Sprzęt Przeciwpożarowy: Gaśnice i Ich Rodzaje

Pewnych sytuacji nie da się przewidzieć, gdyż mogą one bowiem nastąpić nawet przy zachowaniu szczególnych środków ostrożności, a do tego często w najmniej spodziewanym momencie. Z pewnością należy do nich pożar. Ogień rozprzestrzenia się niezwykle szybko, a pożar może pojawić się w sposób nieprzewidziany. Dlatego na wypadek jego wystąpienia warto wyposażyć się w gaśnicę.

Niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, że pożar pożarowi nierówny i nie każdy ogień da się ugasić tymi samymi środkami lub urządzeniami. Zabezpieczenia przeciwpożarowe muszą być dostosowane do konkretnych wymagań. Zakup gaśnicy należy dobrze przemyśleć i dobrać - uwzględniając miejsce przeznaczenia i najbardziej prawdopodobną przyczynę pożaru, jaka może wystąpić. Inny rodzaj gaśnicy będzie potrzebny do zaopatrzenia domu, aniżeli warsztatu samochodowego, zakładu przemysłowego czy energetycznego.

Klasyfikacja Pożarów - Symbole Grup Pożarowych

Na rynku występuje kilka rodzajów gaśnic podzielonych ze względu na środek gaśniczy i przeznaczenie. Aby dobrać odpowiednią gaśnicę, należy znać klasyfikację pożarów. Inna gaśnica będzie potrzebna do zgaszenia pożaru materiałów stałych, inna do cieczy czy gazów, a jeszcze inna chociażby do ugaszenia ognia powstałego z oleju roślinnego czy tłuszczu zwierzęcego.

• Symbol A - dotyczy pożarów materiałów stałych (najczęściej pochodzenia organicznego, których spalanie zachodzi wraz z tworzeniem żarzących się węgli) - takimi materiałami są między innymi drewno, węgiel, guma, papier lub tkanina;
• Symbol B - dotyczy pożarów cieczy oraz materiałów stałych, które ulegają topnieniu - którymi są np. parafina, benzyna, smoła bądź alkohol;
• Symbol C - dotyczy pożarów gazów, takich jak metan, wodór, acetylen, propan, butan i tym podobne;
• Symbol D - dotyczy pożarów metali, takich jak np. magnez, sód, potas, glin.

Znając poszczególne grupy pożarów, można dobrać do nich odpowiednią gaśnicę.

Rodzaje Gaśnic i Ich Zastosowanie

Dostępne są różnorodne gaśnice oraz urządzenia gaśnicze, które sprawdzą się w każdych warunkach. Poniżej przedstawiono najczęściej spotykane typy:

Gaśnice Proszkowe

Gaśnica proszkowa należy do najpopularniejszego typu gaśnic. Środkiem gaśniczym w tego typu gaśnicach jest proszek, który jest wyrzucany z gaśnicy za pomocą sprężonego niepalnego gazu. Najczęściej jest to dwutlenek węgla lub azot. Jej działanie opiera się na przerwaniu reakcji spalania w wyniku antykatalizy. Proszki typu ABC zastosowane w gaśnicy proszkowej odcinają dopływ tlenu, a strumień niepalnego gazu tłumi płomienie. Gaśnice proszkowe nadają się między innymi do gaszenia pożarów urządzeń elektrycznych pod napięciem. Środek działa najlepiej, gdy jest stosowany z bliska - około metr od płomienia. Nie można gasić nią olejów i tłuszczów w urządzeniach kuchennych. Ten uniwersalny środek gaśniczy jest uznawany za skuteczny, jednak trudny do usunięcia po ugaszeniu pożaru. Dostępne są gaśnice proszkowe do gaszenia pożarów z grup A, B i C lub B i C (przystosowane również do gaszenia urządzeń elektroenergetycznych o dużej mocy).

Gaśnice Pianowe

Piana gaśnicza w tego typu gaśnicach jest wyrzucana z butli za pomocą sprężonego gazu w postaci azotu lub dwutlenku węgla. Działanie tego rodzaju gaśnicy polega na odizolowaniu dostępu do tlenu oraz zwilżaniu zapalonych przedmiotów wodą zawartą w pianie. Gaśnice pianowe są przeznaczone do gaszenia pożarów z grup A i B. Należy pamiętać o tym, by nie stosować gaśnicy pianowej do gaszenia ognia na urządzeniach elektrycznych pod napięciem - strumień piany bardzo dobrze przewodzi prąd, co może stanowić zagrożenie dla gaszącego. Czyszczenie pozostałości po gaszeniu jest znacznie łatwiejsze niż w przypadku gaśnic proszkowych.

Gaśnice Śniegowe (CO2)

Środek gaśniczy, który jest powszechnie znany pod nazwą gaśnica śniegowa, powinien być prawidłowo nazywany gaśnicą CO2 - jak wskazuje nazwa, w butli zawarty jest skroplony dwutlenek węgla. CO2 ulega rozprężeniu podczas wyrzucania z butli, uzyskuje temperaturę -78˚C i tworzy na powierzchni danego obiektu warstwę suchego lodu. Gaśnica CO2 działa w sposób, który odcina dostęp tlenu i w znacznym stopniu obniża temperaturę. Gaśnice śniegowe są stosowane w miejscach, gdzie użycie proszków gaśniczych jest niewskazane, np. przy wrażliwych urządzeniach elektronicznych lub w laboratoriach.

