Ochotnicza Straż Pożarna w Barczewie to jednostka z bogatą historią i aktywną teraźniejszością, skupiająca druhen i druhów gotowych nieść pomoc. Jej obecny stan wynosi 64 czynnych członków, a w ostatnim roku do jednostki wstąpiło ponad 20 nowych druhów oraz kilkanaście pań, co świadczy o rosnącym zaangażowaniu społecznym.
Historia Ochotniczej Straży Pożarnej w Barczewie
Początki i pierwsze wyzwania (1882-1917)
W 1882 roku w Pyszkowie, dzięki inicjatywie byłego właściciela majątku ziemskiego Józefa Kobierzyckiego, założono Straż Ogniową. Jednostka ta zorganizowała pododdziały w sąsiednich wsiach, a jeden z nich mieścił się w Barczewie. Pododdziałem barczewskim dowodził Michał Repiałkiewicz.
Samodzielna jednostka Straży Ogniowej w Barczewie powstała w 1917 roku. Inicjatorem jej założenia był Jakub Piaskowski, pełniący wówczas funkcję wójta gminy Barczew. Początki istnienia straży w Barczewie przypadły na bardzo trudne czasy dla narodu polskiego, naznaczone walkami o niepodległość. Jednostka borykała się z brakiem podstawowego sprzętu oraz odpowiedniego pomieszczenia do jego przechowywania. Głównym wyposażeniem do gaszenia pożarów były wówczas wiadra, łopaty, siekiery, haki, a także woda i piasek.
Budowa pierwszej remizy i rozwój działalności (1918-1939)
Podstawowym źródłem dochodów straży było organizowanie zabaw tanecznych na świeżym powietrzu, często połączonych z zawodami, wyścigami i loterią fantową. Imprezy te przynosiły znaczące dochody finansowe, które pozwoliły na zakup ręcznej sikawki oraz węży. Wykonano również drewniany wóz strażacki pod sikawkę, przeprowadzono szkolenia i wytypowano konie do wykorzystania w razie pożaru.
Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości, podjęto decyzję o budowie drewnianej remizy. Drewno na budowę ofiarowali mieszkańcy posiadający lasy, wśród nich Musiałek, Piaskowski, Kobierzycki i Puławski. W 1924 roku naczelnikiem straży w Barczewie został Jan Uczak, który doprowadził do ukończenia budowy remizy. W tamtym czasie OSP w Barczewie była jedną z nielicznych straży posiadających własną remizę strażacką.
W dniu 22 kwietnia 1926 roku straż w Barczewie przeżyła jedno z największych wydarzeń w swojej wczesnej historii - powstał pożar, który ogarnął zachodnią część Barczewa. W wyniku tego nieszczęścia 19 rodzin straciło dach nad głową.
Ciekawym epizodem w historii remizy jest jej przeznaczenie na kaplicę w 1938 roku. Zarząd, pod przewodnictwem naczelnika Józefa Nowaka, wyraził zgodę na ten cel. Po szybkiej przebudowie, w dniu 25 grudnia 1938 roku, odprawiona została pierwsza msza święta przez księdza Władysława Stachurę, co było jednocześnie jego pierwszą mszą po wyświęceniu.
Okres wojny i odrodzenie po II wojnie światowej (1939-1970)
W 1939 roku Barczew oraz okoliczne wioski zostały włączone do poligonu wojskowego. Niemcy wysiedlili wszystkich mieszkańców, wywożąc ich do Niemiec, Austrii i Francji. Na terenie Barczewa powstał poligon, a pola uprawne zamieniły się w ugory. Taki stan rzeczy utrzymywał się aż do zakończenia II wojny światowej.
Działalność straży reaktywowano po wojnie. W dniu 20 lipca 1947 roku zwołano pierwsze po wojnie strażackie walne zebranie, w którym wzięli udział wszyscy mieszkańcy Barczewa. Na zebraniu wybrano nowy zarząd: Prezesem został Michał Pustelnik, wiceprezesem Tadeusz Zawadzki, naczelnikiem Ignacy Lesiak, wice naczelnikiem Feliks Gałafin, adiutantem Stanisław Molski, gospodarzem Józef Dobrzyński, a skarbnikiem Stefan Wojtyniak.
W dniu 16 stycznia 1952 roku na walnym zebraniu przyjęto i odczytano statut straży. Dalszy rozwój jednostki obejmował zakup sprzętu: w 1958 roku dokonano kupna motopompy, po wcześniejszym przeszkoleniu dwóch strażaków - Jana Pustelnika i Zdzisława Molskiego. W dniu 13 maja 1954 roku zakupiono wóz pod beczkę oraz mundury, które sfinansowano z dochodów uzyskanych z organizowanych zabaw.
