Miejscowość Szynwałd to urokliwa lokalizacja w malowniczej części Polski, znana ze swojego historycznego dziedzictwa i pięknej przyrody. Przyciąga ona zarówno turystów poszukujących spokoju, jak i miłośników aktywnego wypoczynku. Otoczona lasami i pagórkami, oferuje liczne szlaki turystyczne idealne dla pieszych i rowerzystów. Charakterystycznymi punktami są tu również zabytkowe kościoły oraz tradycyjne, wiejskie zabudowania, które ukazują bogatą historię i kulturę tego regionu.
W sercu tej społeczności od ponad stu lat działa Ochotnicza Straż Pożarna w Szynwałdzie, która nie tylko strzeże bezpieczeństwa, ale także oferuje przestrzeń do organizacji ważnych wydarzeń życiowych, takich jak wesela.
Historia i Rozwój Jednostki OSP Szynwałd
Początki i Pierwszy Sprzęt
Początki Straży Pożarnej w Szynwałdzie sięgają 1887 roku, kiedy to ksiądz Aleksander Siemieński przyczynił się do założenia Ochotniczej Straży Ogniowej. Na początku działalności strażacy zakupili trzy sikawki oraz kilka dębowych beczek, którymi dostarczano wodę. W czasach, gdy na wsiach budynki były przeważnie drewniane i kryte strzechą, co prowadziło do częstych pożarów, rolę syreny w chwili zagrożenia pełnił dzwon kościelny. Przed pierwszą wojną światową strażacy posiadali już kilka beczek na wodę, dowożoną do gaszenia pożarów konno.
Okres Międzywojenny i II Wojna Światowa
W okresie przedwojennym i w czasie jej trwania prezesem był Wojciech Cichoń, a później przez krótki czas Józef Kantor. Od początku lat dwudziestych do wybuchu drugiej wojny światowej aktywnym prezesem był Ludwik Antosz. Jednostka była wówczas dobrze wyszkolona i zorganizowana, uznawana za jedną z lepszych w okolicy. W czasie drugiej wojny światowej działalność straży została ograniczona przez okupanta. Druhowie pełnili wówczas dyżury przy kancelarii sołtysa w charakterze gońców, a wielu z nich zostało zmobilizowanych do udziału w działaniach wojennych.
Okres Powojenny i Reaktywacja
Po wojnie władze gminy Ryglice nakazały przekazanie sprzętu i umundurowania strażaków do siedziby gminy. W okresie powojennym komendantem był Józef Iwan, który skutecznie reaktywował jednostkę, zajmując się całą jej działalnością i szkoleniem strażaków. W tym okresie pierwsza remiza mieściła się w stajniach należących wcześniej do rodu Sanguszków, gdzie druhowie zaadaptowali jedno niewielkie pomieszczenie. Na wyposażeniu jednostki od 1952 roku była pierwsza motopompa, natomiast stara ręczna została przekazana strażakom z Zalasowej. W 1959 roku strażacy od mieszkańców Szynwałdu otrzymali sztandar, który do dziś znajduje się w jednostce.
Budowa i Rozbudowa Remizy
W 1972 roku powołano Komitet Budowy Domu Strażaka oraz zakupiono działkę pod budowę nowej remizy. W kolejnym roku, 1973, rozpoczęto budowę strażnicy. Na czas trwania budowy, od 1975 roku, sprzęt pożarniczy znajdował się w pomieszczeniach Kółka Rolniczego, na którego dachu umieszczono syrenę. Budowę nowej remizy zakończono w 1982 roku, a uroczyste przekazanie budynku odbyło się 25 lipca. W 1989 roku za budynkiem remizy została zbudowana wieża do suszenia węży strażackich. W 2001 roku wykonano fundamenty pod kolejną rozbudowę budynku remizy o drugą część z prawej strony.
Rozwój Floty Pojazdów i Sprzętu
W 1961 roku jednostka za własne środki zakupiła samochód DODGE 3/4, który służył strażakom aż do 1969 roku (według innych źródeł do 1972 roku). W latach 1969-83 jednostka OSP nie miała do dyspozycji własnego samochodu bojowego, więc do pożarów strażacy musieli dojeżdżać konno, a później ciągnikiem. Dopiero w 1983 roku strażacy z Szynwałdu otrzymali samochód pożarniczy GBM-Star 266, przekazany przez Komendę Rejonową Straży Pożarnej w Tarnowie. W 2020 roku został on wyremontowany do wersji Star 266 Man i służy jednostce do dziś.
