Pożar butli gazowej: przyczyny, skutki i zasady bezpieczeństwa

Pożar butli gazowej to zdarzenie niosące za sobą poważne zagrożenie dla życia, zdrowia i mienia. Coraz częściej stykamy się z informacjami o incydentach związanych z niekontrolowanym zapłonem lub wybuchem gazu z butli. Zrozumienie przyczyn tych zdarzeń oraz stosowanie się do zasad bezpieczeństwa jest kluczowe dla ich zapobiegania.

Incydenty i skutki pożarów butli gazowych

Pożar na ulicy Bytkowskiej

We wtorek, 9 lipca, po godzinie 4 rano, na ulicy Bytkowskiej doszło do pożaru spowodowanego butlą gazową. Właściciela mieszkania obudziły trzaski oraz syczenie, które dochodziły z kuchni, gdzie była podpięta butla gazowa do kuchenki. Gdy próbował zakręcić butlę gazową, wybuchł ogień, powodując u niego poparzenia. Mężczyzna został przewieziony do Centrum Leczenia Oparzeń. Dzięki szybkiej reakcji właściciela mieszkania i sprawnej akcji gaśniczej strażaków, którzy szybko ugasili pożar, nie doszło do tragicznych skutków. Służby przeprowadziły ewakuację mieszkańców budynku. Na szczęście nie doszło do wybuchu butli. Jeszcze tego samego dnia śledczy wspólnie z biegłym z zakresu pożarnictwa przeprowadzili oględziny spalonej kuchni. Opinia specjalisty wskaże, jakie były przyczyny pożaru.

Wybuch butli w Sędzimirowie

W niedzielę, 3 maja, przed godziną 10 w miejscowości Sędzimirów na Dolnym Śląsku (gm. Pielgrzymka, pow. złotoryjski), doszło do wybuchu butli z gazem w budynku jednorodzinnym. Jak informuje mł. kpt. Ryszard Wrutniak z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Złotoryi, po dojeździe na miejsce i przeprowadzeniu rozpoznania stwierdzono, że doszło do wybuchu gazu propan-butan w pomieszczeniu kuchni na 1. piętrze. Zawaleniu uległa ściana działowa, naruszona została konstrukcja ścian nośnych oraz instalacja elektryczna. Działania strażaków polegały na zabezpieczeniu miejsca zdarzenia oraz ewakuacji lokatora z budynku. Osobie tej udzielono kwalifikowanej pierwszej pomocy, a po dojeździe pogotowia ratunkowego przekazano ratownikom medycznym. Zabezpieczono uszkodzone elementy budynku, odłączono zasilanie w energię elektryczną, a pomiary detektorami w obiekcie nie wykazały dalszych zagrożeń. O zdatności budynku do użytkowania zdecyduje Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a okoliczności i przyczyny zdarzenia będą ustalane przez Policję. Na miejscu interweniowało między innymi 8 zastępów straży pożarnej.

Zapłon i wybuch w Niedźwiadzie Dużej

Opolscy policjanci ustalają okoliczności zdarzenia, do którego doszło w miejscowości Niedźwiada Duża. W wyniku nieszczelności butli doszło tam do zapłonu gazu, wybuchu, a następnie pożaru budynku mieszkalnego. Dyżurny opolskiej jednostki został powiadomiony o zdarzeniu wczoraj po godzinie 20:00. 87-letnia kobieta mieszkająca w domu doznała poparzeń ciała i została przewieziona do szpitala. Policjanci pracujący na miejscu wstępnie ustalili, że w chwili użytkowania butli gazowej przez 87-letnią kobietę, w wyniku nieszczelności butli doszło do zapłonu gazu i jego wybuchu, a następnie częściowego pożaru domu.

Tragiczny incydent w zakładzie jubilerskim

Kilka lat temu w jednym z zakładów jubilerskich na terenie Trójmiasta doszło do tragedii. Butla, która miała zasilać palnik gazowy do obróbki materiałów, znajdowała się w pomieszczeniu, gdzie panowała wysoka temperatura. Doszło do wybuchu gazu propan-butan, który spowodował rozległe oparzenia u pracowników znajdujących się na hali oraz pożar w budynku. Trzy osoby zmarły, a trzy kolejne doznały trwałego uszczerbku na zdrowiu. Właściciel zakładu zamknął działalność produkcyjną. Śledztwo wykazało, że przyczyną nieszczęśliwego zdarzenia była przepełniona i niesprawna butla produkcji NRD, nieposiadająca atestu. Doszło do rozszczelnienia zbiornika poprzez nadmierne ciśnienie w jego wnętrzu. Opisane zaniedbania ze strony firmy dostarczającej butle z gazem doprowadziły do tragedii.