Gaśnice Halonowe

Środkiem gaśniczym w tego typu urządzeniach są halony, które są wyrzucane z butli za pomocą sprężonego azotu lub pod ciśnieniem własnych par. Według rządowych informacji podanych przez Urząd Lotnictwa Cywilnego, halony cechują się dużą skutecznością jako gazowe środki gaśnicze i przeciwwybuchowe. Ich skuteczność wynika przede wszystkim z zawartości bromu w cząsteczce halonu - jednak właśnie ten pierwiastek działa jako katalizator w procesie niszczenia ozonu w stratosferze. Produkcja halonów została zatem zakończona w 1994 roku, zgodnie z ustaleniami Protokołu Montrealskiego. Obecnie na rynku można jednak znaleźć gaśnice halonowe, jednak ich cena jest zasadniczo wysoka, a stosowanie tych gaśnic ustanowione jest wieloma obostrzeniami.

Inne Typy Gaśnic i Urządzenia Gaśnicze

Poza wymienionymi, dostępne są również inne rodzaje gaśnic i urządzeń do walki z ogniem:

• Gaśnice domowe - małe, uniwersalne, do gaszenia pożaru w zarodku.
• Gaśnice wodne mgłowe, płynowe, gastronomiczne - przeznaczone do specyficznych zastosowań, np. do gaszenia pożarów tłuszczów i olejów w kuchniach.
• Samoczynne urządzenia gaśnicze - systemy automatycznie uruchamiające się w przypadku wykrycia pożaru.
• Gaśnice do gaszenia urządzeń elektrycznych oraz olejów czy tłuszczy - specjalistyczne rozwiązania dostosowane do konkretnych zagrożeń.

Gaśnice są dostępne w różnych pojemnościach, od 1kg środka gaśniczego do nawet 25kg, co pozwala na dobranie odpowiedniego sprzętu do skali potencjalnego zagrożenia.

Obowiązkowe Wyposażenie i Przepisy Prawne

Gaśnica zalicza się do obowiązkowego wyposażenia samochodu, miejsca pracy, budynków mieszkalnych czy stacji paliw. Takie praktyki wynikają między innymi z przepisów obowiązujących w Polsce, których nie należy lekceważyć. Do kluczowych aktów prawnych należą:

• Ustawa o ochronie pożarowej z dnia 24 sierpnia 1991 r.;
• Wcześniej wymieniane Rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów;
• Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie wymagań dla gaśnic.

Wszystkie gaśnice wprowadzane na rynek powinny posiadać odpowiednie świadectwa i certyfikaty, np. świadectwo CNBOP.

Dodatkowe Elementy Systemu Ochrony Przeciwpożarowej

Kompleksowa ochrona przeciwpożarowa to nie tylko gaśnice. Obejmuje ona również szereg innych produktów i rozwiązań, które mogą okazać się niezbędne w przypadku pożaru:

• Czujki dymu, czadu, gazu: Nowoczesne czujniki dymu, gazu i tlenku węgla (czadu) skutecznie ostrzegają przed zagrożeniem, zanim stanie się niebezpieczne. Kompaktowe czujniki dymu przeznaczone są do ochrony mieszkań, domów i innych pomieszczeń użytkowych.
• Skuteczna ochrona przed pożarem baterii litowo-jonowych: Pożary baterii w hulajnogach i rowerach elektrycznych mogą rozwijać się bardzo szybko i osiągać wysoką temperaturę. Specjalistyczne koce gaśnicze oraz dedykowane gaśnice do baterii skutecznie tłumią ogień, ograniczają dostęp tlenu i minimalizują ryzyko rozprzestrzeniania się płomieni. To niezastąpione rozwiązanie dla domów, garaży, wspólnot mieszkaniowych oraz firm korzystających z pojazdów elektrycznych.
• Akcesoria do gaśnic: Dostępne są akcesoria takie jak wieszaki na gaśnice czy stojaki na gaśnice, które zapewniają prawidłowe przechowywanie i łatwy dostęp do sprzętu.
• Koce gaśnicze oraz spray gaśniczy: Stanowią uzupełnienie podstawowego wyposażenia, przydatne do gaszenia niewielkich pożarów lub odcinania dopływu tlenu.
• Hydranty: Zarówno hydranty wewnętrzne, jak i zewnętrzne, wymagają regularnych przeglądów, konserwacji i napraw, aby zapewnić ich sprawność w krytycznym momencie.

Ze względu na duży wybór rodzajów gaśnic i innych środków bezpieczeństwa, trudno znaleźć najlepszy odpowiednik do danego otoczenia bez wiedzy specjalistycznej. Przed dokonaniem zakupu warto skonsultować się ze specjalistami w celu omówienia szczegółów i doboru odpowiednich zabezpieczeń przeciwpożarowych.

tags: #sprzet #przeciwpozarowy #gasica