Środki pianotwórcze w gaszeniu pożarów: kompleksowy przewodnik

Środek pianotwórczy, często nazywany również pianą gaśniczą, to substancja chemiczna lub mieszanina substancji używana do efektywnego gaszenia pożarów. Piana gaśnicza stanowi niezbędny element wyposażenia strażackiego, zapewniając szybką i skuteczną reakcję w przypadku pożaru. Dzięki swoim właściwościom, piana efektywnie tłumi ogień, minimalizując szkody oraz ryzyko dla życia i mienia. Skuteczna walka z pożarem możliwa jest dzięki zastosowaniu odpowiednich preparatów, takich jak profesjonalne środki pianotwórcze. Środki pianotwórcze są sztucznie wytwarzanymi, chemicznymi substancjami, dzięki którym można uzyskać różne rodzaje piany, w tym pianę gaśniczą.

Mechanizm działania piany gaśniczej

Głównym celem środka pianotwórczego jest skuteczne stłumienie ognia poprzez zmniejszenie dostępu tlenu do palących się materiałów oraz chłodzenie ich powierzchni. Środek ten tworzy na powierzchni palącego się materiału warstwę piany, która izoluje go od tlenu atmosferycznego, co uniemożliwia dalsze palenie się ognia. Piana gaśnicza, dostępna w różnych rodzajach i klasach gaśniczych, umożliwia skuteczne działanie w zależności od rodzaju pożaru. Działają one również zapobiegawczo, zapobiegając ponownemu zapłonowi ognia po jego ugaszeniu.

Schemat mechanizmu gaszenia pożaru pianą: izolacja od tlenu, chłodzenie, zapobieganie ponownemu zapłonowi

Zastosowanie i rodzaje pian gaśniczych

Środki pianotwórcze są skuteczne w gaszeniu pożarów różnych klas, w tym:

  • Pożary klasy A (np. drewno, papier, tkaniny, meble - materiały pochodzenia organicznego).
  • Pożary klasy B (np. ciecze łatwopalne, oleje, ropa, aceton, benzyna, alkohole).
  • Pożary klasy C (np. gazowe).

Mają również zastosowanie w zwalczaniu pożarów wybuchowych. Piany gaśnicze są przeznaczone do eliminacji pożarów wewnątrz lub na zewnątrz budynków. Można je stosować na drogach, w obiektach przemysłowych i biurowcach. Środki pianotwórcze są niezbędnym wyposażeniem strażaków i innych służb ratowniczych, ponieważ pozwalają szybko i skutecznie gasić pożary, minimalizując ryzyko dla życia i mienia. Są wykorzystywane w różnych miejscach i sytuacjach, takich jak budynki mieszkalne i przemysłowe, pojazdy, tereny leśne, a także w przemyśle chemicznym i petrochemicznym.

Klasyfikacja środków pianotwórczych

Różnorodność rodzajów pian gaśniczych obejmuje szeroki zakres substancji chemicznych i mieszanin, które zostały zaprojektowane do zwalczania różnych klas pożarów oraz dostosowane do różnych zastosowań i warunków eksploatacji. Obecnie w branży przeciwpożarowej wykorzystywane są różne rodzaje środków pianotwórczych. Podział obejmuje kilka podstawowych grup produktowych. Środki te można podzielić m.in. na:

