W nocy z 6 na 7 maja 2020 roku doszło do pożaru na terenie jednego z zakładów produkcyjnych w miejscowości Zakrzewo. Zgłoszenie o pożarze budynku produkcyjno-magazynowego wpłynęło do stanowiska kierowania komendanta powiatowego tuż po północy. Na miejsce zdarzenia niezwłocznie zadysponowano zastępy z jednostki ratowniczo-gaśniczej oraz najbliższe ochotnicze straże pożarne.
W momencie przyjazdu strażaków, pożar znajdował się w fazie rozwiniętej i obejmował środkową część budynku produkcyjnego. Obiekt zlokalizowany był w zwartej zabudowie innych obiektów przemysłowych oraz placów składowych surowca drzewnego i gotowych produktów. W trakcie prowadzonych działań udało się zlokalizować pożar, obronić przylegające zabudowania oraz składowane surowce i materiały. Niestety, część hali produkcyjnej wraz z linią technologiczną do wytwarzania brykietu opałowego uległa zniszczeniu.
W akcji gaśniczej brało udział łącznie 95 strażaków, dysponujących 21 samochodami ratowniczo-gaśniczymi i specjalnymi. Działania strażaków trwały łącznie 4,5 godziny, a pożar opanowano po godzinie 4 rano. Na szczęście obyło się bez osób poszkodowanych. Policja ustala przyczyny pożaru, a straty oszacowano na 600 tysięcy złotych.
Przyczyny pożarów hal produkcyjnych
Pożary hal produkcyjnych mogą mieć różnorodne przyczyny, często związane z charakterem prowadzonej działalności przemysłowej. Jedną z głównych przyczyn są błędy ludzkie, takie jak nieprawidłowe posługiwanie się ogniem otwartym, zwłaszcza w przypadku osób dorosłych nieposiadających odpowiedniego przeszkolenia (tzw. NOD).
Kolejnym istotnym czynnikiem są wady urządzeń i instalacji elektrycznych, które mogą prowadzić do zwarć i przegrzewania, inicjując zapłon. W halach produkcyjnych często składowane są substancje łatwopalne, takie jak ciecze niebezpieczne czy środki zawierające alkohole, a także materiały o niskiej temperaturze zapłonu. Niewłaściwe warunki składowania tych substancji, niedoprecyzowane wymagania przeciwpożarowe oraz brak odpowiednich zabezpieczeń stwarzają wysokie ryzyko pożaru.
Niekiedy przyczyny pożarów są trudne do zidentyfikowania, ponieważ niektóre materiały lub procesy mogą pozostawać niezauważone przez długi czas, a ich reakcje chemiczne mogą prowadzić do samozapłonu.
Specyfika gaszenia pożarów w halach produkcyjnych
Gaszenie pożarów hal produkcyjnych jest zadaniem szczególnie trudnym ze względu na kilka czynników. Przede wszystkim, w tego typu obiektach często składowane są substancje niebezpieczne, których rodzaj może być nieznany, co utrudnia dobór odpowiednich środków gaśniczych i strategii działania. Wysoka temperatura, generowana podczas pożaru, szybko odkształca metalowe elementy konstrukcji hali, uniemożliwiając bezpośrednie dotarcie do źródła ognia. W takich sytuacjach działania gaśnicze mogą być prowadzone wyłącznie z zewnątrz obiektu.
Dodatkowym wyzwaniem jest konieczność stosowania aparatów górnych dróg oddechowych przez strażaków ze względu na silne zadymienie i obecność toksycznych substancji. Aparaty te mają ograniczony czas działania (20-40 minut), co wymaga ciągłej wymiany butli i stanowi spore wyzwanie logistyczne przy dużej liczbie zaangażowanych zastępów.
W przypadku pożarów wielkopowierzchniowych, takich jak te w halach, potrzeba znacznie więcej wody do skutecznego gaszenia. Konieczne jest również utworzenie wydajnego zaopatrzenia wodnego, często w oparciu o dowożenie wody i wykorzystanie zbiorników brezentowych.
Metody i środki gaśnicze
W celu skutecznego gaszenia pożarów w halach produkcyjnych stosuje się różnorodne metody i środki. Jedną z efektywnych metod jest podawanie tzw. piany lekkiej, która skutecznie obniża temperaturę i ogranicza dostęp tlenu do strefy pożaru. Generowanie piany wymaga specjalistycznych pomp pożarowych, często z silnikiem diesla, zdolnych do wytworzenia dużych ilości środka pianotwórczego.
Instalacje tryskaczowe, choć stanowią ważny element ochrony przeciwpożarowej, w przypadku dużych pożarów hal mogą okazać się niewystarczające pod względem wydajności. Dlatego kluczowe jest posiadanie odpowiednich systemów przeciwpożarowych dostosowanych do specyfiki obiektu i składowanych materiałów.
W sytuacjach, gdy mamy do czynienia z pożarami substancji chemicznych, strażacy wykorzystują specjalistyczny sprzęt do analizy gazów i dymu, co pozwala na ustalenie rodzaju zagrożenia i dostosowanie działań gaśniczych. Przykładem takiego sprzętu jest chronomatograf gazowy, używany do badania składu powietrza.