31 października 2013 roku druhowie przywitali w jednostce nowy średni samochód ratowniczo-gaśniczy IVECO EUROCARGO. Jego zakup, o wartości 639 900 złotych, był możliwy dzięki złożonemu finansowaniu z pięciu źródeł, w tym dotacji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (150 000 zł z firmy ubezpieczeniowej i 115 000 zł z KPSP na zapewnienie gotowości bojowej KSRG), Ministerstwa Spraw Wewnętrznych (150 000 zł), Starostwa Powiatowego w Tarnowie (5 000 zł) oraz budżetu gminy Skrzyszów (219 900 zł).
Samochód IVECO jest wyposażony m.in. w wyciągarkę samochodową elektryczną, drabinę pożarniczą, agregat prądotwórczy trójfazowy, wentylator oddymiający SCORPION, cztery latarki oraz pięć radiostacji Motorola. Posiada zbiorniki na wodę o pojemności 2500 litrów oraz na środek pianotwórczy o pojemności 250 litrów, a także autopompę pożarniczą marki GODIVA i linie szybkiego natarcia o długości 60 metrów. W jego kabinie mieści się sześć osób, a napęd na cztery koła zapewnia skuteczność w trudnym terenie. Kolejnym pozyskanym przez jednostkę samochodem był Renault Master, przekazany przez Zakład Karny w Tarnowie w 2016 roku.
Włączenie do KSRG
Jednostka OSP w Szynwałdzie od 17 lutego 2012 roku została włączona do Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG). Jest to obecnie druga jednostka w Gminie Skrzyszów należąca do tego systemu. Przystąpienie do KSRG wymagało posiadania dwóch samochodów bojowych i specjalistycznego sprzętu. W związku z tym Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowie przekazała lekki samochód ratowniczo-gaśniczy marki LUBLIN/BUS oraz dwa komplety aparatów powietrznych. Urząd Gminy i "Związek OSP RP Oddział Wojewódzki" przeznaczyły około 24 000 złotych na zakup nowego zestawu hydraulicznego do ratownictwa technicznego oraz sprzętu ochrony dróg oddechowych.
Remiza OSP Szynwałd - Wielofunkcyjny Obiekt
Charakterystyka Budynku
Budynek remizy OSP Szynwałd to nowoczesny i funkcjonalny obiekt, który służy społeczności na wielu płaszczyznach. W 2012 roku przeprowadzono generalny remont garażu i wykończono świetlicę, a rok później odbył się gruntowy remont sali tanecznej oraz pomieszczeń sanitarnych. Figura świętego Floriana, patrona strażaków, mieszcząca się na budynku, została poświęcona w 1984 roku. Na cokole pod figurą znajduje się pamiątkowa tablica z napisem: "GDY ŚWIĘTY FLORIAN STOI NA STRAŻY ŻADNE NIESZCZĘŚCIE SIĘ NIE WYDARZY".
Sala Weselna i Bankietowa
W remizie OSP Szynwałd funkcjonuje dom weselny, prowadzony przez strażaków, co stanowi unikatowe połączenie służby społecznej z działalnością komercyjną. Obiekt przeszedł gruntowne remonty, aby sprostać wymaganiom organizacji imprez okolicznościowych. W budynku remizy, oprócz części bojowej i pomieszczeń dla druhów, znajdują się dwie sale: taneczna i jadalniana, przy których zlokalizowana jest dobrze wyposażona kuchnia oraz pokój gościnny. To idealne miejsce na organizację różnego rodzaju uroczystości, w tym wesel, komunii, chrzcin czy bankietów.
Inne Usługi w Obiekcie
Ponadto, w obiekcie remizy mieszczą się lokale z przeznaczeniem handlowo-usługowym, takie jak sklepy (spożywczo-przemysłowy, wielobranżowy) oraz salon fryzjerski. Przez pewien okres na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych szkoła wynajmowała część sal w remizie, gdzie prowadzone były zajęcia lekcyjne, mieściła się tam również Biblioteka Publiczna, co świadczy o wielofunkcyjności i znaczeniu budynku dla lokalnej społeczności.
Struktura i Działalność OSP Szynwałd
Skład Zarządu i Członkowie
Obecnie prezesem jednostki jest Stanisław Żywiec, wiceprezesem Tomasz Bańdur, naczelnikiem Tomasz Pruchnik (jego zastępcą jest Paweł Krakowski), sekretarzem Kazimierz Mazur, skarbnikiem Grzegorz Krakowski, gospodarzem remizy Józef Pruchnik, a kronikarzem Iwona Pruchnik. Członkami OSP Szynwałd są m.in. Adam Plebanek, Michał Bańdur, Bartosz Stańczyk. Poza tym jednostka składa się ze strażaków ochotników, Młodzieżowej Drużyny Pożarniczej (MDP), Żeńskiej Drużyny Pożarniczej (ŻDP) i Druhów. Jednostka liczy 86 członków, w tym 62 czynnych, 17 honorowych oraz 7 wspierających.
