Rozwój Zagłębia Dąbrowskiego w drugiej połowie XIX wieku był ściśle związany z obecnością zakładów hutniczych, kopalń i fabryk włókienniczych. Zarządy tych przedsiębiorstw zwracały szczególną uwagę na ochronę przeciwpożarową, zabezpieczając tym samym prywatne mienie. W Sosnowcu na przełomie XIX i XX wieku funkcjonowało wiele jednostek straży pożarnej, w tym liczne straże zakładowe.
Historia Pożarnictwa Zakładowego w Sosnowcu
Wśród najstarszych jednostek zakładowych w Sosnowcu wyróżnia się Ochotnicza Straż Pożarna kopalni „Jerzy” (później Niwka-Modrzejów) w Niwce, która powstała w 1894 roku. W jednostce tej służyło około 25 strażaków. Kolejną z najstarszych była Ochotnicza Straż Ogniowa kopalni „Hrabia Renard” (późniejsza nazwa „Sosnowiec”), założona w 1895 roku.
Również w 1895 roku powstała Ochotnicza Straż Pożarna „Walcowni Milowice”. Jednym z inicjatorów jej powołania był starszy ogniomistrz Antoni Ordon, a pierwszym naczelnikiem straży Antoni Neubauer. W 1925 roku straż pożarna Huty Milowice zakupiła samochód „Benz-Gaggenau” z autopompą o wydajności 1600 l/min. Około 1895 roku w Zagórzu utworzono Straż Ogniową kopalni „Ignacy” (później „Mortimer” i „Czerwone Zagłębie”).
W 1902 roku powołano straż pożarną w fabryce drutu Adolfa Deichsela, którą rozpoczęto budować w Sosnowcu w 1881 roku. Zakład ten specjalizował się w produkcji lin stalowych, wykorzystywanych w szybach wyciągowych kopalń węgla kamiennego. Zakładowa straż pożarna funkcjonowała także w fabryce kotłów „Fitzner i Gamper”, choć data jej założenia nie jest znana. W Sosnowcu działała również Kolejowa Straż Pożarna Stacji Sosnowiec. Historia pożarnictwa w południowo-wschodniej części Sosnowca jest dużo starsza, bowiem w Maczkach (dawniej Granicy) już z końcem XIX wieku istniała kolejowa straż pożarna związana z dużym kompleksem dworcowo-celnym ówczesnej stacji Granica.
OSP Sosnowiec-Cieśle: Historia i Współczesność
Początki i rozwój jednostki
Początków straży pożarnej w Cieślach, które od 1975 roku są dzielnicą Sosnowca, należy szukać już w 1932 roku. Ponad 90 lat temu w budynku sąsiadującym z dzisiejszą remizą funkcjonowała strażnica, wyposażona w konny wóz z ręczną pompą. Współczesny, charakterystyczny ceglany budynek remizy został wybudowany w połowie XX wieku. Dziś OSP Sosnowiec-Cieśle jest jedną z trzech ochotniczych jednostek w mieście, obok OSP Sosnowiec Porąbka i zakładowej OSP Timken Polska.
Dnia 30 sierpnia br. strażacy-ochotnicy OSP Sosnowiec-Cieśle zostali odwiedzeni w ich siedzibie w Kolonii Cieśle 38.
Modernizacja remizy w Cieślach
Remiza Ochotniczej Straży Pożarnej w Cieślach zostanie zmodernizowana i rozbudowana. Niemal 2,2 miliona złotych kosztować będzie ta inwestycja. Umowa na modernizację i rozbudowę remizy w Cieślach została podpisana we wtorek, 14 lutego. OSP będzie miała nowy, trzystanowiskowy garaż dla samochodów ratowniczo-gaśniczych, a także nowe instalacje sanitarne, elektryczne i teletechniczne. Zmieni się sposób ogrzewania obiektu - zamiast pieca węglowego pojawi się kotłownia gazowa. Powstanie ponadto biologiczna oczyszczalnia ścieków wraz z zagospodarowaniem terenu. W ramach projektu przewidziano również zakup i montaż nowych mebli. Inwestycję finansuje miasto, a wykonawcą jest firma Rak Invest Tomasz Rak z Myszkowa. Wykonawca przeniesie także w inne miejsce plac zabaw przy remizie oraz przesunie nieużywany przystanek autobusowy.
Działalność i interwencje
Jednostka liczy obecnie około 40 członków, z czego 25 osób jest przeszkolonych i może aktywnie działać. Strażacy z tej jednostki pełnią służbę w systemie dyżurów. W każdej chwili pracownik stanowiska kierowania Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Sosnowcu może zlecić OSP wyjazd na akcję.
Działania straży są sezonowe, ze względu na wyposażenie i specyfikę pracy. W okresie wiosennym większość interwencji dotyczy wypalania traw oraz pożarów łąk i lasów. W 2018 roku jednostka brała udział w około 40 interwencjach zadysponowanych przez komendanta miejskiego, a także w 10-15 lokalnych zagrożeniach, takich jak usuwanie powalonych drzew i gałęzi czy podtopienia. Dużo takich interwencji ma miejsce wiosną, podobnie jak w przypadku gwałtownych burz i intensywnych opadów deszczu, które prowadzą do zalania wielu miejsc w mieście. Niektóre zagrożenia są łatwe do przewidzenia, a ostrzeżenia trafiają do jednostki, która zgłasza swoją dyspozycyjność.
