Strażak Państwowej Straży Pożarnej: Droga do Służby i Bezpieczeństwo Działań Wysokościowych

Zawód strażaka to misja pełna wyzwań, wymagająca nie tylko odwagi, ale także specjalistycznych umiejętności i wiedzy. Państwowa Straż Pożarna (PSP) to formacja, której funkcjonariusze codziennie stawiają czoła zagrożeniom, niosąc pomoc w różnorodnych, często ekstremalnych warunkach. Niniejsza artykuł przedstawia kompleksowy zbiór informacji dotyczących rekrutacji do PSP oraz zagadnień związanych z bezpieczeństwem działań wysokościowych, w tym pracy na drabinach i podnośnikach, a także specyfikę ewakuacji z kolei linowych.

Jak Zostać Strażakiem Zawodowym w Państwowej Straży Pożarnej

Aby zostać strażakiem Państwowej Straży Pożarnej, można obrać jedną z dwóch dróg: służbę kandydacką lub służbę przygotowawczą. Niezależnie od wybranej drogi, testy sprawnościowe pozostają jednakowe, będąc zunifikowane zarówno dla szkół, jak i naborów do poszczególnych jednostek PSP.

Dwie Główne Drogi Rekrutacji

Możliwością podjęcia służby w strukturach Państwowej Straży Pożarnej jest ukończenie służby kandydackiej w jednej ze szkół PSP kształcących w systemie dziennym. Są to tzw. Szkoły Aspiranckie (Kraków, Poznań, Częstochowa) oraz Szkoła Główna Służby Pożarniczej (oficerska) w Warszawie. Drugą możliwością jest odbycie służby przygotowawczej w jednej z jednostek organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej, np. w Jednostce Ratowniczo-Gaśniczej (JRG), do której ogłoszony jest nabór, co nazywane jest potocznie "naborem z ulicy".

Ogólne Wymagania dla Kandydatów

Kandydat, niezależnie od obranej drogi, musi spełniać następujące ogólne wymagania:

• Korzystać z pełni praw publicznych.
• Posiadać zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia tej służby.
• Posiadać uregulowany stosunek do służby wojskowej (nie dotyczy kobiet).
• Nie może być karany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
• Posiadać co najmniej średnie wykształcenie (w przypadku naboru do szkół również maturę, której wyniki oceniane są w toku rekrutacji).

Proces Rekrutacyjny do Służby Kandydackiej (Szkół PSP)

Cały proces rozpoczyna się od złożenia dokumentów do jednej ze szkół aspiranckich (Częstochowa, Poznań, Kraków) lub Szkoły Głównej Służby Pożarniczej w Warszawie. Przebieg postępowania rekrutacyjnego do szkół wygląda następująco:

1. Weryfikacja podań i dołączonych do nich dokumentów.
2. Ustalenie punktów rekrutacyjnych (z matury).
3. Przeprowadzenie testu sprawności fizycznej (koperta, beep test, drążek) oraz sprawdzianu braku lęku wysokości i sprawdzianu z pływania.
4. Sporządzenie listy osób wstępnie zakwalifikowanych i opublikowanie na stronie internetowej szkoły.
5. Badania lekarskie MSWiA (z uwzględnieniem wykazu chorób i ułomności będącego podstawą orzekania komisji lekarskich).

We wszystkich szkołach obowiązuje ten sam zunifikowany test sprawności fizycznej (beep test, podciąganie na drążku, bieg po kopercie), ten sam limit wieku (nie przekraczający 25 roku życia) i ten sam zakres matur liczących się do punktacji. Kandydat musi posiadać świadectwo dojrzałości (maturę) z matematyki, wybranego języka obcego, oraz fizyki, chemii, informatyki lub biologii (1 wybrany). Śledzenie ogłoszeń na stronach szkół jest kluczowe, pojawiają się one w pierwszym kwartale każdego roku na poprzedzający rok szkolny.