Skutki pożarów hal produkcyjnych
Pożary hal produkcyjnych niosą ze sobą szereg poważnych skutków, zarówno materialnych, jak i operacyjnych dla przedsiębiorstwa. Najbardziej oczywiste są straty materialne, takie jak zniszczenie budynku, linii technologicznych, maszyn, urządzeń oraz składowanych surowców i gotowych produktów. W przypadku pożaru w Zakrzewie, gdzie znajdowała się linia do produkcji brykietu opałowego, straty materialne oszacowano na 600 tysięcy złotych.
Poza bezpośrednimi stratami materialnymi, pożary te mogą prowadzić do długotrwałych przerw w działalności gospodarczej, co z kolei generuje straty finansowe związane z utratą kontraktów, klientów i dochodów. Dla przedsiębiorstwa jest to często poważne wyzwanie, wymagające znacznych nakładów na odbudowę i wznowienie produkcji.
Skutki pożarów mogą również wykraczać poza sferę materialną. Zniszczenia mogą wpłynąć na wizerunek firmy, a także na jej sytuację ubezpieczeniową. W przypadku odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, przedsiębiorstwo może znaleźć się w bardzo trudnej sytuacji finansowej.
Warto również wspomnieć o potencjalnym wpływie pożarów na środowisko naturalne, zwłaszcza jeśli w płonących halach znajdowały się substancje niebezpieczne, które mogły przedostać się do gleby lub wód gruntowych.
Incydenty w Zakrzewie i okolicach
Miejscowość Zakrzewo, położona w pobliżu Poznania, była świadkiem kilku znaczących pożarów hal produkcyjnych w ostatnich latach.
Pożar z maja 2020 roku
Jak wspomniano wcześniej, nocny pożar z 7 maja 2020 roku w zakładzie przerobu drewna był jednym z takich zdarzeń. Ogień wybuchł chwilę po północy i szybko objął znaczną część hali produkcyjnej. W akcji gaszenia brało udział blisko 100 strażaków, a straty wyniosły 600 tysięcy złotych. Przyczyny tego pożaru są wciąż ustalane przez policję.
Pożar z września 2024 roku (hala produkująca jachty)
W sobotę, 14 września 2024 roku, doszło do kolejnego dużego pożaru hali produkcyjnej w Zakrzewie koło Poznania. Ogień wybuchł po godzinie 17:00 w zakładzie produkującym jachty. Pożar objął halę produkcyjną i magazynową, w której znajdowały się jachty, które niestety uległy spaleniu. Na skutek wysokiej temperatury ściany hali uległy deformacji, jednak strażakom udało się uratować przyległą biurową część budynku.
W kulminacyjnym momencie na miejscu pożaru działało ponad 20 zastępów Państwowej Straży Pożarnej (PSP) i Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP). Akcja gaśnicza trwała niecałe dwa godziny, po czym rozpoczęto dogaszanie, które przeciągnęło się do późnych godzin nocnych. Pracownicy zakładu ewakuowali się jeszcze przed przybyciem pierwszych zastępów straży pożarnej. Pożarowi towarzyszyło silne zadymienie, widoczne z kilkunastu kilometrów, co wymagało użycia kontenera ze środkiem pianotwórczym oraz aparatów ochrony układu oddechowego.
Na miejsce zdarzenia przybyła również Grupa Operacyjna Komendy Wojewódzkiej PSP w Poznaniu, Zastępca Komendanta Miejskiego PSP w Poznaniu, funkcjonariusze Policji, Straży Gminnej, pracownicy Pogotowia energetycznego oraz przedstawiciele Nadzoru Budowlanego. W tym przypadku sytuacja została opanowana, a obrażenia wśród ludzi nie wystąpiły.
Pożar Hali Drukarni Emsur - 10 lipca 2013 - Lanca Gaśniczo-Tnąca 300 bar w akcji
Ochrona przeciwpożarowa i ubezpieczeniowa
Odpowiednie systemy przeciwpożarowe są kluczowym elementem zabezpieczenia obiektów przemysłowych. Ich skuteczność zależy od właściwego doboru i regularnej konserwacji. W kontekście pożarów hal produkcyjnych, szczególną uwagę należy zwrócić na systemy wykrywania i gaszenia, które są w stanie szybko zareagować na pojawienie się ognia.
Ochrona ubezpieczeniowa dla przedsiębiorstwa jest nieodzowna w obliczu ryzyka pożaru. Polisa ubezpieczeniowa stanowi zabezpieczenie finansowe w przypadku wystąpienia szkód, jednak jej warunki i zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela są kluczowe. W przypadku pożaru, jednym z pierwszych dokumentów sprawdzanych przez ubezpieczyciela jest właśnie polisa.
Niewłaściwe składowanie substancji łatwopalnych, nieprzestrzeganie przepisów przeciwpożarowych czy brak odpowiednich zabezpieczeń mogą prowadzić do odmowy wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela, co może mieć katastrofalne skutki dla firmy.