Opowieści o straży pożarnej od dziesiątek lat inspirują reżyserów i scenarzystów, czego efektem są liczne produkcje filmowe ukazujące losy tej profesji. Strażacy mają szczególną rolę w historii światowego kina; pierwsza produkcja im poświęcona, zatytułowana „Życie amerykańskiego strażaka”, powstała już w 1903 roku i koncentrowała się na przebiegu akcji ratowania ludzi, prezentując strażaków jako bohaterów. Wątki katastroficzne w filmach są niemal tak stare, jak historia samego filmu, a jednym z wcześniejszych dzieł tego gatunku jest „Ogień!” (1901) Jamesa Williamsona.
Wspólnym mianownikiem wielu z tych tytułów są strażacy - postacie niemal mityczne, bohaterowie codzienności, którzy z jednej strony mierzą się z ogromnym ryzykiem i niebezpieczeństwem, a z drugiej żyją jak każdy z nas: kochają, boją się, czasem wątpią. Ta mieszanka heroizmu i zwyczajności czyni ich historie tak fascynującymi. Celowo pomijając bezdyskusyjne klasyki, skupimy się na nowszych produkcjach, choć nie zabraknie też kilku kultowych pozycji, które na stałe wpisały się w kanon kina. Poniższe zestawienie prezentuje zarówno kino fabularne, poruszające dramaty, dynamiczne animacje, jak i mocne seriale inspirowane prawdziwymi wydarzeniami.
Współczesne filmy fabularne o strażakach
Które produkcje filmowe najlepiej oddają trud i ryzyko pracy strażaka? Przedstawiamy nowsze pozycje, które z pewnością warto zobaczyć.
„Tylko dla odważnych” (Only the Brave, 2017) - Prawdziwa historia heroizmu
Jeśli zastanawiasz się, które filmy najlepiej oddają trud i ryzyko pracy strażaka, „Tylko dla odważnych” to zdecydowanie jedna z czołowych pozycji, choć uprzedzamy - nie jest to kino dla wrażliwych ludzi. Film opowiada prawdziwą historię elitarnej jednostki Granite Mountain Hotshots z Arizony, która w 2013 roku zetknęła się oko w oko z szalejącym żywiołem. Biograficzny dramat przedstawia losy doświadczonego oddziału strażackiego, który z pasją oddaje się swojej służbie.
Gdy w 2013 roku błyskawicznie rozprzestrzeniający się pożar trawi okoliczne lasy, nieuchronnie zbliżając się do miasta Yarnell, kilkunastu odważnych przez kilka dni z poświęceniem i na różne sposoby stara się pokonać szalejący żywioł. Film ukazuje nie tylko walkę z żywiołem, ale i emocjonalne wyzwania, z jakimi zmagają się strażacy. Jednostką dowodzi doświadczony kapitan Eric March (Josh Brolin). Do oddziału zgłasza się młody Brendan McDonough (Miles Teller), który w ten sposób chce zmienić swoje życie. Czeka ich czteroletnie szkolenie, które ma przygotować mężczyzn do walki z żywiołem na każdym froncie.
„Tylko dla odważnych” to inspirująca opowieść o heroizmie, męskiej przyjaźni i harcie ducha, a także o pasji i poświęceniu. To historia mężczyzn, którzy nie czują się bohaterami, lecz z narażeniem życia robią swoje, będąc jednocześnie zwykłymi ludźmi z osobistymi radościami i smutkami. W filmie występuje gwiazdorska obsada, w tym Josh Brolin, Miles Teller, Taylor Kitsch, Jennifer Connelly i Jeff Bridges. Produkcja w reżyserii Josepha Kosinskiego (Ocena Filmweb: 7,5) zapewnia obgryzanie paznokci i totalny emocjonalny rollercoaster.
„Płonąca pułapka” (Ladder 49, 2004) - Dramat w obliczu ognia
To jeden z amerykańskich filmów o strażakach, który zdobył dużą popularność. Realistyczna, emocjonalna historia strażaka w śmiertelnej pułapce. Amerykańska produkcja w reżyserii Jaya Russella (Ocena Filmweb: 7,2) łączy w sobie elementy dramatu, thrillera i filmu akcji. Opowiada o desperackiej walce o życie doświadczonego strażaka, Jacka Morrisona (Joaquin Phoenix), któremu szalejący ogień w trakcie akcji odcina drogę do wyjścia z drapacza chmur. Mężczyzna utknął na 27. piętrze. Jego szanse z minuty na minutę maleją, bowiem tlenu wystarczy mu jedynie na kilka minut, a pomoc wciąż jest w drodze.