Rangi i Kwalifikacje po Ukończeniu Szkół

• Absolwenci szkół aspiranckich uzyskują tytuł technika pożarnictwa i stopień młodszego aspiranta. Nauka w szkole aspiranckiej kończy się egzaminem państwowym potwierdzającym kwalifikacje zawodowe. Po ukończeniu szkoły absolwenci kierowani są do służby w jednostkach organizacyjnych PSP na terenie całego kraju.
• Absolwenci SGSP uzyskują tytuł inżyniera i stopień młodszego kapitana.

Proces Rekrutacyjny do Służby Przygotowawczej ("Nabór z Ulicy")

Przyjęcie do służby w ramach "naboru z ulicy" dokonuje właściwy terytorialnie komendant wojewódzki, komendant powiatowy (miejski) lub kierownik jednostki organizacyjnej PSP, w miarę posiadanych możliwości etatowych. Aby zostać przyjętym do służby przygotowawczej, należy spełnić wymagania ogólne i przejść pomyślnie rekrutację, obejmującą ocenę zdolności psychicznej i fizycznej do pełnienia służby. Informacje dotyczące rekrutacji znajdują się w ogłoszeniu o naborze, opublikowanym przez daną jednostkę (najczęściej miejscową Komendę PSP).

Etapy Postępowania Kwalifikacyjnego

Od momentu ogłoszenia naboru kandydat ma co najmniej 14 dni na złożenie wymaganych dokumentów. Następnie odbywają się kolejne etapy naboru, zwykle w następującej kolejności:

1. Ocena złożonych dokumentów: podanie o przyjęcie do służby, zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych.
2. Test sprawności fizycznej: drążek, bieg po kopercie, beep test (próba wydolnościowa).
3. Akrofobia: wejście i zejście po 20 m drabinie ustawionej pod kątem 75 stopni (opcjonalnie w naborze "z ulicy", obowiązkowo w szkołach).
4. Pływanie: 50 m stylem dowolnym w maksymalnie 90 sekund (opcjonalnie w naborze "z ulicy", obowiązkowo w szkołach).
5. Test wiedzy: 20 pytań zamkniętych, 25 minut, minimum 11 poprawnych odpowiedzi (opcjonalnie w naborze "z ulicy", nie występuje podczas rekrutacji do szkół).
6. Ocena dodatkowej dokumentacji: złożenie kopii dokumentów potwierdzających posiadane wykształcenie, wyszkolenie lub umiejętności. Podliczenie punktacji za uprawnienia, kwalifikacje i wykształcenie, a także udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych w OSP lub udział w ćwiczeniach organizowanych przez PSP.
7. Rozmowa kwalifikacyjna.
8. Badania lekarskie i psychologiczne w komisji rejonowej MSWiA, orzeczenie lekarskie.
9. Przyjęcie do służby przygotowawczej i odbycie kursu podstawowego w zawodzie strażak.

Warto zaznaczyć, że do ostatecznego wyniku punktowego naboru "z ulicy" wlicza się tylko punktacja za złożone dokumenty (maksymalnie 60 pkt.) i wynik rozmowy kwalifikacyjnej (maksymalnie 40 pkt.), co łącznie daje 100 możliwych punktów. Wynik testu sprawnościowego nie wlicza się do końcowego wyniku, służy jedynie do rozstrzygnięcia etapu testów sprawnościowych.

Przebieg Służby Przygotowawczej i Awans

Strażak w służbie przygotowawczej, po przyjęciu do służby, przez 3 lata jest stażystą (z możliwością skrócenia stażu za szczególne osiągnięcia). Po przyjęciu do służby stażysta kierowany jest niezwłocznie na kurs podstawowy w zawodzie strażak, który wlicza się do okresu stażu. Po tym okresie, w przypadku stwierdzenia przydatności i po wydaniu pozytywnej opinii, zostaje mianowany do służby stałej i przysługują mu odtąd wszystkie dodatki do uposażenia. Podczas stażu, od momentu mianowania (podpisania umowy), strażak otrzymuje pensję, również podczas kursu podstawowego.

Testy Sprawnościowe i Dodatkowe Sprawdziany

Testy sprawnościowe do PSP są jednakowe dla wszystkich kandydatów do służby w Państwowej Straży Pożarnej, zarówno w naborach do szkół, jak i do jednostek organizacyjnych PSP ("naborach z ulicy").

