W maju 2011 roku niewielka wioska Zatonie, położona niedaleko Bogatyni, stała się świadkiem tragicznego wydarzenia. Zabytkowy kościół pw. św. Marii Magdaleny, będący ważnym elementem lokalnego krajobrazu i historii, został doszczętnie zniszczony w wyniku pożaru. To zdarzenie, które doprowadziło do zawalenia się wieży świątyni, wstrząsnęło lokalną społecznością.
Przebieg i skutki pożaru
29 maja 2011 roku późnym popołudniem zapalił się zabytkowy kościół pw. św. Marii Magdaleny stojący w Bogatyni (Zatoniu) przy ulicy Wiejskiej. Świątynia od wielu lat była opuszczona. Pożar doprowadził do zawalenia się XVI-wiecznej wieży, która powstała w latach 1569-1571 i runęła na oczach mieszkańców. Drewniana konstrukcja wieży oraz stropu paliła się bardzo szybko. Gdy wieża runęła na dach, jego część również się zawaliła. Dach, wieża i zabytkowe schody spłonęły doszczętnie. Mimo wysiłków strażaków i pracy 13 zastępów straży pożarnej przez kilkanaście godzin, nie udało się uratować barokowo-klasycystycznej świątyni.
Przyczyny katastrofy
Jak wykazało śledztwo, przyczyną pożaru było nieumyślne działanie. 29 maja 2011 roku dwójka nastolatków wywołała pożar kościelnej wieży. Według oficjalnej wersji, chłopcy ukryli się w wieży kościelnej, aby zapalić papierosa w tajemnicy przed rodzicami. Niefortunnie rzucony niedopałek spowodował zapłon drewnianych elementów konstrukcyjnych, co szybko doprowadziło do rozprzestrzenienia się ognia.
Pożar zabytkowego kościoła w Łękawicy 1992
Historia i architektura kościoła
Historia kościoła pw. św. Marii Magdaleny w Zatoniu sięga wieków. Trudno jest dokładnie określić, kiedy świątynia została zbudowana. Pierwsze wzmianki o istnieniu kościoła rzymskokatolickiego w Zatoniu datuje się na XIV wiek. Sam kościół powstał w XV wieku, prawdopodobnie z wykorzystaniem murów wcześniejszej budowli z końca XIII stulecia. Niemal do wybuchu I wojny światowej Zatonie było siedzibą dwóch gmin wiejskich: protestanckiej i katolickiej.
W roku 1569 od południowej strony świątyni dostawiono wieżę. Wspólnota katolicka zdecydowała się przebudować kościół w 1795 roku, a rok później został on konsekrowany. Kościół, zgodnie z chrześcijańską tradycją, był orientowany, co znaczy, że nawa była zwrócona na wschód. Była to budowla o mieszanej konstrukcji kamienno-ceglanej. Pierwotnie zwieńczona była wysokim dachem naczółkowym z lukarnami powiekowymi, natomiast prezbiterium kryte było niższym dachem trójpołaciowym z krótką kalenicą, krytym dachówką ceramiczną.
Od strony południowej do korpusu świątyni przylegała ośmiokątna, pięciokondygnacyjna wieża, która niestety uległa zawaleniu w wyniku pożaru. Oświetlenie świątyni pierwotnie zapewniały dwa rzędy okien: okna rzędu dolnego były mniejsze, zamknięte odcinkowo, natomiast okna górnego rzędu były wysokie i węższe, zamknięte łukiem koszowym. Kościół funkcjonował jeszcze do początku lat 90. XX wieku, po czym był opuszczony, aż do tragicznego pożaru w 2011 roku.
Lokalizacja i dostęp do Zatonia
Zatonie to malutka wioska pod Bogatynią, położona w okolicy elektrowni Turów. Aby do niej dotrzeć, jadąc od strony Bogatyni do Zgorzelca, należy w okolicy elektrowni Turów skręcić w prawo w drogę, która wygląda jak wjazd na teren fabryki. Droga jednak po chwili skręca w lewo przez parking zakładowy, okrążając fabrykę i po około 1,5 km pojawia się właśnie Zatonie (należy zwrócić uwagę na brak jakiegokolwiek drogowskazu).