Uwięziony w płomieniach, zazwyczaj ratujący życie innych bohater musi teraz sam zmierzyć się z własnymi słabościami i strachem. Wzruszający obraz ukazuje jego walkę z samym sobą i zaciekły wyścig z czasem ekipy ratowniczej pod dowództwem kapitana Mike'a Kennedy'ego (John Travolta), który zrobi wszystko, aby go uratować. Podczas dramatycznych minut przed oczami Jacka przesuwa się całe jego dotychczasowe życie - od pierwszego spotkania z szefem, poprzez historię przyjaźni z Tommym Drake'em (Morris Chestnut), aż po piękną miłość z Lindą (Jacinda Barrett).
„Płonąca pułapka” to trzymające w napięciu widowisko i jednocześnie hołd złożony przez Hollywood amerykańskim strażakom, zachwycające rozmachem, efektami specjalnymi, kreacją Joaquina Phoenixa, dopracowaną scenografią i treściwym scenariuszem.
„Próba ogniowa” (Fireproof, 2008) - Ogień w związku
„Próba ogniowa” (Ocena Filmweb: 7,2) to film obyczajowy o pracy strażaka, miłości i wierze w Boga, gdzie najtrudniejsza misja odważnego strażaka z pożarem nie ma nic wspólnego. Fabuła jednego z nielicznych skłaniających się w stronę obyczajowego melodramatu filmów o strażakach skupia się na historii Caleba Holta (Kirk Cameron), nieustraszonego kapitana straży pożarnej, któremu wali się związek z żoną Catherine (Erin Bethea). Przez dziesięciolecie małżeństwa Caleb i Catherine oddalili się na tyle, że są gotowi, by dalej żyć bez siebie. Kiedy przygotowują się do postępowania rozwodowego, mocno wierzący ojciec Caleba prosi syna, aby podjął „Wyzwanie miłosne”. Daje mu książeczkę ze wskazówkami, która ma zadziałać tak, jak kodeks strażacki.
Caleb, ufający, że „Wyzwanie miłosne” nie ma nic wspólnego z „odrodzonymi w wierze” rodzicami, podejmuje próbę. Przed nami wciągająca, refleksyjna, chwytająca za serce opowieść o pasji, miłości i uleczającej mocy wiary. Czy to wystarczy, aby uratować dogasające uczucie? Film powstał w reżyserii Alexa Kendricka.
„World Trade Center” (2006) - Tragedia 11 września z perspektywy strażaków
To jeden z najbardziej znanych filmów o strażakach, opowiedziany z ich perspektywy. Mowa o śmiałkach, którzy z ogromnym poświęceniem i narażeniem własnego życia usiłowali uratować jak najwięcej osób po zamachu terrorystycznym w Nowym Jorku 11 września 2001 roku. Głęboko poruszający dramat nakręcił 3-krotny zdobywca Oscara, Oliver Stone. Film, inspirowany prawdziwymi wydarzeniami, ukazuje heroiczną akcję ratunkową po tym, jak uprowadzone samoloty wbiły się w dwa wieżowce na Manhattanie, równając je z ziemią. W wyniku tego mnóstwo ludzi ugrzęzło pod gruzami, a ekipy ratownicze działały bez przerwy.
Obraz Stone'a niesłychanie chwyta za serce, tym bardziej, że te wydarzenia wciąż budzą żywe emocje. „World Trade Center” to niezwykła opowieść o wielkiej odwadze i wewnętrznej sile. Na ekranie zobaczysz takie gwiazdy jak Nicolas Cage, Maria Bello, Maggie Gyllenghaal oraz Michael Peña. Produkcja została uhonorowana nagrodą National Board of Review za wolność ekspresji, a także nominacją do nagrody IFTA za zdjęcia.
„Ci, którzy życzą mi śmierci” (Those Who Wish Me Dead, 2021) - Dreszczowiec z pożarem w tle
Amerykańsko-kanadyjski dreszczowiec powstał na bazie książki Michaela Koryty. Za kamerą stanął Taylor Sheridan, który wraz z pisarzem napisał scenariusz. Angelina Jolie zagrała rolę strażaczki skaczącej ze spadochronem, Hannah Faber, która nie może pogodzić się ze śmiercią trójki młodych osób, których nie udało jej się ocalić. Gdy na jej drodze staje zakrwawiony, przerażony nastolatek, Connor (Finn Little), postanawia się zrehabilitować i pomóc mu nie tylko uciec przed płatnymi zabójcami, ale i przedrzeć się przez trawiony pożarem gęsty las w parku narodowym.