Budowa i rozwój Domu Strażaka (1968-1990)
W 28 lipca 1968 roku nastąpiło przekazanie zbiornika wodnego do celów przeciwpożarowych, wybudowanego w czynie społecznym przy znacznym wsparciu władz państwowych.
Kluczowym momentem było wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowego Domu Strażaka w Barczewie, które odbyło się 26 października 1968 roku. Treść aktu erekcyjnego, podpisanego przez Wincentego Wągrowskiego, umieszczono w zakorkowanej i opieczętowanej butelce, a jego wmurowania dokonał Zdzisław Berliński w narożniku fundamentu od strony agronomówki, czyli w szczycie południowym. W dniu 1 sierpnia 1971 roku Dom Strażaka w Barczewie, wybudowany w czynie społecznym, został uroczyście przekazany do użytku. Ogólny koszt budowy wyniósł 618 000 zł.
W 1978 roku zaplanowano dobudować do strażnicy budynek sanitarny, a w 1980 roku jednostka w Barczewie otrzymała nową motopompę.
Przemiany i modernizacja (1991-2015)
Od 1 stycznia 1991 roku OSP Barczew zaczęła podlegać pod Urząd Gminy w Brzeźniu. W dniu 10 lutego 1991 roku podczas walnego zebrania wybrano nowy zarząd, w skład którego weszli: prezes Stanisław Zimny, naczelnik Tadeusz Gruchot, skarbnik Edward Krzymiński, gospodarz Tadeusz Wojtyniak, sekretarz i kronikarz Wincenty Wągrowski, zastępca naczelnika Jerzy Stefaniak oraz członek zarządu Zygmunt Pawlak. Rok później, na posiedzeniu zarządu, podjęto decyzję o zorganizowaniu uroczystości 75-lecia istnienia straży w Barczewie oraz o zakupie sztandaru OSP Barczew, którego poświęcenia dokonał miejscowy ksiądz.
Okres w latach 2001-2015 charakteryzował się mniejszym zaangażowaniem jednostki w działalność ochrony przeciwpożarowej, a aktywność ograniczała się głównie do uczestnictwa w wydarzeniach społeczno-kulturalnych, sportowych i kościelnych. W tym czasie przeprowadzono jednak kilka inwestycji w strażnicy, między innymi naprawę przeciekającego dachu oraz położenie nowych płytek na podłodze w sali głównej i sanitariatach.
Nowe otwarcie i aktualny stan (2016-obecnie)
W dniu 5 marca 2016 roku, podczas walnego zebrania, wybrano nowy zarząd, co zapoczątkowało kolejny etap rozwoju jednostki. W skład zarządu weszli: prezes - Sławomir Stachura, naczelnik - Arkadiusz Kapica, sekretarz - Witold Dobrzyński, skarbnik - Mirosław Kurowski i gospodarz - Kasjan Dobroń.
Obecny stan Ochotniczej Straży Pożarnej w Barczewie wynosi 64 czynnych druhen i druhów. W ostatnim roku do jednostki wstąpiło ponad 20 nowych druhów oraz kilkanaście pań, co świadczy o jej dynamicznym rozwoju i rosnącej sile.
Cele i Działalność Statutowa OSP Barczewo
Zgodnie ze swoim statutem, Ochotnicza Straż Pożarna w Barczewie realizuje szeroki zakres działań na rzecz lokalnej społeczności i ochrony przeciwpożarowej:
- Prowadzenie działalności mającej na celu zapobieganie pożarom oraz współdziałanie w tym zakresie z państwową strażą pożarną, organami samorządowymi i innymi podmiotami.
- Brak udziału w akcjach ratowniczych przeprowadzanych w czasie pożarów, zagrożeń ekologicznych związanych z ochroną środowiska oraz innych klęsk i zdarzeń.
- Informowanie ludności o istniejących zagrożeniach pożarowych i ekologicznych oraz sposobach ochrony przed nimi.
- Rozwijanie wśród członków ochotniczej straży pożarnej kultury fizycznej i sportu oraz prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej i rozrywkowej.
- Wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów o ochronie przeciwpożarowej oraz niniejszego statutu.
- Działania na rzecz ochrony środowiska.
- Działania związane z promocją zdrowia.
- Rozwijanie i upowszechnianie kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury, historii, tradycji, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej.