Bezpieczeństwo pożarowe w budynkach wielorodzinnych jest kwestią priorytetową, wymagającą kompleksowego podejścia i starannego planowania. Jednym z kluczowych dokumentów zapewniających odpowiednie przygotowanie na wypadek zagrożenia jest scenariusz pożarowy. Dokument ten, choć obowiązkowy w wielu przypadkach, powinien być postrzegany przede wszystkim jako narzędzie do ochrony życia i mienia, a nie uciążliwa formalność. Zagrożenie wybuchem pożaru jest realne, niezależnie od zastosowanych najnowocześniejszych zabezpieczeń, dlatego tak ważne jest dokładne zrozumienie jego roli i zawartości.
Czym jest Scenariusz Pożarowy?
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2015 r., scenariusz pożarowy jest opisem sekwencji możliwych w czasie pożaru zdarzeń. Musi zostać opracowany dla konkretnego obiektu, uwzględniając charakterystykę miejsca i obszaru oddziaływania potencjalnego pożaru oraz wydzielonych w obiekcie stref pożarowych i dymowych. Scenariusz pożarowy nie ma żadnej prawnie określonej formy i każdorazowo musi zostać dostosowany do specyfiki danego budynku. Oznacza to, że stworzenie uniwersalnego, przykładowego scenariusza pożarowego nie jest możliwe.

Kiedy Scenariusz Pożarowy jest Wymagany?
Obowiązek opracowania scenariusza pożarowego nakłada na inwestora lub właściciela budynku polskie prawo. Podstawą prawną jest Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2015 r., które definiuje pojęcie scenariusza pożarowego i określa elementy, które muszą zostać w nim uwzględnione. Dokument ten jest wymagany w przypadku każdego nowo budowanego obiektu, który będzie wyposażony w urządzenia przeciwpożarowe oraz w system sygnalizacji pożarowej. Jeśli w powstającym budynku nie ma konieczności montażu takich systemów, opracowanie scenariusza pożarowego nie jest obowiązkowe.
Kto Opracowuje Scenariusz Pożarowy?
Regulacje dotyczące opracowania scenariusza pożarowego nie są w pełni określone we wspomnianym Rozporządzeniu, co w praktyce często budzi pytania o osoby odpowiedzialne za jego przygotowanie. Warunki ochrony przeciwpożarowej obiektu, w tym dobór urządzeń gaśniczych, systemu sygnalizacji pożarowej czy instalacji przeciwpożarowej, określa autor projektu budowlanego. Scenariusz pożarowy powinien zostać opracowany na etapie projektu budowlanego, przy ścisłej współpracy autora projektu i projektanta systemu sygnalizacji pożaru lub specjalisty - rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Opracowanie właściwego scenariusza pożarowego wymaga ogromnej wiedzy i doświadczenia w projektowaniu oraz realizowaniu zabezpieczeń pożarowych.
Kluczowe Elementy Scenariusza Pożarowego
W scenariuszu pożarowym musi znaleźć się szczegółowy opis sposobu działania wszelkich instalacji oraz urządzeń w trakcie wybuchu pożaru. Warto zaprojektować tu także procedurę informowania odpowiedzialnych za bezpieczeństwo pracowników oraz spisać wszystkie czynności, które personel będzie musiał wykonać w sytuacji zagrożenia. Autorzy scenariusza pożarowego powinni również uwzględnić w dokumencie niezbędne do zaprogramowania urządzeń przeciwpożarowych wytyczne i informacje o interakcjach, jakie mogą między nimi zachodzić. Opracowując scenariusz pożarowy, należy wziąć pod uwagę wszystkie możliwości rozwoju wypadków, w tym sytuacje, w których dane urządzenia czy zabezpieczenia przeciwpożarowe nie zadziałają prawidłowo. Pewne informacje powinny znaleźć się w każdym scenariuszu pożarowym, niezależnie od wielkości, przeznaczenia i specyfiki budynku:
- Parametry pożaru: rozmiar, czas trwania, moc, prędkość rozprzestrzeniania się ognia, szybkość wydzielania się dymu i toksycznych oparów.
- Potencjalny poziom rozprzestrzeniania się pożaru: czas do uszkodzenia konstrukcji czy wydostania się ognia poza strefę pożarową.
- Czas potrzebny na ewakuację: czas ewakuacji użytkowników obiektu i personelu oraz jej chronologiczny przebieg.
- Czas potrzebny na przyjazd jednostki gaśniczej, źródło i sposób poboru wody.
- Możliwe skutki wybuchu pożaru i ich skala.
- Możliwe zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.
- Opis rodzaju, sposobu działania i efektywności oraz współdziałania wszystkich elementów zabezpieczeń przeciwpożarowych (np. instalacji sygnalizacyjnej, oświetlenia awaryjnego, urządzeń gaśniczych, systemów odprowadzania dymu i ciepła).
- Opis sposobu działania innych urządzeń zlokalizowanych w obiekcie podczas wybuchu pożaru (np. wyciągów wentylacyjnych, wind).
Bezpieczna ewakuacja. Unikaj ognia jak ognia! Pożar w moim budynku
Bezpieczeństwo Pożarowe w Budynkach Wielorodzinnych - Podstawowe Zasady
Procedury Alarmowe i Ewakuacja
W przypadku pożaru kluczowe jest natychmiastowe wezwanie służb ratunkowych pod numer 998 lub 112. Po podaniu wszystkich niezbędnych informacji nie należy odkładać słuchawki do chwili potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia. Najważniejsza zasada to niedopuszczenie do odcięcia przez pożar drogi wyjścia z mieszkania. Gdy jednak do tego dojdzie, należy udać się do pomieszczenia posiadającego okno lub balkon, usytuowanego najdalej od miejsca pożaru, zabierając ze sobą (jeśli jest to możliwe) mokry koc lub ręcznik. Ważne jest, aby zamykać za sobą drzwi do innych pomieszczeń, uszczelniając je (np. mokrym ręcznikiem) w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się dymu.
Bezpieczna ewakuacja ludzi z obiektów jest możliwa, jeśli zostały spełnione odpowiednie warunki techniczno-budowlane dla dróg ewakuacyjnych i elementów wystroju wnętrz, określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690, z późn. zm.), oraz ustalono przedsięwzięcia ewakuacyjne. W przypadku powstania zagrożenia w budynku kluczowa jest współpraca oraz bezwzględne podporządkowanie się poleceniom kierującego akcją ratowniczą, który do czasu przybycia jednostek Państwowej Straży Pożarnej musi zorganizować ewakuację ludzi i mienia. Osoby niebiorące udziału w akcji ratowniczej powinny ewakuować się najkrótszą oznakowaną drogą ewakuacyjną poza strefę objętą pożarem lub na zewnątrz budynku. Wchodząc do pomieszczeń lub stref silnie zadymionych, należy przyjmować pozycję pochyloną (jak najbliżej podłogi) oraz zabezpieczać drogi oddechowe prostymi środkami, na przykład mokrą tkaniną.
Zapobieganie Pożarom - Eksploatacja Urządzeń
Sezon grzewczy związany jest rokrocznie ze zwiększoną liczbą pożarów spowodowanych nieprawidłową eksploatacją urządzeń ogrzewczych na paliwa stałe, ciekłe i gazowe oraz elektrycznych. Najczęściej pożary spowodowane przez instalacje elektryczne wynikają z nieostrożności w obsłudze, ustawiania urządzeń ogrzewczych w pobliżu materiałów palnych, na podłożu palnym lub z wadliwego działania samej instalacji. Sprawne technicznie butle z gazem płynnym powinny być ustawione w miejscach łatwo dostępnych i zgodnie z instrukcją producenta.
Zawsze należy zachować odstęp od różnego rodzaju źródeł ciepła - piecyków, grzałek, promienników, termowentylatorów oraz kominków. Według przepisów odległość ta powinna wynosić co najmniej 60 cm od materiałów palnych. Bardzo ważne jest także, aby strumień ciepła wydobywający się z tych urządzeń był skierowany w bezpieczną stronę. Na przykład, w okresie świątecznym, gdy w mieszkaniach pojawiają się choinki, należy zadbać o to, aby nie ustawiać ich blisko zasłon i firanek. W przypadku pożaru choinki w pierwszej kolejności należy wyłączyć ozdoby (lampki, światełka) z instalacji elektrycznej. Następnie powinno się polać choinkę wodą lub użyć gaśnicy. Jeżeli pożar się rozprzestrzenia, należy wezwać straż pożarną.

Weryfikacja i Znaczenie Dokumentu
Scenariusz pożarowy jest weryfikowany przed oddaniem budynku do użytku i podczas ewentualnych kontroli obiektu. Z tym dokumentem powinien dokładnie zapoznać się zwłaszcza zarządca budynku oraz osoby, które będą odpowiedzialne za czynności ewakuacyjne podczas zagrożenia pożarowego. Na podstawie scenariusza pożarowego osoby odpowiedzialne za bezpieczeństwo w obiekcie (zwłaszcza zarządca) powinny nauczyć się kontrolować faktyczny stan techniczny instalacji i zamontowanych zabezpieczeń. Dobry scenariusz pożarowy powinien obrazować krok po kroku przebieg pożaru i szczegółowo opisywać zagrożenia, jakie mogą pojawić się w momencie jego wybuchu.
Koszt Opracowania Scenariusza Pożarowego
Cena za opracowany dla konkretnego obiektu scenariusz pożarowy jest trudna do podania choćby w przybliżeniu. Wszystko zależy od wielkości i specyfiki obiektu oraz od zastosowanych w nim rozwiązań przeciwpożarowych.
tags: #schemat #pozarowy #dla #budynku #wielorodzinnego