Udział w działaniach ratowniczych Ochotniczych Straży Pożarnych (OSP) wymaga spełnienia określonych warunków i odbycia odpowiednich szkoleń. Artykuł przedstawia szczegółowe informacje dotyczące skierowań na kursy podstawowe i specjalistyczne, programów szkoleniowych oraz wymagań dla strażaków ratowników OSP.
Wymagania dla członków OSP biorących udział w działaniach ratowniczych
Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w Puławach przypomina, że druhowie OSP biorący bezpośredni udział w działaniach ratowniczych muszą spełniać wymagania wynikające z art. 19 ust. 1b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej.
Zapisy cytowanej ustawy jednoznacznie precyzują, że bezpośredni udział w działaniach ratowniczych mogą brać członkowie ochotniczych straży pożarnych, którzy:
- Ukończyli 18 lat i nie przekroczyli 65 lat.
- Posiadają aktualne badania lekarskie dopuszczające do udziału w działaniach ratowniczych.
- Odbyli szkolenie pożarnicze.
Druki i programy szkoleń OSP
Dostępne są różnorodne druki skierowań na poszczególne szkolenia oraz programy określające ich zakres. Od lutego 2022 r. obowiązują nowe "Zasady organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych", które zastąpiły "System szkolenia członków OSP..." z 2006 r. Zmianie uległ zakres tematyczny i godzinowy poszczególnych szkoleń.
Dostępne druki szkoleniowe
- Skierowanie na szkolenie podstawowe strażaków ratowników OSP
- Skierowanie na szkolenie dowódców OSP
- Skierowanie na szkolenie naczelników OSP
- Skierowanie na szkolenia z zakresu ratownictwa technicznego
- Skierowanie na szkolenia kierowców-konserwatorów sprzętu ratowniczego OSP
- Karta skierowania na szkolenie z zakresu współpracy LPR
- Skierowanie na szkolenie w Nałęczowie w zakresie kpp - recertyfikacja
- Skierowanie na szkolenie w Nałęczowie w zakresie kpp - podstawowe

Programy szkolenia strażaków OSP
Aktualne programy obejmują:
- Zasady organizacji szkoleń członków OSP biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych 2022
- Program szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP 2015
- Program szkolenia kierowców-konserwatorów sprzętu ratowniczego OSP 2015
- Program szkolenia kierujących działaniem ratowniczym dla członków OSP 2015
- Program szkolenia naczelników OSP 2015
- Program szkolenia komendantów gminnych ZOSP RP 2015
Szkolenie Podstawowe Strażaków Ratowników OSP
Szkolenie podstawowe jest kluczową przepustką do udziału w pierwszej akcji ratowniczo-gaśniczej. Komenda Powiatowa PSP w Brzozowie informuje, że uruchomiona została platforma edukacyjna www.platforma.wint.pl zawierająca materiały szkoleniowe z zakresu ratownictwa dla członków OSP. Materiały szkoleniowe w formie prezentacji .pps, obejmujące część teoretyczną, są również dostępne na stronach internetowych.
Warunki przyjęcia na szkolenie podstawowe
Aby wziąć udział w szkoleniu podstawowym dla strażaków-ratowników OSP, kandydat musi być członkiem jednostki, ponieważ tylko jednostka może skierować go na szkolenie. Inne warunki to:
- Ukończone 16 lat i nie przekroczone 65 lat. W przypadku osób nieletnich wymagana jest zgoda rodziców/prawnych opiekunów na udział w szkoleniu. Osoby niepełnoletnie, które zdały egzamin, otrzymają zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, jednak w działaniach ratowniczo-gaśniczych będą mogły brać udział po ukończeniu 18 roku życia.
- Skierowanie według wzoru określonego w „Zasadach organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”.