Jeden z najnowszych filmów o strażakach z gwiazdą Hollywood w roli głównej to doskonały dreszczowiec, w którym zakochają się szczególnie wielbiciele kina akcji z lat 90. Poza Angeliną Jolie w obsadzie thrillera znaleźli się m.in. Finn Little, Jon Bernthal oraz Nicolas Hoult.
„Tunel” (Tunnelen, 2019) - Skandynawski film katastroficzny
Ten norweski film katastroficzny to uwspółcześniony remake kultowego filmu z lat 90. (prawdopodobnie chodzi o „Tunel” z Sylvestrem Stallone). To trzymająca w napięciu, dramatyczna produkcja rodem ze Skandynawii, a trzeba przyznać, że Skandynawowie umieją w kino katastroficzne. Jej fabuła skupia się na pożarze wywołanym wypadkiem cysterny w tunelu. W jego wyniku dziesiątki osób zostały odcięte od świata, zaś tunel wypełnia się zabójczym dymem. Problem w tym, że na zewnątrz panuje śnieżyca, która utrudnia straży pożarnej sprawne dotarcie na miejsce. Za kamerą stanął Pål Øie.
„Odważna decyzja” (The Bravest, 2019) - Azjatyckie kino akcji o strażakach
Jeden z ciekawszych nie-amerykańskich filmów o strażakach próbujących opanować szalejący żywioł po eksplozji w fabryce chemicznej. To kino azjatyckie, a konkretniej produkcja z Chin, łącząca w sobie kino akcji z dramatem. Historia opiera się na prawdziwych wydarzeniach: gdy w lipcu 2010 roku dochodzi do wybuchu rurociągu naftowego, dzielni strażacy muszą opanować sytuację po serii pożarów, które były jego skutkiem. Główny bohater, okryty hańbą komendant, w obliczu zagrożenia mieszkańców płonącego miasta musi pozostawić przeszłość za sobą i zjednoczyć się w walce z żywiołem ze swoim dawnym podwładnym. Widowiskowa produkcja razi nieco swym propagandowym wydźwiękiem i nadmiarem patosu, ale kto powiedział, że te zarezerwowane są jedynie dla kina amerykańskiego. W rolach głównych wystąpili Jiang Du oraz Xiaoming Huang. Reżyseria: Tony Chan.
Filmy animowane o strażakach - Dla całej rodziny
Dzieci również powinny być uświadamiane o roli strażaków w społeczeństwie, a niewiele rzeczy robi to lepiej niż filmy animowane.
„Niezgaszalni” (Fireheart, 2022) - Bajka o marzeniach i przełamywaniu stereotypów
To ujmująca historia małej dziewczynki Georgii, która ma niezwykłe marzenie - zostać strażaczką. To wspaniała, pełna ciepła opowieść o tym, że jeśli bardzo w coś wierzysz, to marzenia się spełniają. Jeden z nielicznych animowanych filmów o strażakach (Ocena Filmweb: 6,4) udowadnia, że dziewczyny mogą wszystko. Przekaz jest uniwersalny - jak się czegoś wystarczająco mocno pragnie, to wszystko jest możliwe.
Dziewczynka marzy o karierze strażaczki, ale zawód ten w Nowym Jorku lat 20. XX wieku zarezerwowany jest tylko dla mężczyzn. Niebywała determinacja i odwaga Georgii nakazują jej dołączyć w męskim przebraniu do ekipy ojca, która tropi nowojorskiego piromana. To kapitalna bajka o mocy marzeń, opowieść, która łamie stereotypy, a przy tym oferuje dużo dobrej zabawy. W polskiej wersji językowej dzielnej Georgii głosu użyczyła Małgorzata Socha (w draftcie pomyłka "Magdalena Socha", poprawione na "Małgorzata Socha" na podstawie powszechnej wiedzy o dubbingu).
„Samoloty 2” (Planes: Fire & Rescue, 2014) - Strażacy lotniczy Disneya
Film dla najmłodszych z wytwórni Disney, będący kontynuacją „Samolotów”. Fabuła koncentruje się na grupie strażaków lotniczych, którzy walczą z pożarami lasów, ucząc dzieci o walce z żywiołem i roli ratowników.