Oprócz tego OSP Sosnowiec-Cieśle bierze udział w zabezpieczaniu imprez. Jednostka jeździ również do likwidacji gniazd owadów błonkoskrzydłych (szerszenie, osy, pszczoły), jeśli ich występowanie stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia, np. w domu czy na placu zabaw. Dyspozycje do takich akcji pochodzą od Państwowej Straży Pożarnej.
Niestety, obecnie jednostka nie może jeszcze brać udziału w gaszeniu pożarów mieszkań ze względu na brak specjalistycznych aparatów ochrony dróg oddechowych. Otrzymanie czterech takich aparatów, których kwota zakupu to około 20 tysięcy złotych, jest priorytetem dla strażaków-ochotników, aby ich wyposażenie nie odbiegało od wyposażenia Państwowej Straży Pożarnej.
Wyposażenie i finansowanie
Każdy strażak-ochotnik biorący czynny udział w akcjach musi przejść badania lekarskie oraz być ubezpieczony. Prowadzone są także dodatkowe badania na uczulenia związane z ukąszeniami owadów. Koszty te, podobnie jak koszty paliwa i innych materiałów eksploatacyjnych, są pokrywane ze środków Urzędu Miejskiego.
Jednostka pozyskuje również dotacje rządowe dla ochotniczych straży pożarnych z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dzięki nim nabyto między innymi opryskiwacz spalinowy do gaszenia pożarów traw. W tym roku OSP otrzymała torbę medyczną R1, apteczkę, defibrylator oraz szyny Kramera, zakupione przez Gminę i współfinansowane ze środków Funduszu Sprawiedliwości, którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości. Obecność defibrylatora w remizie jest bardzo istotna, gdyż dojazd pogotowia z najbliższej stacji na ulicy 3 Maja bywa niekiedy utrudniony.
OSP stara się także uzyskiwać docelowe dofinansowania na bardzo konkretne zadania i zakupy, takie jak dotacje z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Fundusz ten wymaga dopłaty 30%, więc w momencie pojawienia się potrzeb zakupowych wkład ten jest pokrywany z podstawowego budżetu OSP albo Urząd Miejski jest proszony o dodatkowe dofinansowanie.
Działalność edukacyjna i promocja bezpieczeństwa
Działalność dydaktyczna, w tym promowanie wiedzy pożarniczej, stanowi element działalności statutowej OSP Sosnowiec-Cieśle. Na zaproszenie jednostka prowadzi pokazy i prelekcje w przedszkolach, szkołach oraz innych placówkach kulturalno-oświatowych. Strażacy biorą także udział w festynach promujących bezpieczeństwo, na przykład „Bezpieczna droga do szkoły”.
Często korzystają z doświadczenia kolegów z OSP „Timken Polska” - Wawrzyńca Grzegórzko i Łukasza Rozwadowskiego. Wawrzyniec Grzegórzko współpracuje z Sosnowieckim Centrum Organizacji Pozarządowych (SCOP) i jest instruktorem w prowadzonym tam kursie pierwszej pomocy. Centrum zorganizowało już cztery spotkania, w których uczestniczyło kilkunastu stałych uczestników.
Członkowie i rekrutacja
Załogę OSP Sosnowiec-Cieśle tworzą osoby w różnym wieku, choć najczęściej młode, zarówno studiujące, jak i pracujące. Najmłodszy strażak-ochotnik ma 18 lat. W straży służą także kobiety. Jednostka zrzesza wiele osób zainteresowanych pożarnictwem, których łączy wspólna chęć pomagania ludziom. Jeśli ktoś chce zostać strażakiem-ochotnikiem, jesień jest idealnym czasem na to, ponieważ wtedy rozpoczynają się szkolenia. Adrian Chmielewski, członek zarządu OSP Sosnowiec-Cieśle, podkreśla, że ochotnicze straże pożarne są bardzo ważnym i istotnym elementem ochrony przeciwpożarowej w kraju, a tworzenie takich jednostek w małych miejscowościach czy odległych dzielnicach miast jest kluczowe ze względu na szybkość reagowania i działania w sytuacjach kryzysowych i pożarach.
Znaczenie OSP dla bezpieczeństwa miasta
Prezes zarządu OSP Sosnowiec-Cieśle, Łukasz Rozwadowski, wyraża zadowolenie z inwestycji w modernizację remizy, podkreślając, że dzięki podpisaniu umowy jednostka będzie w stanie rozszerzyć swoje działania i wykonywać je jeszcze lepiej. Prezydent Sosnowca, Arkadiusz Chęciński, zaznaczył, że inwestycja ta przyczyni się do jeszcze lepszego bezpieczeństwa mieszkańców Sosnowca, szczególnie wschodnich dzielnic miasta.