Młodzieżowa i Żeńska Drużyna Pożarnicza
Pierwsza Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza w OSP Szynwałd ślubowała na sztandar 9 maja 1993 roku podczas uroczystego jubileuszu 105-lecia powstania jednostki. Przez wiele lat idea młodzieżowej drużyny rozwijała się, a aktualnie w MDP OSP Szynwałd działa 27 członków (20 chłopców oraz 7 dziewcząt). Młodzież bierze udział m.in. w zawodach sportowo-pożarniczych, zawodach halowych oraz Ogólnopolskim Turnieju Wiedzy o Pożarnictwie. Obecnym opiekunem drużyny jest prezes jednostki, druh Daniel Kusek, który wspólnie z pozostałymi strażakami dba o poszerzanie wiedzy i umiejętności wśród młodzieży. Chociaż pierwsze wzmianki dotyczące kobiet w jednostce sięgają aż 1969 roku, to 30 stycznia 2002 roku oficjalnie została powołana Żeńska Drużyna Pożarnicza. Kobiety nadal aktywnie tworzą drużynę, biorąc czynny udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, angażując się w życie jednostki oraz startując w zawodach sportowo-pożarniczych.
Udział w Akcjach i Szkoleniach
Strażacy z Szynwałdu są dysponowani średnio 30 razy w roku do różnego typu zdarzeń. Ze względu na górzysty teren oraz duże zalesienie, aby móc dotrzeć na miejsce zdarzenia w zimie, niezbędne jest założenie łańcuchów na koła samochodu gaśniczego. W obszarze działań jednostki znajduje się także zbiornik wodny „Korzeń”. Regularnie w jednostce przeprowadzane są zbiórki szkoleniowe, a w miarę możliwości organizowane są różnego rodzaju ćwiczenia. Ostatnie, jakie współorganizowała jednostka, były przeprowadzane wspólnie z żołnierzami Wojsk Obrony Terytorialnej na zbiorniku wodnym „Korzeń”.
Strażacy z OSP Szynwałd w 1992 roku brali udział w gaszeniu wielkiego pożaru lasów w Kuźni Raciborskiej, będąc jedyną jednostką z tych okolic, która została włączona w skład kompanii pożarniczej z rejonu tarnowskiego. Przykładowym zdarzeniem był pożar stajni w miejscowości, który miał miejsce 1 sierpnia o godzinie 18:45, gdzie zastęp z OSP Szynwałd zastał strych zajęty ogniem.
Aktualnie jednostka dysponuje dwoma średnimi samochodami GBARt Iveco 2,5/27 oraz GBA Star 266 2,7/20. Na wyposażeniu jednostki jest także Renault Master. W samochodach znajduje się standardowe wyposażenie takie jak: aparaty OUO, torba medyczna PSP-R1, kamera termowizyjna, detektor gazów, sprzęt hydrauliczny Weber, drabiny, pilarki, trójnóg ratowniczy wraz ze sprzętem ratownictwa wysokościowego, poduszki pneumatyczne, wentylator i wiele innych. W ubiegłym roku zarząd OSP Szynwałd sfinalizował zakup trójfazowego agregatu prądotwórczego, który na chwilę obecną jest jedynym takim agregatem w całym powiecie Tarnowskim, sfinansowanym z pozyskanych dotacji. Prezes jednostki, druh Daniel Kusek, zdradził, że w bieżącym roku planowany jest zakup quada, co będzie możliwe dzięki pozyskanym funduszom z wielu dofinansowań.