Szkolenie realizowane jest przez jednostki Państwowej Straży Pożarnej i może odbywać się stacjonarnie lub z wykorzystaniem metod nauczania na odległość dla części teoretycznej. Zajęcia praktyczne powinny być realizowane z zachowaniem zasady 1 instruktor na 4-10 słuchaczy.
Przebieg szkolenia podstawowego
Szkolenie podstawowe rozpoczyna się spotkaniem organizacyjnym, podczas którego realizowana jest tematyka instruktażu ogólnego w ramach szkolenia wstępnego BHP. Po instruktażu kursant otrzymuje kartę szkolenia wstępnego z zakresu BHP. Następnie w macierzystej jednostce OSP naczelnik przeprowadza instruktaż stanowiskowy i potwierdza to wpisem w karcie szkolenia.
Obecnie szkolenia podstawowe realizowane są w oparciu o program szkolenia podstawowego strażaka ratownika OSP z dnia 4 marca 2022 roku, który obejmuje zagadnienia takie jak bezpieczeństwo i higiena pracy, służba wewnętrzna oraz podstawy organizacji akcji gaśniczej. Zakres tematów poruszanych na szkoleniu podstawowym jest bardzo szeroki, co wynika z różnorodności sytuacji, z jakimi strażak-ratownik może spotkać się podczas akcji.
Egzamin szkolenia podstawowego OSP
Egzamin końcowy
Egzamin składa się z części teoretycznej, praktycznej oraz z BHP. Do egzaminu praktycznego zostają zakwalifikowane osoby, które zrealizowały zagadnienia poruszane na szkoleniu, otrzymały zaliczenie z części teoretycznej egzaminu i zaliczyły test w komorze dymowej.
- W przypadku zajęć teoretycznych realizowanych metodami nauczania na odległość, część teoretyczna egzaminu przeprowadzana jest po ukończeniu modułu teoretycznego i przed rozpoczęciem zajęć praktycznych.
- Gdy zajęcia teoretyczne odbywały się stacjonarnie, cały egzamin organizowany jest na zakończenie szkolenia.
Egzamin z części teoretycznej jest egzaminem pisemnym, zazwyczaj składającym się z kilkudziesięciu pytań zamkniętych jednokrotnego wyboru. Egzamin zostaje zaliczony, jeżeli zdający uzyska minimum 70% możliwych do zdobycia punktów. Wiele z pytań, które mogą pojawić się na egzaminie, można znaleźć w module quizów dostępnym w aplikacjach edukacyjnych dla strażaków. Egzamin z zakresu BHP jest przeprowadzany na zakończenie szkolenia i składa się z testu (minimum 10 zadań wielokrotnego wyboru z jedną prawidłową odpowiedzią).
Na egzaminie praktycznym sprawdza się umiejętność posługiwania się specjalistycznym sprzętem, znajomość zasad prowadzenia korespondencji radiowej oraz znajomość przepisów BHP.
Warunki przyjęcia na inne szkolenia OSP
Po ukończeniu szkolenia podstawowego strażacy mogą kontynuować rozwój, uczestnicząc w szkoleniach specjalistycznych. Dla każdego z nich obowiązują szczegółowe warunki przyjęcia.
Szkolenie Kierujących Działaniem Ratowniczym dla członków OSP
- Skierowanie wg wzoru określonego w „Zasadach organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych” z 2015 roku.
- Wiek - nie przekroczone 65 lat.
- Minimum 3-letni okres od uzyskania wyszkolenia uprawniającego do bezpośredniego udziału w działaniach ratowniczych.
- Potwierdzenie ukończenia szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP wg programu z 2015 roku lub spełnienie wymagań równorzędnych według „Systemu szkolenia członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych” z 2006 roku.
Szkolenie Kierowców-Konserwatorów Sprzętu Ratowniczego OSP
- Skierowanie wg wzoru określonego w „Zasadach organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”.
- Wiek - nie przekroczone 65 lat.
- Prawo jazdy co najmniej kat. B.
