Francja i inne kraje europejskie zmagają się z serią niszczycielskich pożarów, które pochłaniają lasy, domy i obiekty dziedzictwa kulturowego. Sytuacja jest określana jako poważna, a władze mobilizują znaczne zasoby do walki z żywiołem oraz do usuwania jego skutków.
Nowa Fala Pożarów w Żyrondzie i Aude
W departamencie Żyronda, położonym na południowym zachodzie Francji, ponownie wybuchł rozległy pożar, co doprowadziło do ewakuacji ponad 3,5 tys. osób. Strażacy określają sytuację jako poważną, a ogień zniszczył już 16 domów w gminie Belin-Beliet i strawił około 6 tys. hektarów terenu od wtorkowego popołudnia. Płomienie są bardzo niebezpieczne i rozprzestrzeniły się na sąsiedni departament Landes, zagrażając autostradzie A63. Lokalne prefektury zdecydowały o obniżeniu dozwolonej prędkości do 90 km/h oraz ograniczeniu do dwóch z trzech pasów ruchu w kierunku Bayonne-Bordeaux, mimo że zarządca autostrady nie odnotował utrudnień widoczności.
W lipcu pożary w Żyrondzie zniszczyły już ponad 13 tys. hektarów. Obecnie największy pożar szaleje w południowo-zachodniej Francji, gdzie żywioł strawił już 16 tys. hektarów terenu, niszcząc domy i zmuszając mieszkańców do ucieczki.
Sytuacja w Departamencie Aude
W miejscowości Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse, w departamencie Aude, zginęła kobieta, a dziewięć osób, w tym dwóch cywilów i siedmiu strażaków, zostało rannych. Lokalne władze poinformowały, że pożar lasu jest „bardzo aktywny, wciąż się rozprzestrzenia i jest daleki od opanowania”. Z ogniem walczą liczne siły, w tym samoloty gaśnicze. Premier Francji François Bayrou określił ten ogromny i śmiertelny pożar jako „katastrofę na niespotykaną dotąd skalę”, związaną z globalnym ociepleniem i suszą.
Ogień, który wybuchł we wtorek w pobliżu miejscowości Ribaute (Oksytania), jest największym pożarem we Francji od 1949 roku. Płomienie, podsycane silnym wiatrem (w porywach do 50 km/h), suchą roślinnością i upalną pogodą, rozprzestrzeniały się bardzo szybko. Główne dotknięte wsie to Lagrasse, Fabrezan, Tournissan, Coustouges i Saint-Laurent-de-la-Cabrerisse. Burmistrz wioski Jonquières, Jacques Piraud, powiedział, że około 80% jego wioski uległo spaleniu, nazywając to dramatem, który spowodował tyle samo szkód, co wszystkie poprzednie pożary razem.
W związku z zagrożeniem, częściowo ewakuowano lokalne kempingi i co najmniej jedną wioskę. Mieszkańcom zalecono, aby nie wracali do domów. Prefektura Aude otworzyła 17 tymczasowych punktów zakwaterowania. Co najmniej 25 domów zostało zniszczonych, a ponad 2,5 tys. gospodarstw domowych jest pozbawionych prądu. Dziesiątki pojazdów również uległy spaleniu. Ewakuowano ludzi z czterech kempingów, a autostrada A9 została ponownie otwarta po zmianie kierunku wiatru.
Prezydent Francji Emmanuel Macron zapewnił, że kraj mobilizuje wszystkie zasoby. Premier François Bayrou oraz minister spraw wewnętrznych Bruno Retailleau odwiedzili miejsca tragedii, obiecując wsparcie i podkreślając konieczność przystosowania się do zmian klimatycznych. Wojsko ma wesprzeć działania ratunkowe, udostępniając trzy śmigłowce. Mieszkańcy, których głównym źródłem dochodu jest produkcja wina, domagają się pomocy, gdyż pożar zniszczył ich uprawy. Meteorolodzy ostrzegają przed kolejną falą upałów, która może pogorszyć sytuację.
Pożary Kościołów w Europie
Francja, podobnie jak inne kraje europejskie, boryka się również z problemem pożarów świątyń. To istna plaga, której ofiarą padają zarówno zabytkowe, jak i współczesne obiekty kultu.