Seriale o tematyce pożarniczej
„Notre Dame” (Notre-Dame, la part du feu, 2022) - Dramat inspirowany pożarem katedry
Akcja francuskiego dramatycznego serialu rozpoczyna się tej nocy, w której wybucha pożar w wiekowej katedrze Notre-Dame. Fabuła jednego z nielicznych seriali o straży pożarnej koncentruje się wokół historii paryskich śmiałków walczących z trawiącym zabytek w błyskawicznym tempie ogniem. W tym samym czasie inni bohaterowie serialu mają do ugaszenia „pożary” w życiu prywatnym, ukazując osobiste dramaty w tle wielkiej tragedii.
Notre-Dame w ogniu (2019) dokument PL National Geographic
Klasyczne filmy o strażakach i pożarach
Mimo początkowego założenia o skupieniu się na nowszych produkcjach, nie sposób nie wspomnieć o klasykach, które na zawsze wpłynęły na gatunek filmów o strażakach i pożarach.
„Ujarzmić piekło” (Hellfighters, 1968)
Film sensacyjny (reżyseria: Andrew V. McLaglen) o właścicielu firmy (John Wayne), która zajmuje się gaszeniem pożarów na platformie wiertniczej. Film o strażakach walczących z pożarami naftowymi jest inspirowany prawdziwymi wydarzeniami z życia legendarnego strażaka Reda Adaira, specjalizującego się w gaszeniu pożarów na platformach wiertniczych.
„Płonący wieżowiec” (The Towering Inferno, 1974)
Ikoniczny amerykański film katastroficzny (reżyseria: John Guillermin) o pożarze w drapaczu chmur. Akcja rozgrywa się w ogromnym drapaczu chmur, gdzie na 135. piętrze odbywa się bal z okazji otwarcia budynku. W schowku na 81. piętrze wybucha pożar, który wkrótce dojdzie do sali balowej, na której bawi się kilkaset osób. Komendant straży pożarnej (Paul Newman) w porozumieniu z architektem wieżowca (Steve McQueen) postanawiają wysadzić zbiorniki z wodą, znajdujące się na dachu. Produkcja zdobyła trzy Oscary, w tym za najlepsze zdjęcia i montaż. Film zrealizowany z hollywoodzkim rozmachem (Ocena Filmweb: 7,2) stał się światowym klasykiem. Muzycznym motywem produkcji jest utwór: „We may never love like this again” w wykonaniu Maureen McGovern.
„Ognisty podmuch” (Backdraft, 1991)
Kultowy film (Ocena Filmweb: 7,2) o dwóch braciach strażakach z Chicago, którzy mierzą się z tragiczną przeszłością i serią tajemniczych podpaleń. W thrillerze „Ognisty podmuch” dochodzi do serii podpaleń na terenie Chicago. W wykryciu sprawcy swoje siły jednoczą dwaj bracia: Brian (William Baldwin) i Stephen (Kurt Russell). Zawsze chcieli dorównać ojcu, który był strażakiem, ale po jego śmierci w płomieniach znacznie oddalili się od siebie. Brian, pracujący w straży pożarnej w jednostce dowodzonej przez swojego brata Stephena, zmienił branżę po akcji, w której zginął jego kolega. Teraz ponownie mierzy się z żywiołem jako agent w dochodzeniówce. Jego partnerem jest Donald Rimgale (Robert De Niro).
Film akcji w reżyserii Rona Howarda otrzymał trzy nominacje do Oscarów i wyróżnia się spektakularnymi efektami specjalnymi.
Pozostałe warte uwagi produkcje
Poniżej przedstawiamy inne, godne uwagi filmy, które w różny sposób podchodzą do tematyki pożarów i strażaków.
„Na zawsze” (Always, 1989)
Piękny melodramat w reżyserii Stevena Spielberga (Ocena Filmweb: 6,5), gdzie głównym bohaterem jest Peter Sandich (Richard Dreyfuss) - doskonały pilot i strażak, który na co dzień zmaga się z pożarami lasów. Podczas jednej z akcji ginie, poświęcając życie, aby ratować przyjaciela. Nie może jednak spokojnie odejść w zaświaty, ponieważ jego serce nadal jest u boku ukochanej Dorindy (Holly Hunter). Budzi się jako duch i przygląda się temu, co ma miejsce po jego śmierci. Nie mogąc być z Dorindą, pomaga jej odnaleźć nową miłość. Film zachwyca doskonałymi pokazami lotniczymi i rewelacyjną rolą Audrey Hepburn jako duchowej przewodniczki Pete'a.