- Potwierdzenie ukończenia szkolenia podstawowego strażaków ratowników OSP wg programu z 2015 roku lub spełnienie równorzędnych wymagań zgodnie z programem szkolenia z 2006 roku.
Szkolenie Naczelników OSP
- Skierowanie wg wzoru określonego w „Zasadach organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”.
- Wiek - nie przekroczone 65 lat.
- Potwierdzenie ukończenia szkolenia kierujących działaniem ratowniczym dla członków OSP wg programu z 2015 roku lub spełnienie równorzędnych wymagań zgodnie z programem szkolenia z 2006 roku.
Szkolenie Komendantów Gminnych ZOSP RP
- Skierowanie wg wzoru określonego w „Zasadach organizacji szkoleń członków Ochotniczych Straży Pożarnych biorących bezpośredni udział w działaniach ratowniczych”.
- Wiek - ukończone 25 lat i nie przekroczone 65 lat.
- Obowiązkowa przynależność do Ochotniczej Straży Pożarnej z członkostwem czynnym.
- Potwierdzenie ukończenia szkolenia Dowódców OSP lub spełnienie równorzędnych wymagań.
- Potwierdzenie ukończenia szkolenia Naczelników OSP lub spełnienie równorzędnych wymagań.
Kwalifikowana Pierwsza Pomoc (KPP)
Ustawa o Państwowym Ratownictwie Medycznym z dnia 8 września 2006 roku określa zasady prowadzenia kursów Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy oraz warunki uzyskiwania tytułu „Ratownika”. Kurs Kwalifikowanej Pierwszej Pomocy jest prowadzony zgodnie z przepisami tej ustawy oraz rozporządzeń Ministra Zdrowia i MSWiA.
Kursy KPP kierowane są między innymi do:
- Państwowej Straży Pożarnej
- Ochotniczych Straży Pożarnych
- Zakładowych Straży Pożarnych
- Jednostek i służb ochrony przeciwpożarowej
- Jednostek systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego i współpracujących z Systemem
- Policji, Wojska Polskiego, Straży Granicznej
- Innych grup oraz osób, które mają obowiązek lub dobrowolnie chcą odbyć tego typu szkolenie.
Zakres czynności wykonywanych przez ratownika w ramach KPP obejmuje:
- Resuscytację krążeniowo-oddechową, bezprzyrządową i przyrządową, z podaniem tlenu oraz zastosowaniem według wskazań defibrylatora zautomatyzowanego.
- Tamowanie krwotoków zewnętrznych i opatrywanie ran.
- Unieruchamianie złamań i podejrzeń złamań kości oraz zwichnięć.
- Ochronę przed wychłodzeniem lub przegrzaniem.
- Prowadzenie wstępnego postępowania przeciwwstrząsowego poprzez właściwe ułożenie osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, ochronę termiczną.
- Stosowanie tlenoterapii biernej.
- Ewakuację z miejsca zdarzenia osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
- Wsparcie psychiczne osób w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
- Prowadzenie wstępnej segregacji medycznej w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
Testy w komorze dymowej
Zgodnie z zasadami zatwierdzonymi przez Komendanta Głównego PSP, strażacy Ochotniczych Straży Pożarnych włączonych do KSRG mają obowiązek przystępować do testów w komorze dymowej nie rzadziej niż raz na 5 lat. Celem testu jest sprawdzenie odporności strażaków na obciążenia psychofizyczne w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. W czasie testu sprawdza się orientację, zdolność do przemieszczania w warunkach zadymienia i ograniczonej widoczności.
Kartę skierowania podpisuje właściwy komendant gminny/prezes OSP/naczelnik OSP kierujący na test/ćwiczenie w komorze dymowej. Próba wysiłkowa (bieżnia, rower, młot podciągowy i drabina bez końca) realizowana jest w obuwiu sportowym, a ścieżka treningowa pokonywana jest w obuwiu specjalnym.

tags: #skierowanie #na #kurs #podstawowy #osp