Pożar w rozlewni gazów technicznych w Bydgoszczy

7 kwietnia 2026 r. około godziny 14:00 w Bydgoszczy, przy ulicy Toruńskiej, w zakładzie rozlewni gazów technicznych doszło do pożaru, który objął kilkadziesiąt butli z acetylenem. Była to jedna z najbardziej wymagających akcji w ostatnim czasie. Płomień na zaworach był kontrolowany, a butle w sposób nieprzerwany chłodzone. W kulminacyjnym momencie na miejscu pracowało 135 strażaków. Zaangażowano łącznie 39 zastępów zarówno z powiatu bydgoskiego, jak i z innych jednostek regionu, w tym pojazdy gaśnicze oraz sprzęt wężowy i pompowy, zapewniając ciągłe zaopatrzenie w wodę.

Statystyki i przyczyny

Statystyki Państwowej Straży Pożarnej od kilku lat wykazują, że z każdym minionym rokiem rośnie ilość wybuchów butli z gazem płynnym. Do feralnych zdarzeń najczęściej dochodzi w budynkach mieszkalnych o zabudowie wielorodzinnej, rzadziej natomiast do eksplozji butli dochodzi w zakładach produkcyjnych.

Najczęstszymi przyczynami wybuchu butli z gazem płynnym są nieszczelności butli oraz instalacji do nich doprowadzanych. Ponadto dostarczane butle bywają wadliwe, z wybrakowanymi zaworami reduktorów (brak uszczelek), skorodowane, posiadające zardzewiałe pokrętła. Stanowią realne zagrożenie dla konsumentów i mogą działać jak bomba z opóźnionym zapłonem.

Skutki wybuchów butli gazowych

Skutki wybuchów są tragiczne. Poszkodowani ludzie są okaleczeni lub giną. Mieszkania wymagają kapitalnych remontów bądź nadają się wyłącznie do wyburzenia, a budynki produkcyjne (bądź budynki stanowiące majątek zakładu) są wyłączane z eksploatacji, co może skutkować dłuższym przestojem np. w prowadzonej działalności.

Zasady bezpiecznego użytkowania butli gazowych

Aby uniknąć problemów związanych z eksploatacją i przechowywaniem butli z gazem płynnym, należy stosować się do wytycznych wynikających z Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 z późn. zm.), jak i zasad bezpieczeństwa opracowanych przez dostawców gazu:

Ogólne zalecenia

• Ciśnienie w butli rośnie wraz z temperaturą otoczenia, dlatego w pomieszczeniu, w którym temperatura powietrza przekracza 35 stopni Celsjusza, jest ona bardzo dużym zagrożeniem.
• Jeśli w budynku jest sieć gazowa, zabronione jest podłączanie butli gazowej, nawet na tarasie.
• Nie przechowuj zapasowych butli gazowych, a puste natychmiast zwracaj dostawcy.
• Butle napełnia się w 85%. Zawsze korzystaj z profesjonalnych punktów.

Podłączanie i sprawdzanie szczelności

• Jeśli podłączasz nową butlę, sprawdź uszczelkę reduktora ciśnienia i zaworu.
• Butle gazowe podłączaj zawsze specjalnymi elastycznymi przewodami do gazu płynnego. Muszą mieć długość co najmniej 1,5 m, a na obu końcach opaski zaciskowe.
• Zakręcaj zawór butli, gdy nie korzystasz z gazu.
• Jeśli nie masz pewności, że połączenie butli z kuchenką lub grzejnikiem jest szczelne, nigdy nie sprawdzaj go płomieniem. Użyj wody z mydłem lub płynem do naczyń. Spryskaj nią miejsca połączenia. Jeśli powstanie na nich piana, to znaczy, że butla jest nieszczelna. Na rynku są też specjalne, niedrogie pianki do sprawdzania szczelności.

