Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP): Zastosowanie i Wymagania

Zapewnienie bezpieczeństwa pożarowego obiektu budowlanego powinno być priorytetem dla każdego zarządcy, właściciela firmy czy osoby odpowiedzialnej za infrastrukturę. Jednym z istotnych elementów systemów ochrony przeciwpożarowej jest Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP). Jego prawidłowe zaprojektowanie, instalacja, certyfikacja oraz regularna konserwacja są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników budynku oraz skutecznego prowadzenia akcji ratowniczo-gaśniczych.

Czym jest Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP)?

Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu (PWP) należy do urządzeń ochrony przeciwpożarowej. W myśl Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, urządzenia przeciwpożarowe to urządzenia służące do zapobiegania powstawaniu, wykrywania oraz zwalczania pożarów lub ograniczania ich skutków (mogą to być urządzenia stałe lub półstałe, uruchamiane ręcznie lub samoczynnie). PWP służy do odłączenia energii elektrycznej w budynku lub strefie pożarowej, przede wszystkim w celu zapewnienia bezpieczeństwa ekip ratowniczych. W razie pojawienia się ognia umożliwia odłączenie dopływu prądu i bezpieczne prowadzenie akcji gaśniczych.

Podstawa prawna i obowiązek stosowania

Wymogi prawne

Obowiązek stosowania przeciwpożarowego wyłącznika prądu wynika z § 183 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 z późniejszymi zmianami). Konieczność stosowania PWP w instalacjach elektrycznych w budynkach potwierdza również rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej.

Kryteria instalacji

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, PWP jest wymagany w budynkach lub strefach pożarowych o kubaturze przekraczającej 1000 m³ lub jeśli występuje zagrożenie wybuchem. Warto zauważyć, że pojęcie „występowania zagrożenia wybuchem” jest o wiele bardziej pojemne niż "pomieszczenie zagrożone wybuchem".

Zasady odłączania zasilania

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien odłączać wszystkie obwody w budynku lub strefie pożarowej. Odcięcie dopływu prądu przez PWP nie może powodować samoczynnego załączenia drugiego źródła energii elektrycznej, z wyjątkiem źródła zasilającego oświetlenie awaryjne, jeżeli występuje ono w budynku (§ 183 ust. [brak numeru paragrafu w pierwotnym tekście]).

Co istotne, wyłącznik nie powinien odłączać zasilania urządzeń niezbędnych w trakcie pożaru, np. pomp hydrantowych czy wentylatorów oddymiających. Dla takich urządzeń, w rozdzielni głównej lub za złączem kablowym, wydziela się sekcję obwodów pożarowych niezależną od PWP.

Lokalizacja i oznakowanie PWP oraz przycisku wyzwalającego

Przeciwpożarowy wyłącznik prądu powinien być zainstalowany w miejscu łatwo dostępnym dla ekip ratowniczych, zazwyczaj w pobliżu głównego wejścia do budynku lub złącza elektrycznego. Sam wyłącznik najczęściej znajduje się w rozdzielnicy, natomiast przycisk wyzwalający (często nazywany też przyciskiem przeciwpożarowym z sygnalizacją) powinien znajdować się w pobliżu głównego wejścia do budynku lub w pobliżu złącza, czyli miejsca, gdzie znajdują się bezpieczniki mocy (BM), często też licznik i inne elementy instalacji.

Ppoż. wyłącznik prądu oraz jego przycisk muszą być odpowiednio oznakowane. Oznakowanie należy wykonać znakiem z błyskawicą na czerwonym tle.

Certyfikacja i wymagania dla wyrobów budowlanych

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 17 listopada 2016 r. w sprawie sposobu deklarowania właściwości użytkowych wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym, Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu musi spełniać określone wymagania:

• Posiadać Krajową Ocenę Techniczną (KOT) - jest to dokument wydawany przez upoważnioną jednostkę, który potwierdza, że dany wyrób budowlany spełnia wymagania użytkowe i może być wprowadzony do obrotu w Polsce. Od tego roku istnieje obowiązek uzyskania Krajowej Oceny Technicznej na PWP, ale nie ma do tej pory konkretnych wytycznych.
• Uzyskać Krajowy Certyfikat Stałości Właściwości Użytkowych - dokument wydawany przez jednostkę certyfikującą, który potwierdza, że wyrób zachowuje deklarowane właściwości użytkowe w czasie, m.in. w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
• Być oznakowany znakiem budowlanym „B” - to oznaczenie informujące, że wyrób został oceniony zgodnie z krajowym systemem oceny zgodności i spełnia wymagania określone przez polskie przepisy techniczno-budowlane.

Konserwacja i odpowiedzialność

Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, przeciwpożarowy wyłącznik prądu podlega okresowej konserwacji i przeglądom technicznym. Odpowiedzialność za zapewnienie, że obiekt jest wyposażony w sprawny Przeciwpożarowy Wyłącznik Prądu, spoczywa na właścicielu, zarządcy lub użytkowniku obiektu, w zależności od zapisów umowy lub przepisów szczególnych.

Aspekty techniczne i dyskusyjne

Sprawy związane z urządzeniami takimi jak wyłączniki czy rozłączniki są uzależnione od stopnia skomplikowania instalacji i przyłącza energetycznego. Odpowiada za to projektant i rzeczoznawca ppoż., ponieważ PWP jako urządzenie przeciwpożarowe musi mieć projekt i uzgodnienie.

Dyskusyjne jest zasilanie sprzed PWP urządzeń przeciwpożarowych posiadających własne akumulatory, np. centrali systemu sygnalizacji pożarowej. Same organy PSP wydały na ten temat dwie sprzeczne opinie. Jeśli jest to możliwe, warto zasilać sprzed wyłącznika ppoż. (tzn. bezpośrednio z głównego źródła zasilania) urządzenia przeciwpożarowe.

Kwestia samego przycisku wyzwalającego nie jest jeszcze w pełni uregulowana prawnie. Do tej pory przyciski te często były wykonywane zgodnie z normą dla Ręcznych Ostrzegaczy Pożarowych (ROP-ów). Istnieją również różne typy wyłączników, np. typu "wajcha/dźwignia", które "pamiętają jeszcze wybuch w Czarnobylu". W ich przypadku "ile kontroli PSP, tyle opinii" co do ich zgodności z aktualnymi przepisami.

tags: #przycisk #przeciwpozarowy #z #sygnalizacja