„Częstotliwość” (Frequency, 2000)
Film sci-fi (Ocena Filmweb: 7,3) w reżyserii Gregory'ego Hoblita o niecodziennej relacji syna z ojcem. Jest rok 1999. John Sullivan (James Caviezel) jest policjantem. Za pomocą starego radia udaje mu się nawiązać kontakt ze swoim zmarłym ojcem strażakiem. Frank Sullivan (Dennis Quaid) zginął podczas pożaru w Bruxton w 1969 roku. Dzięki wymianie informacji, mężczyznom udaje się zmienić bieg wydarzeń. Jednak ingerencja w przeszłość ma swoje konsekwencje - teraz zagrożone jest życie matki Johna (Elizabeth Mitchell). Thriller został nagrodzony na festiwalu Saturny w 2001 roku w kategorii najlepszy film fantasy.
„9/11” (2002) - Wyjątkowy dokument z dnia tragedii
Film „9/11” (Ocena Filmweb: 8,0) w niezwykły sposób dokumentuje tragedię z 11 września 2001 roku. Podczas kręcenia dokumentu o młodym nowojorskim strażaku, dwóch filmowców, Jules i Gedeon Naudet, zobaczyło nisko lecący samolot. Chwilę później uderzył w World Trade Center. Reakcja młodego strażaka była natychmiastowa - rzucił się na pomoc rannym, a wraz z nim do rozsypującego się wieżowca weszli filmowcy. Było to ostatnie nagranie z wnętrza budynku tego dnia. Narratorem zdarzeń przedstawionych w dokumencie jest Robert De Niro. Film w reżyserii Jamesa Hanlona i Gédéona Naudeta zdobył dwie nagrody Emmy w 2002 roku.
„Dobra robota: Nowojorscy strażacy” (A Good Job: Stories of the FDNY, 2014)
W dokumencie nominowanej do Oscara Liz Garbus (Ocena Filmweb: 6,7) praca straży pożarnej przedstawiona jest z perspektywy osobistych relacji. Wśród osób, które zgodziły się podzielić swoimi doświadczeniami, są uczestnicy akcji ratunkowej w gruzach World Trade Center w 2001 roku. Narratorem opowieści jest znany amerykański aktor, Steve Buscemi, który w latach 80. sam pracował jako strażak na Manhattanie. W obrazie możemy zobaczyć nie tylko archiwalne zdjęcia i nagrania, ale także prywatne materiały Buscemiego. Film powstał w hołdzie dla kolegów, którzy zginęli na służbie.
„Strażacki pies” (Firehouse Dog, 2007)
Film familijny w reżyserii Todda Hollanda o zagubionym psie, który występował w Hollywood, a teraz pomaga w jednostce straży pożarnej, ucząc młodych widzów o wartościach takich jak współpraca i odpowiedzialność.
„Siła ognia” (O que arde, 2019)
Film Olivera Laxe'a o młodym podpalaczu Amadorze, który powraca z więzienia do rodzinnej miejscowości w górach Galicji, gdzie ponownie musi zmierzyć się z ogniem i lokalną społecznością.
Scenariusz z Henderson Valley
Istnieje wiele innych filmów o tematyce pożarowej, które przedstawiają walkę z żywiołem w różnorodnych okolicznościach. Przykładem jest historia rozgrywająca się w pobliżu Henderson Valley w stanie Oregon, gdzie w kilku miejscach wybucha pożar. Do walki z żywiołem wysłane zostają wszystkie lokalne brygady straży pożarnej. Samoloty rozpylają nad płonącym terenem chemikalia, by zapobiec rozprzestrzenianiu się ognia. Mimo to płomienie pochłaniają coraz większe obszary lasów, a strażacy przygotowują się do ewakuacji miasta. Wkrótce odkrywają, że na terenie ogarniętego pożarem parku utknęło pięcioro nastolatków: przyjaciółki Angie i Jill (Ellen Muth) oraz John, Dennis (Jay Bunyan) i Elliott. Do akcji ratunkowej przyłącza się m.in. James Merrick (D.B. Sweeney), zdegradowany pilot, który popełnił błąd, kosztujący życie kilku osób, i teraz chce się zrehabilitować. W tego typu filmach często wykorzystuje się wiele autentycznych zdjęć z przeprowadzonych akcji gaszenia pożarów.
tags: #pozar #filmy #katastrofa