W środę, 5 czerwca, w godzinach wieczornych, w kopalni Lubelski Węgiel Bogdanka doszło do niebezpiecznego zdarzenia. Na jednej ze ścian wydobywczych, która znajdowała się w fazie likwidacji i nie prowadziła wydobycia, odnotowano wzrost stężenia tlenku węgla. Przyczyną incydentu było samozagrzanie się węgla, co doprowadziło do powstania tzw. pożaru endogenicznego.
Przebieg ewakuacji i sytuacja w kopalni
Z rejonu zagrożenia, czyli z północnej części obszaru Puchaczów 5, bezpiecznie wycofano wszystkich pracowników. Łącznie ewakuowano około 180 górników. Jak zapewnił Artur Wasil, prezes LWB, sytuacja została szybko opanowana, a następna zmiana pracowników nie zjechała na dół do zagrożonego rejonu.
Prezes podkreślił, że choć zdarzenie jest kłopotliwe, nie stanowi dużego zagrożenia dla bezpieczeństwa kopalni. Zaznaczył również, że plan wydobycia na 2019 rok, ustalony na poziomie 9,4 mln ton, pozostaje niezagrożony.
Działania ratownicze i rola sprzętu specjalistycznego
Akcję w rejonie pożaru rozpoczęły zakładowe zastępy ratownicze, a nadzór nad całością działań przejął Okręgowy Urząd Górniczy w Lublinie. W czwartek przed południem na miejsce dotarło wsparcie z Centralnej Stacji Ratownictwa Górniczego w Bytomiu.
- Sprzęt: Do Bogdanki sprowadzono m.in. chromatograf, niezbędny do stałego monitorowania stężenia gazów (metanu, tlenku i dwutlenku węgla oraz tlenu).
- Technika walki z ogniem: Podjęto działania mające na celu ograniczenie dopływu tlenu do ogniska pożaru poprzez tamowanie wyrobisk oraz podawanie gazu neutralnego - azotu.
Film instruktażowy CSB dotyczący bezpieczeństwa: Zagrożenia związane z uduszeniem azotem
Dlaczego dochodzi do samozagrzania węgla?
Marek Mierzejewski, dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w Lublinie, wyjaśnia, że proces ten następuje, gdy w węglu powstają spękania i szczeliny. Jeśli w miejscach pozostawienia resztek węgla dojdzie do przenikania powietrza, następuje przyspieszone utlenianie, które prowadzi do akumulacji ciepła.
| Zjawisko | Opis |
|---|---|
| Okres inkubacji | Dla węgli z Bogdanki wynosi on około 44-46 dni. |
| Przyczyna pożaru | Przekroczenie bezpiecznego czasu likwidacji ściany, co pozwoliło na zainicjowanie reakcji chemicznej. |
| Temperatura krytyczna | Osiągnięcie poziomu 60-80 0C powoduje gwałtowny wzrost temperatury i ryzyko samozapłonu. |
Zdarzenie to potwierdziło potrzebę budowy Okręgowej Stacji Ratownictwa Górniczego w Lubelskim Zagłębiu Węglowym, która mogłaby znacząco przyspieszyć dostęp do specjalistycznego wyposażenia w sytuacjach awaryjnych.