  • Piana wodna: Jest to najczęściej stosowany rodzaj piany gaśniczej, składający się głównie z wody i detergentów. Jest skuteczna w gaszeniu pożarów klasy A poprzez chłodzenie palących się materiałów i zmniejszanie dostępu tlenu.
  • Piana proteinowa: Wykonana głównie z białek roślinnych lub zwierzęcych, jest skuteczna w gaszeniu pożarów klasy A. Środki proteinowe są nieprzeźroczyste, barwy brązowej do niemal czarnej.
  • Piana alkoholowa: Zawiera dodatek alkoholu, co sprawia, że jest bardziej skuteczna w zwalczaniu pożarów klasy B (np. ciecze łatwopalne). Jest bardziej lotna niż inne rodzaje pian, co sprawia, że szybciej się rozprzestrzenia.
  • Piana syntetyczna: Wykorzystuje syntetyczne substancje chemiczne jako pianotwórcze agenty. Jest skuteczna w gaszeniu pożarów klasy B i C oraz pożarów wybuchowych. Najczęściej syntetyczne środki pianotwórcze służą do gaszenia pożarów cieczy łatwopalnych, takich jak paliwa, oleje czy ropa. We współczesnym pożarnictwie bardzo często zastosowanie znajdują m.in. syntetyczne środki pianotwórcze typu S i A. Mają one w składzie surfaktanty, czyli związki powierzchniowo czynne o właściwościach spieniających, zwilżających lub emulgujących. Mogą być bezbarwne lub o różnych barwach: słomkowa do żółtej, jasnożółta do jasnobrązowej lub niebieska do zielonej.
  • Piana AFFF (Aqueous Film Forming Foam): Jest to piana wodna z dodatkiem detergentów, która tworzy warstwę filmotwórczą na powierzchni płynów łatwopalnych, co zapobiega ich dalszemu zapaleniu się. Piana wytwarzana ze środków typu FFFP lub AFFF tworzy film wodny, który w krótkim czasie odcina dopływ tlenu, zduszając poprzez to płomienie. Pęcherzyki, z których spływa film wodny, tworzą stabilną warstwę piany, która tłumi uwalnianie się palnych par, chłodząc jednocześnie powierzchnię paliwa gasząc pożar i zabezpieczając przed powtórnym zapaleniem. Środki gaśnicze tworzące film wodny są przeznaczone do gaszenia pożarów paliw węglowodorowych (grupy B), takich jak olej, ropa naftowa czy paliwa lotnicze. Tego typu środki mogą być podawane bezpośrednio na powierzchnię pożaru, ale istnieje także możliwość wprowadzenia ich podpowierzchniowo.
  • Piana FFFP (Fluoroprotein Film Forming Foam): Są to koncentraty fluoroproteinowego środka pianotwórczego tworzącego film wodny. W przypadku tych środków gaśniczych dopuszcza się dozowanie z wodą słodką lub morską. Środki gaśnicze typu FFFP zawierają zhydrolizowane białka (proteiny) i środki zabezpieczające zmieszane razem z surfaktantami fluorowymi, w celu osiągnięcia maksymalnego współdziałania składników. Mieszanka fluorochemikaliów znacząco obniża napięcie powierzchniowe wody, jak również napięcie międzyfazowe pomiędzy wodą a olejem, w celu zapewnienia stabilnego filmu na powierzchni paliwa. W rezultacie zapewnia szybsze tempo gaszenia pożaru, w porównaniu ze środkami pianotwórczymi na bazie syntetycznej. Obecność fluoru w pianach gaśniczych nie jest niczym nowym. Dzięki niemu można uzyskać wysokiej jakości środki pianotwórcze i piany ciężkie, służące głównie do gaszenia trudnych pożarów typu B. Fluorosyntetyczne środki pianotwórcze tworzą na powierzchniach rozgrzanych cieczy tak zwane filmy wodne. Jest to warstwa ochronna, uniemożliwiająca rozprzestrzenianie się pożaru.
  • Piana z komórkami zamkniętymi: Charakteryzuje się mniejszymi pęcherzykami piany, co sprawia, że jest bardziej lepka i dłużej utrzymuje się na powierzchni palących się materiałów.
Infografika przedstawiająca różne rodzaje pian gaśniczych i ich zastosowania

Piana gaśnicza o różnym stopniu spienienia

Specjalistyczna piana przeciwpożarowa ma postać pęcherzykowatej masy - lekkiej, ciężkiej lub średniej. Powstaje w wyniku połączenia środka pianotwórczego z wodą. Różnorodność rodzajów pian gaśniczych pozwala strażakom na wybór najlepiej dopasowanego środka do konkretnego rodzaju pożaru oraz warunków, w których występuje. Preparat pozwala uzyskiwać pianę każdego rodzaju: od lekkiej, poprzez średnią, aż po ciężką. Dzięki temu jest idealnym środkiem pianotwórczym do gaszenia pożarów ciał stałych, a także cieczy, które nie mieszają się z wodą.

Środek pianotwórczy ROTEOR M 3% PREMIUM

Środek pianotwórczy ROTEOR M 3% PREMIUM to jeden produkt do wytwarzania wszystkich rodzajów mechanicznych pian gaśniczych - od lekkiej do ciężkiej. ROTEOR M 3% PREMIUM to syntetyczny środek gaśniczy do wytwarzania mechanicznych pian gaśniczych. Dzięki syntetycznemu środkowi ROTEOR M 3% PREMIUM istnieje możliwość wytworzenia każdego rodzaju piany gaśniczej. Jest to jednorodna, przezroczysta ciecz, o charakterystycznym zapachu, barwy od bursztynowej do ciemnobrązowej. Jest to wodno-alkoholowy syntetyczny roztwór związków powierzchniowo czynnych, substancji hydrotropowych, inhibitorów korozji i stabilizatora piany.

Właściwości i skład

Skuteczność środka gaśniczego ROTEOR M PREMIUM, często o zielono-niebieskim zabarwieniu, tkwi w jego składzie, obejmującym powierzchniowo czynne związki o wysokim stopniu pianotwórczości. Istotne są również wykorzystywane przy produkcji komponenty, takie jak:

  • stabilizatory piany,
  • dodatki obniżające temperaturę krzepnięcia,
  • inhibitory korozji.