• Próba wydolnościowa (Beep Test).
• Podciąganie na drążku.
• Bieg po kopercie.

Zgodnie z przepisami sprawdzian z pływania oraz sprawdzian braku lęku wysokości (akrofobia) nie są elementem testów sprawnościowych, ale stanowią odrębny element rekrutacji. W naborze "z ulicy" są one opcjonalne, natomiast w naborach do szkół są to obowiązujące, stałe elementy rekrutacji.

Sprawdzian z Pływania

Sprawdzian z pływania uznaje się za zaliczony, jeżeli kandydat przepłynął 50 m dowolnym stylem w czasie do 90 sekund.

Sprawdzian Braku Lęku Wysokości (Akrofobia) - Doświadczenia Kandydatów

Podczas rekrutacji do służby przygotowawczej jest to opcjonalny element postępowania kwalifikacyjnego, natomiast w naborach do szkół - obowiązkowy. Sprawdzian braku lęku wysokości (akrofobia) uznaje się za zaliczony, jeżeli asekurowany kandydat samodzielnie wszedł na wysokość 20 m na drabinę ustawioną pod kątem 75° i zszedł z niej. W niektórych jednostkach, jak KM PSP Olsztyn, należy wejść na wysokość 30 metrów i z niej zejść.

Istnieją różne opinie na temat tego testu. Część kandydatów ujawnia swój lęk wysokości już na wysokości około 2-3 piętra. Jeśli uda im się przełamać tę wysokość, na ogół udaje im się przejść test pomyślnie. Wejście często jest trudniejsze niż zejście, a na wyższych wysokościach drabina może się lekko kołysać i zwężać. Widok z góry jest jednak opisywany jako powalający. Początkowo występuje pewien lęk, ale można się oswoić.

Ryzyko Zawodu Strażaka i Bezpieczeństwo Działań Ratowniczych

Podstawowym celem pracy strażaka jest wykonywanie czynności ratowniczo-gaśniczych podczas różnego rodzaju zdarzeń wymagających interwencji: pożarów, katastrof budowlanych i chemicznych, wypadków komunikacyjnych i innych sytuacji niosących zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. Zawód strażaka jest zawodem o bardzo wysokim ryzyku zawodowym.

Ogólne Zagrożenia w Pracy Strażaka

Strażacy zazwyczaj pracują w szkodliwych i gwałtownie zmieniających się warunkach, w narażeniu na różnorodne czynniki ryzyka: zawalające się konstrukcje, spadający gruz, gazy, toksyczne pyły, atmosfera uboga w tlen i inne. Są narażeni na urazy związane z wypadkami komunikacyjnymi, katastrofami przemysłowymi, powodziami. Często wykonują czynności związane z dużym wysiłkiem fizycznym, np. dźwiganie ciężkich przedmiotów w wysokiej temperaturze otoczenia, a wszystko to przy obciążeniu odzieżą ochronną. Może to być przyczyną wyczerpania organizmu, urazów z przeciążenia, chorób układu krążenia. Strażacy pracują pod ciągłą groźbą niebezpieczeństwa, przez wiele godzin, często w systemie pracy dyżurowej, co stanowi źródło stresu i problemów osobistych i rodzinnych. Tragiczne zdarzenia związane z akcjami ratowniczymi mogą wywoływać stres pourazowy.

Bezpieczne Użytkowanie Sprzętu Wysokościowego - Drabiny i Podnośniki

Bezpieczne użytkowanie samochodów pożarniczych z drabinami i podnośnikami to kluczowy aspekt pracy strażaków.

Sprostowanie Terminologii

Określenie "drabiny mechanicznej SHD25" jest błędne, ponieważ SHD25 to oznaczenie samochodu, a nie zainstalowanej na nim drabiny mechanicznej. Samochód SHD25 (lub poprawniej SHD23, SHD24, SHD30, SHD37) jest samochodem specjalnym z podnośnikiem hydraulicznym, który jest klasyfikowany jako podest ruchomy samojezdny.