Inicjatywy Społeczne i Sportowe
Druhowie, poza obowiązkami wynikającymi z obejmowanych funkcji oraz utrzymaniem gotowości bojowej, biorą udział w różnych akcjach społecznych, startują w zawodach sportowych i uczestniczą w wydarzeniach kulturalnych w regionie. Strażacy dbają o dobrą atmosferę w jednostce, organizują czas przeznaczony na integrację i zabawę. Raz w roku, przeważnie w sezonie letnim, planują wspólną, jednodniową wycieczkę, w ten sposób zacieśniają więzy. Od 2014 roku drużyna z OSP Szynwałd brała udział w zawodach sportowo-pożarniczych w Hniezdnem na Słowacji, podtrzymując koleżeńskie stosunki z zaprzyjaźnioną jednostką. Kolejną „tradycją” podtrzymywaną w jednostce jest start w Ogólnopolskich Mistrzostwach Strażaków OSP w Narciarstwie Alpejskim i Snowboardzie. Strażacy tworzą także drużynę piłkarską i w sezonie letnim startują w rozgrywkach Amatorskiej Ligi Orlikowej Gminy Skrzyszów. Na początku 2022 roku, w związku z konfliktem zbrojnym na Ukrainie, strażacy zaangażowali się w pomoc na rzecz uchodźców. Oprócz zbiórki darów i najpotrzebniejszych rzeczy, druhowie gościli w remizie kilka potrzebujących rodzin z Ukrainy.
Z sukcesami wrócili z eliminacji powiatowych Ogólnopolskiego Turnieju Wiedzy Pożarniczej druhowie z Szynwałdu. W konkursie, który odbył się w Komendzie Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowie, gminę Skrzyszów reprezentowało sześciu członków z OSP Szynwałd. Rywalizowali w trzech kategoriach wiekowych: Szkoła Podstawowa (Kamil Kusek i Damian Tyrka), Gimnazjum (Marek Krakowski i Paweł Kusek) oraz Szkoły Ponadgimnazjalne (Michał Kozioł i Daniel Kusek). Egzamin składał się z dwóch etapów: pisemnego i ustnego. Bardzo dobrze przebrnęli przez niego Paweł Kusek i Daniel Kusek, zajmując odpowiednio drugie i pierwsze miejsce w swoich kategoriach wiekowych, dzięki czemu awansowali do szczebla wojewódzkiego imprezy.
Rocznice i Ważne Wydarzenia
Obchody 105-lecia
Dziewiątego maja 1993 roku Ochotnicza Straż Pożarna z Szynwałdu obchodziła 105. rocznicę jej założenia, przy dużym udziale księdza Aleksandra Siemieńskiego. Podczas jubileuszu pasowano dwie drużyny młodzieżowe strażaków. Kiedy w 1994 roku Szynwałd i parafia obchodziły 650-lecie powstania, strażacy włączyli się w przygotowanie uroczystości i wykonali balustradę do jednych ze schodów, które są teraz nazywane strażackimi.
Obchody 125-lecia
W niedzielę 1 lipca 2012 roku odbyła się uroczystość 125. rocznicy powstania Ochotniczej Straży Pożarnej w Szynwałdzie. Specjalną mszę świętą odprawił w kościele parafialnym i kazanie wygłosił ksiądz kanonik Zbigniew Ryznar, były proboszcz Szynwałdu. Po mszy świętej rozpoczęła się oficjalna uroczystość, na którą zaproszono strażaków z okolicznych miejscowości. Gościli tam również parlamentarzyści z regionu, wójt gminy Skrzyszów Marcin Kiwior wraz z radnymi oraz przedstawiciele Państwowej Straży Pożarnej, ksiądz proboszcz Józef Michalski, o. Adam Mazur oraz mieszkańcy nie tylko Szynwałdu. OSP w Szynwałdzie otrzymała specjalny medal, który odebrał komendant Stanisław Żywiec, a niektórzy strażacy zostali odznaczeni złotymi lub srebrnymi medalami. Po tych uroczystościach odbyło się poświęcenie figury świętego Floriana na placu przed remizą, którego dokonał ksiądz Ryznar. Na cokole pod figurą znajduje się pamiątkowa tablica z napisem: "GDY ŚWIĘTY FLORIAN STOI NA STRAŻY ŻADNE NIESZCZĘŚCIE SIĘ NIE WYDARZY" W 125 ROCZNICĘ ZAŁOŻENIA OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ W SZYNWAŁDZIE. W PODZIĘKOWANIU TYM KTÓRZY Z WŁASNEJ I NIEPRZYMUSZONEJ WOLI ZAWSZE BYLI I SĄ GOTOWI PONIEŚĆ OFIARĘ DLA NICH RATUJĄC ŻYCIE I DOBYTEK SWOICH WSPÓŁOBYWATELI REALIZUJĄC W TEN SPOSÓB STRAŻACKIE MOTTO: "BOGU NA CHWAŁĘ LUDZIOM NA POŻYTEK" 1 LIPCA 2012. Po poświęceniu nastąpiło wbicie symbolicznych gwoździ przez osoby, które otrzymały je w imiennych zaproszeniach na uroczystość.