Pojazdy marki Star 1142 odegrały kluczową rolę w procesie modernizacji jednostek Państwowej Straży Pożarnej w Polsce w latach 90. XX wieku. Współpraca między producentami, takimi jak Zakłady Starachowickie Star oraz Jelcz, pozwoliła na stworzenie funkcjonalnych samochodów gaśniczych, które przez dekady stanowiły trzon wyposażenia jednostek ratowniczo-gaśniczych (JRG).
Geneza i rozwój konstrukcji
Na początku lat 90. nowo powołana Państwowa Straż Pożarna stanęła przed wyzwaniem zastąpienia leciwych średnich i ciężkich samochodów gaśniczych. W latach 1992-1995 zakupiono wiele zagranicznych wzorców, co zaowocowało opracowaniem w 1995 roku założeń dla nowego typoszeregu samochodów wodno-pianowych.
Komenda Główna zakupiła trzy podwozia modelu Star 1142, przekazując je do zabudowy firmom Jelcz, SHL oraz Piotr Wawrzaszek. W drugim etapie zamówiono w SHL trzy dodatkowe pojazdy o podwyższonych wymaganiach technicznych dotyczących silnika i autopompy. Cały projekt toczył się na przełomie 1996 i 1997 roku, tuż przed przejęciem zakładów w Starachowicach przez koncern MAN.
Kluczowe modyfikacje techniczne
- Silnik: Na wniosek strażaków moc jednostki napędowej została podniesiona. Silnik otrzymał chłodnicę międzystopniową (intercooler) oraz mieleckie pompy wtryskowe o ciśnieniu ok. 850 bar, co pozwoliło osiągnąć moc 180 KM i moment obrotowy 525 Nm.
- Kabina brygadowa: Opracowanie kabiny dla załogi wymagało mobilizacji całej fabryki. Ze względu na ograniczenia czasowe i konstrukcyjne, zdecydowano się na układ dla podwozia 4x2.
- Układ napędowy: Wprowadzenie turbodoładowania wymusiło modernizację skrzyni biegów. Zastosowano przekładnię TS5-60 z nadbiegiem, co skutkowało nietypowym układem zmiany biegów (zamiana położenia biegu 4 i 5).
- Ogumienie: Pojazdy otrzymały bezdętkowe koła w rozmiarze 255/70 R22,5, co zostało bardzo pozytywnie odebrane przez strażaków w porównaniu z tradycyjnymi kołami dętkowymi.
Star 1142 w codziennej służbie
Jednym z przykładów udanej eksploatacji jest historia samochodu OSP Kiedrzyn. Pojazd ten, zakupiony pierwotnie przez KWSP w Częstochowie w 1997 roku, służył w podziale bojowym jako średni samochód gaśniczy. Po latach został przekazany jednostce OSP, gdzie po „odświeżeniu” przez firmę Bocar, kontynuuje służbę do dziś.
Warto również wspomnieć o modelu Jelcz 022 (GBA 2/20), który był blisko powiązany z podwoziem Stara. Strażacy chwalili go za obniżone zawieszenie, co przekładało się na lepsze trzymanie się drogi i komfort pracy załogi. Kabina załogowa była obszerna, pozwalając strażakom na wygodne założenie aparatów ochrony dróg oddechowych.
Rynek wtórny i rolnicze życie ciężarówek
Dziś Stary 1142 często trafiają z jednostek OSP do prywatnych rąk, gdzie zyskują „drugie życie”. Przykładem jest Piotr Popik, który zakupił zadbany egzemplarz modelu 1142 do pracy w rodzinnym gospodarstwie rolnym. Jak podkreśla właściciel, polska ciężarówka jest niemal o połowę tańsza od porównywalnych pojazdów zachodnich, a przy odpowiedniej konserwacji podwozia i dbałości o mechanikę, stanowi wydajne narzędzie pracy przy żniwach.
NAJRZADSZA POLSKA CIĘŻARÓWKA?
| Parametr | Dane techniczne |
|---|---|
| Moc silnika | 150 - 180 KM |
| Napęd | 4x2 |
| Miejsca w kabinie | 1+1+4 (6 osób) |
| Wydajność autopompy | ok. 2000 - 2400 l/min |