Obowiązki Producenta i Instrukcje Obsługi

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 2008 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn (§ 9 ust. 1), producent maszyny lub jego upoważniony przedstawiciel ma obowiązek przeprowadzić ocenę ryzyka w celu określenia zasadniczych wymagań w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Maszyna powinna być zaprojektowana i wykonana z uwzględnieniem wyników tej oceny. Wszelkie informacje dotyczące BHP (analiza ryzyka) w kontekście tych pojazdów powinny znajdować się w instrukcji obsługi. Producent powinien dołączyć do dokumentacji obszerny rozdział dotyczący bezpieczeństwa użytkowania całego pojazdu, co powinno być elementem szkolenia strażaków zarówno w teorii, jak i praktyce.

Instrukcja obsługi powinna zawierać co najmniej:

• Ogólne warunki użytkowania.
• Poruszanie się pojazdu w warunkach drogowych (miejskich) i poza terenem utwardzonym, z uwzględnieniem wychyłu pojazdu z wysoko osadzonym środkiem ciężkości na zakrętach i pod mostami, bramami.

Przepisy Dotyczące Ruchu Drabiną/Podnośnikiem

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej precyzuje zasady bezpieczeństwa:

• § 64 ust. 1: Ruch drabiną i podnośnikiem wyposażonym w drabinę jest dozwolony wyłącznie w przypadku, gdy nie znajduje się na niej strażak.
• § 64 ust. 2: Zastrzeżenie to nie dotyczy sytuacji, gdy strażak znajduje się w koszu drabiny lub na podeście roboczym.

Należy zawsze sprawdzić drabinę przed wejściem na nią, co jest podstawową zasadą bezpieczeństwa.

Specjalistyczne Działania Wysokościowe: Ewakuacja z Kolei Linowych

Ewakuacja osób z kolei linowych stanowi jedno z bardziej złożonych i wymagających zadań dla służb ratowniczych, szczególnie w trudnych warunkach pogodowych.

Kontekst i Przykłady Awarii Kolejek Linowych

Awaryjne zatrzymanie kolei linowej w pełni sezonu zimowego wiąże się z koniecznością udzielenia pomocy dużej liczbie osób jednocześnie. Organizm człowieka, nawet zabezpieczony najcieplejszą odzieżą, ma ograniczoną odporność na niskie temperatury. Szybkie dotarcie z pomocą i ewakuowanie w bezpieczne miejsce osób przebywających na krzesełkach czy w kabinach to zadanie obsługi kolei i służb ratowniczych.

• Wigilia 2017 r. w Chamrousse (Francja): Około 200 narciarzy utknęło na wyciągu około 25 m nad ziemią. W działaniach brały udział dwa helikoptery, ratownicy docierali do uwięzionych narciarzy przez dach kabin, a następnie opuszczano ich na ziemię. Turyści spędzili w wagonach około 2 godziny.
• 30 stycznia 2021 r. na RusinSki w Bukowinie Tatrzańskiej: Akcja sprowadzania z kolejki kilkudziesięciu narciarzy po awarii hamulca. Pracownicy grawitacyjnie spuszczali każdy wagonik na dolny peron stacji.

Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Wysokościowego "Krynica"

M.in. ze względu na dużą liczbę kolejek krzesełkowych powstających na obszarze powiatu nowosądeckiego oraz możliwość ich awarii, w 2007 r. została powołana Specjalistyczna Grupa Ratownictwa Wysokościowego „Krynica”, utworzona ze strażaków pełniących służbę w JRG Krynica-Zdrój. Praktyka pokazuje, że w tego typu działaniach, poza ratownikami wysokościowymi wykorzystującymi techniki linowe, istotną rolę odgrywają też strażacy niewchodzący w skład specjalistycznych grup, wspomagający np. ewakuację za pomocą drabin pożarniczych.

Metodyka Ewakuacji z KSRG i Rola Drabin Pożarniczych

Kilka lat temu instruktorzy ratownictwa wysokościowego KSRG z Małopolski opracowali metodę ewakuacji z kolei linowych za pomocą drabin pożarniczych. Jej skuteczność została potwierdzona w kolejnych akcjach, np. w styczniu 2010 r. podczas awarii kolei na Wierchu Rusińskim w Bukowinie Tatrzańskiej oraz w 2013 r. w Centrum Narciarskim Azoty w Krynicy Zdroju, gdzie za pomocą drabin pożarniczych ewakuowano 63 osoby.

