Jednostki Ochotniczych Straży Pożarnych odgrywają kluczową rolę w systemie ratowniczym w Polsce, szczególnie na terenach wiejskich i w mniejszych miejscowościach. Są one pierwszą linią obrony w sytuacjach zagrożenia życia, zdrowia i mienia mieszkańców. Tym bardziej istotne jest zapewnienie im odpowiednich warunków lokalowych, umożliwiających skuteczne i bezpieczne działanie.
Możliwości Finansowania Modernizacji Remiz OSP
W ostatnich latach pojawiły się nowe możliwości finansowania modernizacji remiz OSP ze środków zewnętrznych. Radny Rady Miejskiej w Kcyni Paweł Malagowski zwrócił uwagę, że pojawiły się konkretne możliwości pozyskania dofinansowania na poprawę infrastruktury remiz OSP. W interpelacji pytał wprost, czy gmina zamierza skorzystać z tych możliwości finansowych i pomóc sfinansować poprawę warunków lokalowych gminnych obiektów remiz OSP. Na to pytanie odpowiedział Adam Kontowicz, zastępca burmistrza Kcyni, który potwierdził, że obecnie trwa nabór wniosków w ramach Programu Regionalnego Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027.
Wyzwania i Wymogi Programów Regionalnych
Niestety - jak wskazuje zastępca burmistrza - kryteria naboru znacząco ograniczają możliwości skorzystania z programu przez jednostki z terenu gminy Kcynia. Jednym z głównych problemów jest niska alokacja środków dla powiatu nakielskiego, która wynosi zaledwie 489 tys. euro. Dodatkowo, projekty zgłaszane do naboru muszą być koordynowane i uzgadniane z Prezydium Zarządu Oddziału Powiatowego Związku OSP, który w porozumieniu ze strukturami wojewódzkimi pełni rolę organizatora i nadzorcy wniosków.
Największą barierą dla wielu jednostek OSP w Kcyni może być jednak inny wymóg. W praktyce oznacza to, że OSP, które nie są częścią systemu Krajowego Systemu Ratowniczo-Gaśniczego (KSRG), nie mogą aplikować o środki - chyba że dołączą do niego jeszcze przed zakończeniem realizacji inwestycji. Wymagane jest tu m.in. oświadczenie komendanta powiatowego PSP, potwierdzające, że dana jednostka znajduje się na liście oczekujących na przyjęcie do systemu.
Mimo trudności formalnych, władze gminy nie rezygnują z poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania inwestycji w remizy. Jak informuje zastępca burmistrza, gmina Kcynia aktywnie bada inne dostępne programy pomocowe. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. Warto również wspomnieć, że aktualnie realizowana jest inwestycja w Dobieszewie, w ramach której remontowany jest m.in. budynek należący do tamtejszej OSP.
Lokalne Inicjatywy i Przykłady Remontów
W związku z udzieleniem przez Samorząd Województwa Małopolskiego pomocy finansowej dla gmin z przeznaczeniem dla jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z terenu województwa małopolskiego w ramach Konkursu „Małopolskie OSP 2022” na realizację prac budowlano-remontowych w remizach strażackich, Gmina Wietrzychowice pozyskała dotację na remont remizy OSP w Miechowicach Małych w wysokości 45 000 zł. Pozostała część kosztów związanych z przeprowadzeniem remontu będzie sfinansowana z budżetu Gminy Wietrzychowice w kwocie 46 400 zł. W dniu 28 lipca 2022 roku została podpisana umowa na przeprowadzenie prac budowlano-remontowych w remizie jednostki OSP Miechowice Małe. Prace będą wykonywane przez Radłowskie Przedsiębiorstwo Komunalne sp. z o.o.
Rządowy Program Odbudowy Zabytków
Znaczącym źródłem wsparcia jest Rządowy Program Odbudowy Zabytków, w ramach którego środki otrzyma blisko pięć tysięcy projektów. Program skierowany jest do gmin, powiatów oraz województw i polega na bezzwrotnym wsparciu inwestycji dotyczących renowacji i odbudowy zabytków. Dofinansowanie może pokryć do 98 proc. kosztów projektu. Łączna kwota, jaką otrzymało blisko pięć tysięcy projektów, to ponad dwa i pół miliarda złotych.
Przykłady Projektów w ramach Programu Odbudowy Zabytków
- W Kałuszynie w województwie mazowieckim zaplanowano remont remizy OSP, prace wyceniono na 490 tys. złotych.
- W województwie podlaskim, a dokładnie w Dubiczach Cerkiewnych, wykonane zostaną prace remontowe i konserwatorsko-restauratorskie w Izbie Kultury i Tradycji OSP.
- Ponadto w Sieradzu zabytkowa strażnica zostanie zabezpieczona poprzez zakup i montaż instalacji przeciwpożarowej.
- W miejscowości Raszków w województwie wielkopolskim zostanie odrestaurowana strażnica przy ulicy Pleszewskiej.
- A w Przyrowie w województwie śląskim zostaną wykonane prace konserwatorskie przy zabytkowej drewnianej wieży strażackiej.
Radni, strażacy i mieszkańcy liczą, że kolejne lata przyniosą konkrety - w postaci nowych dachów, odnowionych wnętrz i bezpiecznych garaży dla wozów bojowych. Bo choć strażacy z OSP są ochotnikami, to ich rola w życiu lokalnych społeczności jest nie do przecenienia.