Produkt jest w pełni biodegradowalny, a wytwarzana piana oprócz wysokiej trwałości wykazuje ponadprzeciętną odporność na nawrót palenia. Roteor M PREMIUM może być stosowany w temperaturze powyżej -8 °C. Gaszenie pożaru wodą z Roteorem M pozwala na uzyskiwanie różnego stopnia spienienia oraz konsystencji piany.

Zalety i zastosowanie

ROTEOR M 3% PREMIUM to środek pianotwórczy o wysokiej skuteczności, zaprojektowany do zwalczania pożarów różnych klas. Główną cechą tego produktu jest jego koncentracja na poziomie 3%, co oznacza, że jest to rozcieńczony środek gotowy do użycia. Środek Roteor M PREMIUM 3% charakteryzuje się szybkim i skutecznym działaniem w gaszeniu pożarów klas A i B. Jest odpowiedni do stosowania w różnych warunkach, od pożarów wewnątrz budynków po pożary zewnętrzne. Dzięki swojej formule o niskiej lepkości, Roteor M PREMIUM 3% łatwo rozprzestrzenia się na powierzchni palącego się materiału, tworząc warstwę piany, która skutecznie tłumi ogień. Dodatkowo, środek ten jest wyposażony w detergenty, które ułatwiają penetrację piany w głąb palącego się materiału, co zwiększa jego efektywność w gaszeniu pożaru.

Zalety produktu:

  • produkt o wysoce trwałej pianie, wysoka wydajność i efektywność gaszenia pożarów,
  • skuteczność gaśnicza wg PN-EN 1568-3 na poziomie III B dla wody wodociągowej i III C dla wody morskiej,
  • może być mieszany z podobnymi syntetycznymi pianotwórczymi środkami gaśniczymi, łatwa biodegradowalność,
  • piana odporna na wykraplanie i wysoką temperaturę.

Zastosowanie:

  • mechaniczne piany gaśnicze o wszystkich stopniach spienienia przy zastosowaniu wody wodociągowej i morskiej,
  • środki gaśnicze dla jednostek straży pożarnych, służb leśnych, zakładów chemicznych, fabryk, lotnisk, rafinerii.

Kolejną zaletą produktu jest możliwość mieszania go z innymi środkami pianotwórczymi przed użyciem. Preparat pozwala na uzyskiwanie piany gaśniczej za pomocą typowych wytwornic, a także generatorów, działek pionowych czy prądownic. Produkt może być też stosowany jako środek zwilżający w stężeniach ok. 0,5-1,0%.

Strumień piany gaśniczej z prądownicy pistoletowej MARONA

Certyfikaty i trwałość

Roteor M PREMIUM to niezawodne narzędzie, które spełnia najwyższe standardy bezpieczeństwa i jakości, zapewniając skuteczną ochronę przed pożarami. Wymagania jakościowe dla pianotwórczego środka gaśniczego Roteor M PREMIUM są zgodne z normą PN-EN 1568. Roteor M PREMIUM posiada świadectwo dopuszczenia CNBOP Nr 2851/2017 oraz atest PZH Nr PZH/HT -3149/2016.

Gwarancja:

  • Roteor M PREMIUM magazynowany zgodnie z zaleceniami producenta może mieć okres ważności nawet do 20 lat.
  • Gwarantowany okres trwałości wynosi 6 lat licząc od daty produkcji. Po tym okresie może być stosowany po sprawdzeniu zgodności parametrów z wymogami technicznymi.

Ważne aspekty bezpieczeństwa i środowiska

Gaśnica pianowa służy do gaszenia pożarów typu A i B, obejmujących palne substancje ciekłe (ropa, aceton, benzyna, alkohole) oraz materiały pochodzenia organicznego. Ze względu na zawartość cząsteczek wody gaśnicą pianową nie wolno gasić urządzeń i instalacji, będących pod napięciem. Woda przewodzi bowiem prąd i może powodować niebezpieczne wypadki (porażenia, oparzenia).

Stosowanie środków pianotwórczych może mieć negatywny wpływ na środowisko. Środek pianotwórczy zawiera środki powierzchniowo czynne, które zmieniają zdolność powierzchniowo czynną, co pozwala zanieczyszczonej wodzie spływowej dotrzeć do wód gruntowych. Przemysłowcy stale poszukują też alternatywnych rozwiązań i możliwości produkcji ekologicznych środków pianotwórczych niezawierających fluoru.

tags: #srodek #gasniczy #pianotworczy