Skład Zastępu i Wymagane Wyposażenie

Minimalny skład zastępu prowadzącego ewakuację liczy sześć osób. Co najmniej dwóch ratowników w zastępie musi być wyposażonych w szelki ratownicze. Strażacy powinni też dysponować linką strażacką, drabiną z drążkami podporowymi mającą aktualny certyfikat CNBOP, szpadlem i środkami łączności.

Stabilne Rozstawianie Drabiny

Drabinę należy rozłożyć jak najbardziej stabilnie. Jeśli podłoże jest miękkie, bocznice drabiny wbijają się, opierając na pierwszym szczeblu. Na twardym podłożu miejsce na drabinę przygotowuje się za pomocą szpadla (wykonuje się w pokrywie śnieżnej zagłębienia na podpory i drążki drabiny).

Współpraca i Procedury Działania

Dalsza pomoc osobom ewakuowanym należy do służb zarządzania kryzysowego oraz właściciela lub zarządcy kolejki. Zabezpieczeniem mienia narciarzy zajmuje się Policja i Straż Miejska.

Cykliczne Spotkania i Szkolenia z Kierownikami Kolei

Aby przygotować się do ewentualnych działań w razie awaryjnego zatrzymania kolei linowej, w 2009 r. w siedzibie JRG PSP Krynica-Zdrój zorganizowano pierwsze spotkanie z kierownikami kolei krzesełkowych zlokalizowanych na obszarze działania KM PSP Nowy Sącz. Inspiracją do zwołania spotkania była awaria kolejki linowej, która powstała 28 grudnia 2008 r. w Istebnej, gdzie w ewakuacji osób przebywających na kolejce w temperaturze -15°C znakomicie sprawdziły się strażackie drabiny. Od tamtej pory spotkania z kierownikami kolei organizowane są cyklicznie (każdego roku przed sezonem zimowym). Uczestniczą w nich ratownicy GOPR oraz służby zarządzania kryzysowego powiatu i gmin, na terenie których zlokalizowane są koleje. Ważnym elementem tych spotkań było przekonanie kierowników do szybkiego przekazywania do stanowiska kierowania informacji o awarii kolei, co pozwala podjąć strażakom działania przygotowawcze. Uświadamiano także, że jednostki straży pożarnej prowadzą szeroki zakres działań ratowniczych, nie obciążając kosztami za wykonywane czynności.

Porozumienie TDT, TOPR i GOPR

12 października 2021 r. Transportowy Dozór Techniczny (TDT), Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR) oraz Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR) podpisały porozumienie dotyczące poprawy bezpieczeństwa pasażerów kolei linowych. TDT na mocy tego porozumienia będzie wydawał właścicielom kolei linowych zalecenia dotyczące okresowej weryfikacji instrukcji ewakuacji przez jednostki ratownictwa górskiego oraz informował je o przeprowadzeniu próbnych ewakuacji kolei, jeżeli jednostki te są ujęte w instrukcjach ewakuacji.

Procedura Dysponowania Sił i Środków KSRG (Powiat Nowosądecki)

W 2011 r. udało się opracować i wprowadzić w życie pierwszą „Procedurę dysponowania sił i środków KSRG powiatu nowosądeckiego do zdarzeń związanych z awaryjnym zatrzymaniem urządzeń transportu linowego zlokalizowanych na terenie powiatu nowosądeckiego”. W miarę przybywania kolejnych kolei była ona co roku aktualizowana, a po sześciu latach jej obowiązywania (w 2017 r.) została opracowana na nowo. Procedura ta została uzgodniona przez wszystkie podmioty przewidziane do działań oraz kierowników wszystkich kolei zlokalizowanych w powiecie nowosądeckim.

Integralną część procedury stanowią:

• Plan alarmowania sił i środków do zdarzenia - awaryjne zatrzymanie kolei linowej.
• Odcinki ewakuacyjne kolei linowych przedstawione na schemacie.
• Wykaz sił i środków przewidzianych do dysponowania w pierwszym rzucie.
• Informacja o toku postępowania pracowników kolei linowych.
• Lista kierowników kolei z terenu powiatu nowosądeckiego.

