Próbny alarm przeciwpożarowy w przedszkolu: Przepisy, procedury i powiadomienie Straży Pożarnej

Próbny alarm przeciwpożarowy w przedszkolu to kluczowe ćwiczenie, mające na celu zapoznanie dzieci z procedurami ewakuacji, naukę właściwych zachowań w sytuacji zagrożenia oraz weryfikację skuteczności instrukcji i planów ewakuacji. Jest to nie tylko formalny obowiązek, ale przede wszystkim ważna lekcja, dzięki której zarządzający budynkiem może ocenić efektywność wdrożonych procedur i przygotowanie placówki na wypadek rzeczywistego zagrożenia. Zagrożenie pożarem jest realne, a szybkie rozprzestrzenianie się ognia wymaga natychmiastowego i sprawnego działania. Wyprowadzenie wszystkich osób znajdujących się na terenie obiektu podczas wybuchu pożaru jest priorytetem i jest to zadanie bardzo trudne, czemu często towarzyszy wybuch paniki.

Ilustracja przedstawiająca dzieci w przedszkolu ćwiczące ewakuację pod okiem opiekunów

Podstawy prawne i częstotliwość przeprowadzania ćwiczeń ewakuacyjnych

Obowiązek przeprowadzania próbnej ewakuacji wynika z Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 z 2010 r., poz. 719). Zgodnie z tymi przepisami, częstotliwość ćwiczeń ewakuacyjnych różni się w zależności od typu obiektu:

  • Obiekty przeznaczone dla ponad 50 osób będących ich stałymi użytkownikami, które nie są zakwalifikowane do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (czyli budynki mieszkalne), powinny przeprowadzać próbną ewakuację co najmniej raz na dwa lata.
  • W budynkach, w których cyklicznie zmienia się grupa powyżej 50 użytkowników, takich jak szkoły, przedszkola, internaty i domy studenckie, próbna ewakuacja musi być przeprowadzona co najmniej raz na rok. Należy to zrobić w terminie nie dłuższym niż 3 miesiące od dnia rozpoczęcia korzystania z obiektu przez nowych użytkowników (czyli np. od rozpoczęcia roku szkolnego lub akademickiego).
  • Obiekty zawierające strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL II oraz mieszkalne dla osadzonych na terenie aresztu śledczego bądź zakładu karnego również podlegają obowiązkowym, regularnym ćwiczeniom.

Obowiązek powiadomienia Państwowej Straży Pożarnej

W każdym z wymienionych obiektów właściciel lub zarządca budynku musi zawiadomić Komendanta Państwowej Straży Pożarnej nie później niż 7 dni przed planowaną obowiązkową próbną ewakuacją przeciwpożarową. W ćwiczeniach ewakuacyjnych zazwyczaj faktycznie udział biorą strażacy, co zapewnia profesjonalny nadzór i wsparcie. Przykładem jest powiadomienie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Hajnówce przed ćwiczeniami w Przedszkolu Nr 2 im. Kubusia Puchatka, gdzie akcja odbywała się we współpracy i pod czujnym okiem strażaków. O ćwiczeniach powinna wiedzieć wyłącznie osoba zarządzająca budynkiem oraz właściwa ze względu na miejsce lokalizacji obiektu jednostka Straży Pożarnej.

Infografika przedstawiająca proces powiadamiania straży pożarnej przed planowaną ewakuacją

Organizacja i przebieg próbnej ewakuacji w przedszkolu

Role i odpowiedzialności

  • Dyrektor przedszkola lub osoby przez niego wskazane odpowiadają za właściwy przebieg ćwiczeń i kierowanie akcją. Za właściwy przebieg ćwiczeń odpowiadał dyrektor przedszkola.
  • Nauczyciele odpowiadają za bezpieczeństwo uczniów, z którymi mają lekcję w momencie wszczęcia alarmu. Powinni niezwłocznie zgłaszać kierującemu akcją o przypadkach szczególnych, np. przekazywać znane informacje o uczniach przebywających poza klasą.
  • Podstawowym obowiązkiem wszystkich osób przebywających w budynku w przypadku powstania zagrożenia jest współpraca oraz bezwzględne podporządkowanie się poleceniom kierującego akcją ratowniczą. Osoba kierująca akcją, do czasu przybycia jednostek Państwowej Straży Pożarnej, musi zorganizować ewakuację ludzi i mienia.

Procedura ewakuacyjna

Próbna ewakuacja przeciwpożarowa budynku ma sens tylko wtedy, gdy cała procedura zostanie zrealizowana w taki sposób, jak gdyby faktycznie w obiekcie doszło do wybuchu pożaru. Niezależnie od tego, czy alarm pożarowy jest prawdziwy, czy są to jedynie ćwiczenia, procedura ewakuacyjna musi przebiegać tak samo.

