W sierpniu 2017 roku doszło do tragicznego pożaru, który doszczętnie zniszczył
Historia i znaczenie kościoła Bożego Ciała w Gutach
Kościół Bożego Ciała w Gutach powstał w połowie XVI wieku, o czym świadczyła między innymi data 1563 na portalu wewnątrz świątyni. Pierwotnie służył on lokalnym protestantom (ewangelikom), zanim w XVII wieku został przekazany katolikom. Przejęcie przez katolików przyczyniło się do znacznego wzbogacenia jego wyposażenia wewnętrznego. Świątynia charakteryzowała się gotycko-renesansowym stylem, typowym dla średniowiecznych drewnianych kościołów, a w jej wnętrzu znajdował się barokowy ołtarz główny z XVI-wiecznym obrazem „Ostatnia Wieczerza”. Zachowały się w nim oryginalne wnętrza i pochodzące z początku XVI wieku obrazy.
W latach 2012-2014 kościół przeszedł szereg kompleksowych zabiegów rewitalizacyjnych, które kosztowały kilka milionów koron, co podkreślało jego wartość i znaczenie dla dziedzictwa kulturowego. W ostatnim czasie w kościele odbywały się niedzielne msze, odprawiane na zmianę po czesku i po polsku.
Przebieg pożaru i akcja gaśnicza
Do pożaru doszło krótko po północy w środę 2 sierpnia 2017 roku. Strażacy zostali poinformowani o zdarzeniu tuż po północy. Na miejsce skierowano dziesięć jednostek straży pożarnej: trzy jednostki ratowniczo-gaśnicze morawsko-śląskiej straży pożarnej (FRB MSR) z Trzyńca, Frydka-Mistka i Ostrawy-Zabrzeg, a także siedem jednostek ochotniczej straży pożarnej z Trzyńca-Gutów, Jabłonkowa, Nawsi, Bystrzycy, Gnojnika, Rzeki i Dobracic.
Kiedy strażacy przybyli na miejsce, kościół stał już w ogniu, co wskazywało na szybkie rozprzestrzenianie się płomieni. Ogień udało się opanować w ciągu niecałej godziny, jednak dogaszanie pogorzeliska trwało do rana w środę. Niestety, piękny kościół został praktycznie doszczętnie zniszczony - ocalał tylko krzyż. Nikt nie ucierpiał w pożarze. Pogorzeliska pilnował zastęp ochotników z Gutów.
Śledztwo i ustalenie przyczyny pożaru
Początkowo przyczyna pożaru nie była znana, a policja prowadziła intensywne śledztwo w celu ustalenia okoliczności zdarzenia. Rzeczniczka czeskiej Policji, por. mgr Lenka Sikorová, informowała, że nie wykluczano żadnej możliwości, w tym umyślnego podpalenia, nieumyślnego podpalenia, nieostrożności czy usterki technicznej. Na miejsce zdarzenia wysłano specjalną ekipę z psem wyszkolonym do wyszukiwania środków zapalnych i przyspieszających zapłon.
Z czasem okazało się, że przyczyną pożaru było najprawdopodobniej podpalenie. Policja w Ostrawie zatrzymała w związku z pożarem trzy osoby: jedną nieletnią i dwie dorosłe. Za tego typu czyn groziła kara więzienia do 15 lat.
Podpalacze i ich wyroki
Sąd, działając za zamkniętymi drzwiami ze względu na wiek oskarżonych, skazał podpalaczy. Najwyższy wyrok otrzymał pomysłodawca podpalenia unikatowej XVI-wiecznej świątyni. Sędzia Lenka Czechova zaznaczyła, że żaden z oskarżonych nie wyjaśnił motywów swojego postępowania, a twierdzenie, że "taki miał pomysł", nie wystarczyło sądowi. Podkreślono również, że oskarżeni nie wykazali skruchy.
- Prowodyr: Był to niepełnosprawny młodzieniec, który w chwili popełniania przestępstwa miał 17 lat. Biegła sądowa stwierdziła, że mógł chcieć podpalić kościół w ramach "ukarania Boga za swoje kalectwo". Podejrzewano, że mógł się inspirować nordycką muzyką blackmetalową. Sąd podkreślił, że planował podpalenie od dłuższego czasu i namówił do tego czynu dwóch kolegów. Został skazany na 3,5 roku pozbawienia wolności. Kara ta, ze względu na jego niepełnoletność, była najniższą przewidzianą kodeksem.
- Współsprawca: Jeden z kolegów prowodyra, skazany na osiem lat więzienia. To on oblał wnętrze czeskiego kościoła benzyną i podłożył ogień. Przestępstwo popełnił na dwa dni przed ukończeniem 18 lat. Zdaniem biegłych chłopak lubił podpalać i patrzeć na płonący ogień, jednak nie uznano go za osobę chorą psychicznie.
- Trzeci skazany: Tłumaczył się, że pełnił jedynie rolę kierowcy i nie miał nic wspólnego z podpaleniem. Sąd uznał jednak, że wiedział, w jakim celu jego koledzy jadą do kościoła z benzyną. Został skazany na dziewięć lat pozbawienia wolności.
Wyroki nie były prawomocne w momencie ich ogłoszenia.
Pożar kościoła w centrum Braniewa
Plany i realizacja odbudowy
Mimo ogromnych zniszczeń, decyzja o odbudowie świątyni zapadła szybko. Wiadomo, że w miejscu spalonego kościoła zostanie wybudowana jego dokładna replika. Diecezja ostrawsko-opawska wyraziła nadzieję, że rozpoczęcie prac nastąpi jeszcze latem po pożarze. Ze środków z ubezpieczenia miała powstać replika świątyni do wiosny 2019 roku. Na wyposażenie nowego kościoła przeznaczone zostały środki ze zbiórek organizowanych w Trzyńcu i całym regionie Zaolzia.