Historyczny Kościół Église Saint-Cyriaque w Montenach
W Montenach, we Francji, spłonęła zabytkowa świątynia Église Saint-Cyriaque, która przetrwała obie wojny światowe. Historyczny kościół, znany z rzeźb wapiennych i artefaktów z XV wieku, został pochłonięty przez ogień. Jak informują francuskie media, od 30 kwietnia strażacy walczyli z pożarem traw, który groził rozprzestrzenieniem się na świątynię. Na miejsce wysłano prawie 100 strażaków i 40 pojazdów.
Płomienie dotarły do budynku, niszcząc dzwonnicę i całą konstrukcję dachu. Wszystkie drewniane elementy budynku zniknęły w ciągu zaledwie dwóch godzin. Zszokowani mieszkańcy, w tym burmistrz Montenach, Jean-Paul Tinnes, obserwowali akcję ratunkową. Burmistrz, którego dzieci były chrzczone, a on sam brał ślub w tym kościele, ze łzami w oczach wyraził nadzieję na szybką odbudowę i renowację zabytku. Wnętrze kościoła zostało odrestaurowane zaledwie dwa lata temu. Mimo zniszczeń, z płomieni uratowano ponad 110 dzieł sztuki i przedmiotów liturgicznych.
Dziennikarz Tommy Robinson napisał w mediach społecznościowych: „Kolejny dzień, kolejny kościół katolicki w płomieniach. Tym razem to historyczny Église Saint-Cyriaque w Montenach we Francji pochłonięty przez ogień. Przetrwał obie wojny światowe i był znany z historycznych rzeźb wapiennych oraz artefaktów, z których niektóre pochodzą z XV wieku.”
Popłynęli na ratunek Ćwiczenia strażaków na Hubertusie
Problem Pożarów Świątyń w Wielkiej Brytanii i Polsce
Pożary kościołów stanowią poważny problem w Europie, zwłaszcza w Anglii i całej Wielkiej Brytanii. W ciągu ostatnich pięciu lat ponad 150 z nich padło ofiarą podpaleń. Przyczyny obejmują akty wandalizmu, podpalenia oraz awarie instalacji. Wśród znaczących spaleń wymienić można pożar katolickiego kościoła św. Marka w Londynie (2023 r.) oraz zniszczenie kościoła św. Szymona w Glasgow (2021 r.), który był duchowym centrum tamtejszej Polonii od czasów II wojny światowej.
W ubiegłym roku spalił się także kościół w Walii w Port Talbot, co wywołało falę protestów antyimigranckich, gdzie ogień poważnie uszkodził kaplicę kalwińskiego kościoła metodystycznego Bethany. Niedawno ogień pojawił się w katedrze w Liverpoolu, która została ewakuowana. Pożar wybuchł w wieży świątyni, a kłęby dymu zauważono ok. godziny 14:50. Strażacy gasili płomienie, które objęły balkon na najwyższym piętrze wieży. Na razie śledczy mówią o zwarciu w instalacji elektrycznej jako możliwej przyczynie pożaru.
Do pożarów kościołów dochodzi również w Polsce. W Boże Narodzenie miał miejsce pożar dachu kościoła pod wezwaniem Najświętszego Serca Jezusowego przy ul. Kunickiego w Lublinie, który spowodował ogromne straty. Później, w okresie Wielkiej Nocy, przed kościołem św. Maksymiliana Marii Kolbego przy ul. Rzymowskiego w Warszawie spłonął historyczny krzyż papieski, pamiątka pierwszej Mszy Świętej odprawionej przez św. Jana Pawła II w 1979 roku na placu Marszałka Józefa Piłsudskiego.
Przyczyny i Kontekst Globalny
Problem pożarów obejmuje szerszy obszar Europy. Według Europejskiego Systemu Informacji o Pożarach Lasów (EFFIS), od początku roku pożary strawiły ponad 25 700 hektarów terenów w Portugalii. Ministerstwo transformacji ekologicznej we Francji zauważyło, że od 1976 roku tylko raz - w 2022 roku - pożar strawił więcej niż 10 tys. hektarów. Liczba pożarów w departamencie Aude w ostatnich latach nasiliła się, a główne przyczyny to silne wiatry, sucha roślinność i upalna letnia pogoda.
Według danych unijnego Centrum Badań nad Zmianami Klimatu Copernicus, Europa jest najszybciej ocieplającym się kontynentem na świecie, a temperatury od lat 80. XX wieku rosną dwukrotnie szybciej niż średnia światowa. Premier François Bayrou jednoznacznie stwierdził, że pożary we Francji są związane z globalnym ociepleniem i suszą, podkreślając pilną potrzebę adaptacji do zmieniającego się klimatu.