji przekazanych przez świadków z pokładu, spod skrzydła zaczęły wydobywać się iskry oraz płomienie. Według relacji świadków naziemnych i mieszkańców okolicznych dzielnic, dało się słyszeć serię wybuchów, po których z jednego z silników buchnęły intensywne płomienie. Nagrania z momentu startu pokazują zwęglone fragmenty samolotu spadające na ziemię i podpalające trawę przy pasie startowym. Silnik Pratt & Whitney PW4168A, w który wyposażony był ten Airbus, uległ awarii podczas pierwszej fazy wznoszenia.
Reakcja załogi i służb
Załoga zareagowała natychmiast. Kontrolerzy ruchu lotniczego z wieży dostrzegli pożar na skrzydle maszyny i niezwłocznie zaalarmowali pilotów, przekazując dramatyczny komunikat: "Delta, masz pożar na skrzydle". Piloci natychmiast nadali sygnał "Mayday" i podjęli decyzję o awaryjnym lądowaniu. Po osiągnięciu wysokości około 4,5 tys. stóp (1400 metrów) podjęto decyzję o zawróceniu na lotnisko. Piloci zatrzymali wznoszenie i skierowali maszynę z powrotem nad pas startowy. Lot DL0104 trwał zaledwie dziewięć minut.
Sytuację dodatkowo komplikował fakt, że jeden z pasów startowych był wyłączony z użytku z powodu planowego przeglądu technicznego. Mimo to, dzięki błyskawicznej reakcji załogi i służb naziemnych, samolot wylądował bezpiecznie. Na pokładzie znajdowało się 272 pasażerów oraz 14 członków załogi (łącznie 286 osób). "Airbus A330-300 wylądował bezpiecznie, a pasażerowie zostali przewiezieni autobusami do terminalu" - przekazał rzecznik Delta Air Lines cytowany przez media. Po zatrzymaniu maszyny ekipy techniczne przeprowadziły kontrolę, a pasażerowie pozostali na miejscach do zakończenia wszystkich procedur bezpieczeństwa. Ewakuacja przebiegła bez komplikacji. Na szczęście, mimo skali zagrożenia, nikt z pasażerów ani załogi nie odniósł obrażeń.
Awaryjne lądowanie samolotu Wizzair Gdańsk Alicante 08/10/2024 Emergency landing GDN - ALC W6 1707
Skutki i dochodzenie
Podczas lądowania na ziemię spadały fragmenty płonącego silnika. Metalowe i plastikowe odłamki trafiły zarówno na trawiaste pobocze, jak i na sam pas startowy. Fragmenty uszkodzonego silnika spadły w pobliżu pasa startowego i wywołały niewielki pożar roślinności, który szybko opanowano. Z powodu obecności odłamków i pożaru na terenie lotniska, ruch lotniczy został czasowo wstrzymany. Incydent miał miejsce na najbardziej ruchliwym lotnisku Ameryki Południowej, które obsługuje dziesiątki tysięcy pasażerów dziennie i stanowi kluczowy węzeł komunikacyjny dla całego regionu.
Śledztwo w sprawie przyczyn zdarzenia prowadzą brazylijskie służby lotnicze. Samolot o rejestracji N813NW, który wszedł do służby 20 lat temu, został poddany szczegółowej inspekcji. Eksperci sprawdzą historię konserwacji maszyny i parametry lotu, by ocenić, dlaczego doszło do incydentu podczas startu. Według wstępnych ustaleń mogło dojść do wewnętrznego uszkodzenia, jednak nie podano jeszcze szczegółowych przyczyn. Agencja prasowa Aviacionline podaje, że śledczy rozważają dwa główne scenariusze: zassanie ciał obcych (FOD) lub zderzenie z ptakiem (tzw. bird strike).
Podobne zdarzenia: Pożar silnika w Perth, Australia
Charakterystyka incydentu
Tuż po starcie zapalił się silnik samolotu pasażerskiego linii australijskich Cobham Aviation. Maszyna, na pokładzie której znajdowały się 93 osoby, leciała z Perth do Barrow Island w Australii Zachodniej. Pożar wybuchł w drugim silniku zaraz po starcie, co wzbudziło przerażenie wśród pasażerów.
Reakcja i bezpieczeństwo
"Zobaczyliśmy ogień, niektórzy wpadli w panikę. Ale piloci szybko zareagowali i przecięli przewody paliwowe" - relacjonuje Jason Grimmett, który był na pokładzie samolotu. Rzeczniczka agencji rządowej Airservices Australia sprecyzowała, że piloci szybko ugasili pożar, a samolot bezpiecznie wylądował w Perth. Na ziemi eskortowały go jednostki straży pożarnej. Świadkowie przyznają, że gdy zobaczyli płomienie, obawiali się najgorszego, ale profesjonalizm załogi zapobiegł tragedii.
Możliwe przyczyny awarii silników lotniczych
Awaria silnika podczas startu lub tuż po nim może mieć wiele przyczyn. Najczęściej rozważane scenariusze obejmują:
- Zassanie ciał obcych (FOD - Foreign Object Debris): Obiekty takie jak kawałki metalu, śruby, elementy pasa startowego, a nawet drobny sprzęt lotniskowy mogą zostać wessane przez silnik, powodując jego uszkodzenie.
- Zderzenie z ptakiem (bird strike): Kolizja z ptakami, zwłaszcza dużymi lub licznymi stadami, może doprowadzić do poważnych uszkodzeń łopatek turbiny i wewnętrznych elementów silnika, prowadząc do pożaru lub jego wyłączenia.
- Wewnętrzne uszkodzenia mechaniczne: Awarie komponentów silnika, takie jak pęknięcia łopatek, problemy z układem paliwowym lub smarowania, mogą być spowodowane zmęczeniem materiału, wadami produkcyjnymi lub niewłaściwą konserwacją.
- Problemy z układem paliwowym: Nieszczelności lub usterki w systemie doprowadzania paliwa mogą prowadzić do jego wycieku i zapłonu.
Regularne przeglądy techniczne, ścisłe przestrzeganie procedur konserwacji oraz kontrola środowiska lotniskowego są kluczowe dla minimalizacji ryzyka takich incydentów i zapewnienia najwyższego poziomu bezpieczeństwa.