  1. Ogłoszenie alarmu: Ćwiczenie polega na ogłoszeniu alarmu, po którym dzieci i personel w spokoju i bez paniki opuszczają budynek. Na umówiony sygnał dźwiękowy, zgodnie z Procedurą ewakuacji, wszyscy sprawnie i bezpiecznie opuszczają budynek przedszkola. W przypadku próbnego alarmu, jeśli nie ma systemu automatycznego, alarm należy uruchomić ręcznie.
  2. Droga ewakuacji: Każda osoba przebywająca w budynku powinna jak najszybciej i najkrótszą możliwą drogą skierować się do wyjścia ewakuacyjnego, podążając za odpowiednimi oznaczeniami. Osoby niebiorące udziału w akcji ratowniczej powinny ewakuować się poza strefę objętą pożarem lub na zewnątrz budynku.
  3. Zasady bezpieczeństwa: Podczas pożaru nie można korzystać z wind oraz używać drzwi obrotowych. Drzwi ewakuacyjne mogą być zamknięte, ale muszą być łatwe do otwarcia od wewnątrz.
  4. Kierowanie ewakuacją: Osoba kierująca ewakuacją powinna rozpocząć ją od miejsca, w którym wybuchł pożar, lub od takich pomieszczeń, od których szybko rozprzestrzeniający się ogień mógłby odciąć bezpieczną drogę ucieczki. Osoba organizująca ewakuację powinna w miarę możliwości wyłączyć dopływ prądu do stref i pomieszczeń objętych pożarem. W tej trudnej sytuacji musi zachować spokój i starać się przeciwdziałać panice wśród osób przebywających i ewakuujących się z budynku.

Postępowanie w przypadku zablokowanej drogi ewakuacyjnej

W sytuacji realnego zagrożenia, jeśli pożar odcina drogę ewakuacyjną, zwłaszcza z piętra, i została ona zablokowana, należy zebrać wszystkich w pomieszczeniu najdalej oddalonym od źródła pożaru. Następnie, w miarę posiadanych środków oraz istniejących warunków, podjąć próby ewakuacji podopiecznych z zewnątrz budynku przy pomocy sprzętu przybyłych jednostek PSP. O fakcie blokady i odcięciu osób należy wszystkimi środkami powiadomić kierującego akcją. Dodatkowo, wchodząc do pomieszczeń lub stref silnie zadymionych, należy przyjmować pozycję pochyloną (jak najbliżej podłogi) oraz zabezpieczać drogi oddechowe prostymi środkami, np. mokrą chustką.

Po zakończeniu ewakuacji zarządzający procedurą musi upewnić się, że wszystkie osoby zostały bezpiecznie wyprowadzone z budynku i znajdują się na wyznaczonym miejscu zbiórki.

EduKredka - Ewakuacja #24

Edukacja i szkolenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego

Niezależnie od tego, czy osoby korzystające z obiektu są stałe (jak w zakładzie pracy), czy zmieniają się cyklicznie (jak w przedszkolach), muszą znać procedury ewakuacyjne. Pracownicy powinni okresowo przystępować do kursów BHP, podczas których przypomną sobie najważniejsze zasady sprawnej ewakuacji. Uczniów (i nauczycieli oraz innych pracowników przedszkola/szkoły) najlepiej instruować na początku każdego roku szkolnego. Szkolenie z zakresu ewakuacji podczas pożaru zawsze warto uzupełnić np. pokazem użycia gaśnic. Do szkoleń przeciwpożarowych należy podejść bardzo poważnie.

W ramach tematyki związanej z bezpieczeństwem, przedszkola często odwiedzają jednostki Straży Pożarnej. W trakcie takich spotkań strażacy zaznajamiają dzieci z ciekawostkami związanymi z ich pracą zawodową, przestrzeganiem zakazów, zachowaniem bezpieczeństwa w czasie: pożaru, burzy oraz wypadku. Dzieci dowiadują się, w jakich okolicznościach można wzywać straż pożarną, oraz że strażacy nie tylko gaszą pożary, ale również są wzywani do wypadków samochodowych. Jak zawsze największe zainteresowanie wzbudza wielki, czerwony wóz strażacki, a dzieci z bliska mają możliwość podziwiać wyposażenie, jakim dysponują strażacy podczas swojej ciężkiej i odpowiedzialnej pracy.

Korzyści z regularnych ćwiczeń ewakuacyjnych

Praktyczne ćwiczenia ewakuacji pracowników i dzieci z budynku przedszkola, takie jak te przeprowadzone 12.10.2021r. oraz 11 czerwca 2025r. w Przedszkolu Nr 2 im. Kubusia Puchatka, są nieocenione. W ćwiczeniach wzięły udział wszystkie przedszkolaki i personel obecny w budynku przedszkola. Na kilka minut wszystkie sale przedszkolne, pomieszczenia administracyjne, kuchenne i gospodarcze pozostały puste, co świadczy o sprawności akcji. W czasie 1 minuty i 30 sekund wszystkie sale przedszkolne i pomieszczenia administracyjno-gospodarcze pozostały puste, a cała akcja przebiegła bez zakłóceń, bezpiecznie, bez paniki i z pełną kontrolą ze strony opiekunów. Ćwiczenie pozwoliło sprawdzić przygotowanie przedszkola na sytuacje zagrożenia oraz utrwalić dzieciom zasady bezpiecznego zachowania. Ocena przeprowadzenia ewakuacji była pozytywna, a zdobyte doświadczenie będzie przydatne w przyszłości, zwiększając ogólne bezpieczeństwo obiektu.

Zdjęcie grupowe dzieci i strażaków po udanych ćwiczeniach ewakuacyjnych

EduKredka - Ewakuacja #24

tags: #probny #alarm #przeciwpozarowy #w #przedszkolu #kiedy