Transport butli gazowych

1. Przed przystąpieniem do transportu butli należy sprawdzić, czy zawór jest dokręcony i czy posiada uszczelkę gumową przy wylocie zaworu.
2. Następnie należy umocować nakrętkę na wylocie zaworu, a na butlę pozbawioną kołnierza nakręcić kołpak ochronny.
3. Butlę należy przewozić lub przenosić w pozycji pionowej.
4. Przy transporcie butla winna być zabezpieczona przed upadkiem.
5. Butli nie wolno rzucać, przewracać, toczyć, uderzać itp.
6. Butli nie wolno przewozić razem z innymi materiałami wybuchowymi, łatwopalnymi itp.

Przechowywanie butli gazowych

1. Butli nie wolno przechowywać w warunkach wpływających ujemnie na ich wytrzymałość, np. w otoczeniu, w którym zachodzi możliwość działania substancji korodujących.
2. Butli nie wolno przechowywać w pobliżu powierzchni promieniujących ciepło w odległości mniejszej niż 1,5 m.
3. Butli nie wolno umieszczać w sąsiedztwie liczników elektrycznych, gniazd wtykowych i urządzeń powodujących iskrzenie.
4. Temperatura pomieszczenia, w którym znajduje się butla, nie może przekraczać 35°C.
5. Butli nie należy przechowywać w pomieszczeniach, w których:
   • poziom podłogi znajduje się poniżej otaczającego terenu;
   • znajdują się inne materiały łatwopalne;
   • nie ma zainstalowanych aparatów gazowych.
6. W budynku mieszkalnym, mającym instalację zasilaną z sieci gazowej, stosowanie instalacji gazu płynnego z butli jest zabronione.
7. W mieszkaniu, warsztacie lub lokalu użytkowym można przechowywać nie więcej niż dwie butle przyłączone do urządzeń gazowych, o zawartości gazu do 11 kg.
8. Butle należy ustawiać w pozycji pionowej - zabezpieczając przed przewróceniem, uderzeniem, dostępem osób niepowołanych, dzieci itp.
9. Nie należy ustawiać butli w miejscach nasłonecznionych.

Wymiana butli gazowej

Wymiana butli gazowej wymaga wykonania następujących czynności:

1. Należy zakręcić zawór na butli pustej (w prawo).
2. Odkręcić reduktor od butli. Nakrętka reduktora posiada „lewy” gwint, odkręca się w prawo.
3. Butlę pustą odstawić w bezpieczne miejsce. Zakręcić zaślepkę i kołpak (w butlach bez kołnierza ochronnego).
4. Z butli pełnej zdjąć kołpak zakrywający zawór (w butlach bez kołnierza ochronnego).
5. Sprawdzić, czy zawór butlowy jest zakręcony. Odkręcić zaślepkę z tworzywa na zaworze (lewy gwint).
6. Sprawdzić stan uszczelki gumowej, w razie potrzeby wymienić.
7. Butlę ustawić w miejscu przeznaczenia.
8. Zakręcić reduktor. Nakrętka reduktora dokręca się w „lewo”.
9. Sprawdzić, czy zawory odbiornika gazu (np. kuchni gazowej) są zamknięte.
10. Odkręcić zawór na butli (w lewo). Sprawdzić szczelność całej instalacji, pokrywając zawór butli, reduktor, złącza wodą z roztworem mydła. Powiększające się pęcherzyki piany mydlanej wskazują, że połączenie jest nieszczelne. Dokręcenie może być dokonywane tylko przy zamkniętym zaworze butlowym. W razie niemożności uzyskania szczelności wezwać uprawnionego instalatora gazu płynnego.

Szczelności butli gazowej i instalacji w żadnym wypadku nie wolno badać otwartym ogniem (np. przy użyciu zapałki lub zapalniczki)!

Postępowanie w przypadku ulatniania się gazu

W przypadku ulatniania się gazu należy:

1. Zakręcić zawór główny butli.
2. Wyłączyć lub wygasić wszelkie źródła otwartego ognia, a także źródła światła.
3. Nie włączać żadnych odbiorników elektrycznych (lodówka, pralka itp.).
4. Otworzyć drzwi i okna.
5. Odłączyć butlę i wynieść w bezpieczne miejsce.

tags: #pozar #butli #gazowej