Procedura ta znakomicie skróciła czas rozpoznania, które podczas działań musi wykonać kierujący działaniem ratowniczym, a także czas dysponowania do nich jednostek.

Kierowanie Działaniami Ratowniczymi na Kolei Linowej

Kierowanie działaniami, w których uczestniczy co najmniej kilka różnych podmiotów, nastręcza sporo trudności, zwłaszcza że rozporządzenie o KSRG (§ 30) mówi, iż przepisy rozdziału 5 (Kierowanie działaniem ratowniczym) nie dotyczą kierowania działaniami ratowniczymi realizowanymi na podstawie przepisów prawa lotniczego, morskiego lub górniczego oraz w zakresie bezpieczeństwa i ratownictwa w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich. Z tego względu w procedurze ustalono zasady kierowania:

• Do chwili przybycia pierwszego zastępu sił i środków ochrony przeciwpożarowej akcją ratowniczą kieruje kierownik kolei lub osoba, która go zastępuje.
• W chwili przybycia do zdarzenia pierwszego zastępu dowodzenie przejmuje dowódca tego zastępu, po zapoznaniu się z sytuacją i określeniu zasadności podejmowania działań ratowniczych.
• Obowiązek kierowania działaniem ratowniczym spoczywa na dowódcy zastępu do czasu przybycia na miejsce zdarzenia uprawnionego funkcjonariusza KM PSP w Nowym Sączu.
• Funkcję Kierującego Działaniem Ratowniczym (KDR) podczas ewakuacji kolei linowej będzie pełnił przedstawiciel podmiotu wchodzącego do KSRG.
• W przypadku udziału w ewakuacji ratowników GOPR Grupa Krynicka, działaniami ratowników GOPR (na przydzielonych odcinkach) kieruje naczelnik Grupy Krynickiej GOPR lub wyznaczona przez niego osoba.

Jednocześnie przypomina się, że pomoc jednostek ochrony przeciwpożarowej w działaniach ewakuacyjnych nie zwalnia zarządzającego zorganizowanym terenem narciarskim z organizacji i finansowania działania ratowniczego podejmowanego na terenie kolei.

Ciągłe Szkolenia i Ćwiczenia Praktyczne

Od kilku lat przed sezonem zimowym prowadzone są szkolenia i ćwiczenia praktyczne dla strażaków PSP i OSP, mające na celu zapoznanie strażaków z użyciem drabin pożarniczych do ewakuacji ludzi z linowych kolei krzesełkowych. Takie warsztaty, np. "Warsztaty ratownictwa wysokościowego z zakresu ratownictwa podczas awaryjnego zatrzymania kolei", organizowane przez małopolskiego komendanta wojewódzkiego, odbyły się w Krynicy-Zdroju, gdzie przeprowadzono ćwiczenia praktyczne na kolei krzesełkowej. Zajęcia praktyczne z ewakuacji ludzi z kolei za pomocą drabin pożarniczych mogą być również prowadzone na specjalnych stanowiskach szkoleniowych, jak to znajdujące się na poligonie krakowskiej SA PSP zlokalizowanym przy JRG 2 w Nowym Sączu.

Akty Prawne Dotyczące Bezpieczeństwa i Higieny Służby Strażaków

Działania strażaków regulują liczne akty prawne, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa i higieny służby:

• Rozporządzenie MPiPS z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t.j. Dz. U z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 ze zm.).
• Rozporządzenie MZiOS z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy. (Dz. U. Nr 69, poz. 332 ze zm.).
• Rozporządzenie MPiPS z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 ze zm.).
• Rozporządzenie MSWiA z dnia 16 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków bezpieczeństwa i higieny służby strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 180, poz. 1115).
• ROZPORZĄDZENIE MPiPS z dnia 27 kwietnia 2010 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr.82, poz. 537).
• Informator - "Środki ochrony indywidualnej". INFOCHRON. Warszawa.

tags: #strazak #na #drabinie #kppsp